08/03/2026
Ik zie het steeds vaker gebeuren in de kinderopvang.
Langzaam maar zeker zijn we de kinderopvang aan het 'verschoolsen'.
Dingen die vroeger pas vanaf de kleuterleeftijd op school plaatsvonden, brengen we nu steeds vaker naar de peutergroepen. Altijd vanuit een positieve intentie: we willen kinderen iets leren.
Zo zie ik op peutergroepen, dagelijkse kringgesprekken verschijnen.
Kinderen worden uitgenodigd om in een kring te gaan zitten.
Op een kussen, een stoel of een bankje.
En er wordt verwacht dat ze daar even blijven zitten.
In die kring wordt gesproken over:
de dag van de week,
de datum,
de maand,
het seizoen,
het weer van vandaag.
Echt, ik geloof dat dit met de allerbeste bedoelingen gebeurt.
Maar heb je je ooit afgevraagd of dit eigenlijk wel passend is voor jonge kinderen?
Peuters leren niet door stil te zitten.
Peuters leren door te bewegen.
Door te ontdekken.
Door hun hele lichaam en al hun zintuigen te gebruiken.
We kunnen allerlei weetjes in het hoofd van peuters stoppen.
Maar is dat echte kennis?
Of zijn het slechts woorden zonder ervaring?
Wil je dat een kind weet welk weer het vandaag is?
Ga naar buiten.
Laat kinderen voelen dat de zon schijnt op hun gezicht.
Laat ze ervaren hoe regen tikt op hun jas.
Voel samen de wind.
Kijk naar de lentebloemen die weer verschijnen.
Dat is leren.
Toch lijken we steeds meer te geloven dat kinderen leren door de instructie die wij geven. Terwijl jonge kinderen juist het meest leren via hun eigen spel, hun nieuwsgierigheid en hun zintuiglijke ontdekkingen.
Misschien is het tijd om onszelf een eerlijke vraag te stellen:
Voor wie is het kringgesprek eigenlijk?
Want vaak zie je dat het moment vooral bestaat uit kinderen terughalen in de kring, vragen om stil te zitten of te luisteren.
Stel je eens voor dat we diezelfde tijd anders gebruiken.
Kinderen die hun jas leren aandoen.
Hun laarzen pakken.
Naar buiten gaan.
Voelen, proeven, ontdekken.
Het weer van vandaag leer je niet in een kring.
Dat leer je met je voeten in een plas,
met wind door je haren
en met modder aan je handen.
Misschien hoeven jonge kinderen niet meer instructie.
Misschien hebben ze vooral meer ruimte nodig om de wereld zelf te ervaren.
