17/04/2026
Naar aanleiding van mijn verdieping in Post/Long Covid klachten, wil ik wat delen over PEM. Dit komt niet alleen voor bij Post Covid, maar ook bij chronische vermoeidheid, fibromyalgie, hersenletsel, Lyme en Q-koorts. Hieronder is te lezen wat PEM inhoudt. Delen mag natuurlijk!
Wat is PEM?
84% van de mensen met post-COVID last hebben van post-exertionele malaise (PEM). Dat is een ernstige verergering van klachten na geringe fysieke, cognitieve of emotionele inspanning, kenmerkend voor aandoeningen als ME/CVS en post-COVID, maar is ook herkenbaar bij fibromyalgie.
Klachten ontstaan vaak vertraagd (12-48 uur na inspanning) en kunnen dagen tot weken aanhouden, wat leidt tot een aanzienlijke beperking in het dagelijks leven.
Kernkenmerken van PEM:
* Symptomen treden op of verergeren na activiteiten die voorheen geen problemen opleverden.
* PEM treedt niet altijd direct op, maar vaak 12 tot 48 uur na de (over)belasting.
* Symptomen: extreme vermoeidheid, spier- en gewrichtspijn, concentratieproblemen ("brain fog"), onverfrissende slaap en griepachtige verschijnselen.
* Het herstel kan lang duren, soms weken, wat vaak leidt tot een vicieuze cirkel van klachten.
Bij welke aandoeningen komt PEM voor:
- ME/CVS: PEM is het belangrijkste kenmerk van ME/Chronisch Vermoeidheidssyndroom (ME/CVS).
- Post-COVID: Uit onderzoek blijkt dat een grote meerderheid van mensen met langdurige klachten na COVID-19 last heeft van PEM.
- Andere aandoeningen: Het komt ook voor bij andere post-infectieuze ziektes, zoals Q-koorts.
Omgaan met PEM:
Het is cruciaal om de grenzen te respecteren en "pacing" toe te passen: het verdelen van activiteiten om overbelasting te voorkomen en zo de PEM-klachten te minimaliseren.
Bron: C-support