11/01/2026
Minicolumn van R. Moorman: Nieuwe Amerikaanse Voedingsrichtlijnen gooien de voedingswereld op z’n kop.
Onlangs (7januari) zijn de nieuwe Amerikaanse Voedingsrichtlijnen gepubliceerd voor de komende 5 jaar (https://cdn.realfood.gov/DGA.pdf). Robert Kennedy heeft met zijn Make America Healthy Again ofwel MAHA beweging eens flink doorgepakt. Wat valt op?
1. De belangrijkste boodschap van de nieuwe richtlijnen is ‘eat real food’. De nadruk ligt minder op calorieën en veel meer op voedingswaarde en lage bewerkingsgraad. Er wordt nu veel duidelijker stelling genomen door ultra-bewerkte voeding echt af te raden. Ik denk dat dit in de vereiste simpele communicatie naar de burger een hele verstandige is. Minimaal bewerkte voeding heeft doorgaans een hogere nutriënt-dichtheid (hogere voedingswaarde dus), verstoort de bloedsuiker niet te snel, verzadigt langer, verstoort het microbioom minder en heeft een lagere dooreetfactor waardoor je eerder stopt met eten. Daarnaast maakt ‘real food’ waar minder suiker, vet en zou in zit na het eten ervan minder ‘geluk stoffen’ vrij in de hersenen waardoor mensen er emotionele hunkering naar krijgen (eetverslaving en emo-eten). Ook is sterk bewerkte voeding met veel additieven behoorlijk experimenteel als het op onze gezondheid aankomt en we weten eigenlijk niet zo goed wat dat betekent in relatie tot klachten, ziekten en gebrek aan vitaliteit. Uiteraard zijn niet alle bewerkingen en additieven slecht wanneer je op de producten in gaat zoomen, dus het advies klopt ook weer niet in alle gevallen. Toch is het in brede zin een goed en makkelijk te onthouden advies voor de burger die niet erg gezondheidsbewust is.
2. Er wordt een eiwitinname geadviseerd tussen 1,2 en 1,6 gram per kilogram lichaamsgewicht per dag. Dit is hoger dan wat het Voedingscentrum adviseert (vanaf 0,83g). Ook wordt hierbij volop dierlijk eiwit gepropageerd zoals volle zuivel, maar ook vlees. Daarnaast is ook de Voedingspiramide omgedraaid waardoor er juist een lagere inname van koolhydratenbronnen worden geadviseerd zoals brood en pasta. Dit advies lijkt me in de communicatie ook zeker niet verkeerd. In een land waar veel overgewicht is, kan eiwitrijker eten zorgen voor een betere verzadiging en iets meer energiegebruik in het verteringsproces. Ook kan het advies voor koolhydraatarmer eten er voor zorgen dat mensen minder geraffineerde zetmeelbronnen eten, want deze zijn nu eenmaal veel aanwezig in de obesogene omgeving van de gemiddelde Amerikaan. Zowel het advies voor koolhydraatarm als eiwitrijk zou dus gunstig uit kunnen pakken met betrekking tot de gemiddelde calorie-inname.
3. ‘Laag vet’ wordt niet meer gepropageerd. Zo wordt bijvoorbeeld volle zuivel juist aanbevolen. Een voordeel van een beetje vet in je maaltijd is ook dat de maag-lediging vertraagd wordt en dit kan de bloedsuiker langzamer laten stijgen na de maaltijd en de verzadiging vergroten. Het kan zelfs zijn dat je door calorierijke vetten te eten, juist een gemiddeld lagere calorie-inname krijgt door een verbeterde verzadiging. Uiteraard gaat dit wel om een klein beetje vet-rijker eten dan het oude laag vet advies en niet om drie avocado’s door een smoothie gooien. Hoe dit advies uit gaat pakken in relatie tot obesitas, zal in de toekomst moeten blijken. Wat ik echter niet begrijp in de nieuwe Amerikaanse Richtlijnen is dat er nog steeds een advies is om verzadigd vet onder de 10% te houden in het voedingspatroon. Dit zou je kunnen bereiken door minder bewerkt te eten wordt gezegd. Wanneer je minder bewerkt eet, krijg je vooral minder ongezond transvet en geoxideerde plantaardige olie binnen. Het zou dan alleen om minder verzadigd palmolie gaan in ultra bewerkte voeding waardoor je ineens die richtlijn zou halen? Volgens mij klopt daar echt iets niet. Wel staat er in het document dat er meer goed onderzoek nodig is om te bepalen welke vetten het beste de gezondheid ondersteunen. Met andere woorden is er veel twijfel op dat vlak. Het zou me niet verbazen als dit verzadigd vet advies op ten duur zal gaan verdwijnen wegens te weinig wetenschappelijke onderbouwing.
Al met al ben ik erg positief over dit nieuwe geluid vanuit Amerika. Zoals je misschien gelezen hebt, maak ik me met betrekking tot de Nieuwe Richtlijnen van de Nederlandse Gezondheidsraad me nogal zorgen over inmenging van het thema duurzaamheid in de gezondheidsadviezen (https://ralphmoorman.nl/nl/nieuwe-richtlijnen-goede-voeding-gezondheidsraad/). Gelukkig houdt de Amerikaanse Richtlijn zich puur bezig met effecten op gezondheid van de mens zelf, waardoor de discussie zuiver blijft.
Met gezonde groeten, Ralph Moorman
