06/03/2026
'Mam, die is toch overleden'
In de omgang met mensen met dementie hoor en zie ik nog vaak dat een mens met dementie gevraagd wordt naar het denkende brein. Er moet dan een beroep gedaan worden op de prefrontale cortex. En juist dat deel van het brein wordt door Alzheimer stuk gemaakt.
Nadenken - Bedenken - Denken - Onthouden - Informatie ophalen
Vorige week was ik bij Heidie op bezoek. Een vrouw met Alzheimer die nog thuis woont.
Vooraf werd mij verteld dat ze niet zo toegankelijk was en wantrouwend was.
Dat houdt mij nooit zo tegen. Juist niet. Want ik weet precies waardoor Heidie wantrouwend wordt.
Ik bel aan en Heidie maakt de deur open. Ik steek mijn hand uit, zij neemt hem vast. Ik leg mijn hand weer op haar en zeg 'Wat vind ik het fijn om jou te ontmoeten. Wat heb je een prachtig en mooi huis. Ik ben Carola'.
'Ik ben ook blij jou te ontmoeten, kom binnen'.
Zo. Daar heb ik het volledige contact met haar. Op het niveau van gevoel. Daar waar haar kracht ligt.
Wat een lieve vrouw. Vol verhalen. Vriendelijk, lachend en absoluut openstaand voor mijn aanwezigheid. Geen wantrouwen.
Ik concludeerde al vrij snel dat het kortetermijngeheugen van Heidie fors was aangedaan. Zo herhaalde ze meerdere malen dezelfde zinnen, in dezelfde emotie en met dezelfde overtuiging.
Mensen met dementie zijn intuïtief heel sterk. Als ik met mijn lichaamshouding laat merken dat ik vermoeid raak door haar herhalingen dan ga ik het contact met haar kwijtraken.
𝐇𝐞𝐢𝐝𝐢𝐞 𝐤𝐚𝐧 𝐧𝐢𝐞𝐭 𝐚𝐧𝐝𝐞𝐫𝐬
Dus reageer ik op alle herhalingen hetzelfde. Betrokken, geïnteresseerd met empathie.
Heidie praatte vooral over herinneringen uit het langetermijngeheugen.
Over haar man die jaren als onderwijzer had gewerkt op de school 2 straten verderop. Hij was leraar van de 1ste klas.
De buurman werkt ook op die school, een paar klassen hoger.
Heidie vertelde mij dat die buurman altijd zei dat hij liever de 5de klas les gaf in plaats van de 1ste klas. Dat zij dan antwoordde dat hij ook niet een lagere klas kon lesgeven want dan moest je meer opletten als onderwijzer.
Iedere keer opnieuw schaterde ze dan van het lachen. En ik ook.
Tot het moment de zoon zei 'Mam, weet je nog dat Jack gisteren naar het ziekenhuis is gebracht en is overleden'.
Ik zie het. Het falen. Dat gevoel van schaamte, onzekerheid en angst. Wantrouwen.
Die informatie heeft Heidie helemaal niet opgeslagen.
'Ja….ja….dat klopt. Dat is nog niet zo lang'. Een 'verbloem-antwoord'.
Een antwoord om maar niet aan de omgeving te laten merken dat je dom bent. Het niet weet. FAALGEVOELENS.
Vervolgens loopt Heidie weg van ons. Uit die omgeving waar zij geen fijn gevoel gehad heeft. Zich gefaald voelt. Ze staat niet meer zo open voor mij. (Faal)gevoelens blijven nu eenmaal langer hangen bij een mens met Alzheimer.
Ik loop naar haar toe en zeg 'je voelt je nu niet fijn he, Heidie'.
Heidie zegt 'Nee, ik weet het niet'. Ze kijkt verdrietig.
Ik wrijf over haar arm en zeg dat ik met haar te doen heb (mensen met Alzheimer zijn heel gevoelig voor empathie).
Ik wijs naar een foto en vraag ernaar. Ze vertelt dat het haar man is.
'Wat een mooie man zeg. Wat deed hij voor werk'?
En zo komt de eigenwaarde van Heidie weer terug. Haar kracht ligt niet in het hier en nu maar in het verleden.
Het heden maakt haar onzeker. Het verleden maakt haar krachtig.
Carola van Wanrooij
Coach Dementie
𝐆𝐞𝐞𝐟 𝐣𝐞 𝐨𝐩 𝐯𝐨𝐨𝐫 𝐦𝐢𝐣𝐧 𝐖𝐞𝐛𝐢𝐧𝐚𝐫 '𝐃𝐞 𝐌𝐞𝐧𝐬 𝐙𝐢𝐞𝐧' 𝐞𝐧 𝐢𝐤 𝐥𝐞𝐞𝐫 𝐣𝐨𝐮 𝐡𝐨𝐞 𝐣𝐞 𝐡𝐞𝐭 𝐛𝐞𝐬𝐭𝐞 𝐤𝐮𝐧𝐭 𝐨𝐦𝐠𝐚𝐚𝐧 𝐦𝐞𝐭 𝐝𝐞 𝐦𝐞𝐧𝐬 𝐦𝐞𝐭 𝐝𝐞𝐦𝐞𝐧𝐭𝐢𝐞 ⤵️
𝟏𝟔 𝐦𝐚𝐚𝐫𝐭 | 𝟏𝟗:𝟑𝟎 𝐭𝐨𝐭 𝟐𝟏:𝟎𝟎 | €𝟑𝟎,- | 𝐎𝐩𝐠𝐞𝐯𝐞𝐧 𝐤𝐚𝐧 𝐯𝐢𝐚 𝐝𝐞𝐦𝐞𝐧𝐬𝐳𝐢𝐞𝐧𝐯𝐨𝐨𝐫𝐝𝐞𝐦𝐞𝐧𝐭𝐢𝐞@𝐠𝐦𝐚𝐢𝐥.𝐜𝐨𝐦
