14/04/2026
Apart. Ik houd van eenvoud. Het lijkt of mystici van welke religie of filosofie dan ook hetzelfde zien.
Lang was ik onzeker in de zenwereld, zelfs na 20 jaar koanstudie. Jeroen was ook mijn leraar, die me liet zien, dat dit onnodig was tot hij als grap (en tegelijk serieus) zel: jij bent net zo'n randfiguur als die oude zenmeesters. Het aller, allergrootste compliment wat ik in mij draag.
Dit alles riep dit verhaal van Hillel bij mij op: inderdaad:bijbel en zen kort en krachtig:LIEFDE.
En een dankbaarheid naar mijn leraren op de zenweg:Saswitha, Ama Samy, Jeroen Witkam .
Liefde is de hele Torah, de rest is commentaar
Er staat een prachtig verhaal in de Talmoed.
Er kwam eens een heiden bij Hillel –een groot Joods mysticus- en hij vroeg hem op cynische toon: ‘Leer mij nou eens de hele Torah terwijl ik op één been sta.’ Dit is nou iets onmogelijks, de Torah is een uitgebreid geschrift – het duurt echt jaren voordat je hem begrijpt. En deze cynicus, deze sceptische persoon, zegt tegen Hillel: ‘Als u de Torah nou begrepen hebt, geef mij dan de kern, de samenvatting, de essentie ervan. Terwijl ik op één been sta vertelt u me alles wat in de Torah staat.’
En deze scepticus was ook bij andere mystici langs geweest, maar dat waren vast geen mystici, het waren grote theologen, filosofen, denkers, pandits, geleerden. Ze hadden het allemaal geweigerd.
Ze hadden gezegd: ‘Dat is onmogelijk, voor de Torah moet je jarenlang studeren, levenslang studeren. Je kunt de Torah niet in een paar zinnen condenseren, dat zou heiligschennis zijn. Dat is onmogelijk.’
Maar Hillel ging akkoord en gaf meteen antwoord:
‘Doe een ander niet aan wat je niet wil dat een ander jou aandoet.
Dit is de hele Torah, de rest is commentaar.’
Liefde is de hele Torah, de rest is commentaar. En wat is liefde? Doe een ander niet aan wat je niet wil dat een ander jou aandoet.
Dit is het criterium voor liefde: Doe anderen aan wat je graag wilt dat anderen jou aandoen. Wat je voor jezelf vraagt, gun dat ook aan een ander. Wat je niet wilt dat met jou gebeurt, doe dat een ander dan ook niet aan.
Osho: The Divine Melody - Discourses on Songs of Kabir, p. 219.
Hillel de Oudere, geboren in Babylon, ca. 118 v.Chr., overleden in Jerusalem, 10 na Chr., terwijl hij op één been de hele Torah onderwijst.
https://vrienden-van-osho.nl/osho-spreekt/1001-verhalen/
