07/01/2026
We kunnen het niet beter uitleggen, de overleefstand die zorgt voor overprikkeling. Help het kind kalmeren en reguleren, omdat dit zelf niet meer lukt. Een stevig knuffel, rustige omgeving, een eigen plekje, overzicht en voorspelbaarheid zijn hierbij onder andere heel helpend.
🧠 DE OVERLEVINGS-STAND: ALS ZELFREGULATIE (EVEN) NIET LUKT
Is jouw kind of leerling vaak gespannen of snel bang? Dan helpt het om te weten: soms heeft een kind hier niet zoveel controle over.
Het zenuwstelsel scant continu de omgeving én het lichaam: ben ik veilig? Als het systeem (door prikkels en eerdere ervaringen) concludeert dat het niet veilig is, gaat het stress-systeem aan (oranje in de PrikkelWaaier). Zeker bij kinderen die vaker onveiligheid hebben ervaren, kan dat stress-systeem extra gevoelig staan afgesteld: hyperalert. Dan schiet het al bij kleine dingen in actie, of staat het bijna de hele tijd “aan”.
Dit noemen we ook wel de overlevingsstand. In die stand raakt een kind sneller overprikkeld, omdat het prikkelfilter ineens veel meer prikkels doorlaat: alles kan belangrijk zijn als je moet overleven.
Een kind in overlevingsstand kan daardoor moeilijk rustig nadenken, luisteren, leren of concentreren. Ontspannen lukt vaak niet zelfstandig, simpelweg omdat het lichaam nog steeds “alarm” geeft. 💛