06/01/2026
Waarom goed presterende stellen toch worstelen: het gaat om begrijpen, niet om verdelen
Een kennis leverde mij een wetenschappelijk artikel aan over een studie naar vrouwen in academische chirurgische carrières. Het laat zien dat vrouwen nog steeds moeten knokken voor hun plek in de academische wereld, ook in 2025.
Dat zette me aan het denken over een fenomeen wat ik bij veel ambitieuze stellen zie: ze willen het allebei goed doen, en toch... het loopt vast. Niet omdat ze niet hun best doen, maar omdat er iets fundamenteels niet wordt begrepen.
Het verschil tussen doen en voelen. Veel mannen doen tegenwoordig veel in het huishouden.
Doen: De was draaien, boodschappen halen, kinderen naar voetbal brengen.
Verantwoordelijk voelen: 's Nachts wakker liggen of er nog wel brood is. Weten dat de schoolfotograaf donderdag komt. Voelen dat jij degene bent die de schuld krijgt als het niet goed gaat. Mannen lijken beter te kunnen begrenzen. Een man kan na een lange werkdag zeggen: "Ik ben kapot, ik ga even liggen." En dat doet hij.
Een vrouw met dezelfde werkdag komt thuis en ziet wat er nog moet gebeuren. En ondanks dat ze net zo kapot is, doet ze het toch eerst. Niet omdat haar partner het niet zou doen, maar omdat zij zich verantwoordelijk voelt op een manier die hij ánders ervaart.
Partners worstelen hiermee, en krijgen het met elkaar toch niet goed besproken. Tijdsdruk, conflictvermijding, gebrek aan woorden. En vaak is het zo geïnternaliseerd dat je het zelf niet eens doorhebt.
Er is een wetenschappelijke term voor dit fenomeen:
maternal gatekeeping.
Niet als controle drang, maar als een diepgeworteld gevoel van verantwoordelijkheid dat ontstaat doordat vrouwen anders worden beoordeeld.
Het gaat verder dan praktische taken. Het is de mentale planning, de emotionele verantwoordelijkheid, het constante gevoel dat jij verantwoordelijk bent als het misgaat.
Een man kan 50% van de taken doen, maar als de vrouw nog steeds degene is die zich zorgen maakt, 's nachts wakker ligt, zich schuldig voelt bij een netwerkborrel - dan draagt zij nog steeds de mentale last. De oplossing ligt niet in nóg een takenlijst. De oplossing ligt in het bespreekbaar maken van dit verschil, zonder oordeel.
Niet: "Jij doet te weinig."
Wel: "Ik merk dat ik me verantwoordelijk voel voor zoveel meer dan alleen mijn taken. Herken jij dat?"
Niet: "Je vertrouwt me niet."
Wel: "Ik denk dat ik dit doe omdat ik me zo verantwoordelijk voel, niet omdat ik jou niet vertrouw. Kunnen we samen kijken hoe we deze last anders verdelen?"
En als dat nu ook in academia zou kunnen gebeuren, erover praten met elkaar i.p.v. vasthouden aan bestaande cultuur....
Vrouwen werken, net zo ambitieus als mannen. Maar de geïnternaliseerde verwachtingen zijn niet mee veranderd. Door dit verschil in hoe verantwoordelijkheid wordt gevoeld bespreekbaar te maken, kunnen stellen eindelijk door de impasse heen breken. Niet door nog meer te doen, maar door elkaar te begrijpen.
Want pas als we begrijpen waarom de een wel kan begrenzen en de ander niet, kunnen we die mentale last écht samen dragen.
Herken je dit?
Hoe ga jij om met het verschil tussen "doen" en "verantwoordelijk voelen"?