20/12/2025
Gezondheid krijgt te weinig aandacht
Driekwart van de Nederlanders wil dat gezondheid en welzijn hoger op de politieke agenda komen. Nieuwe cijfers laten zien dat mensen steeds korter in goede gezondheid leven, terwijl de verschillen tussen groepen toenemen.
Uit onderzoek van Ipsos I&O blijkt dat 75% van de Nederlanders vindt dat gezondheid een duidelijke prioriteit moet zijn voor een nieuw kabinet. Toch staat het onderwerp momenteel niet bovenaan de landelijke agenda. Dat baart zorgen, zeker nu mensen wel ouder worden, maar daarbij meer jaren met gezondheidsproblemen doorbrengen. Volgens cijfers van het RIVM leven mannen met een lagere opleiding gemiddeld zo’n twintig ongezonde jaren. Bij hoger opgeleide mannen gaat het om dertien jaar. Vrouwen brengen zelfs nog meer jaren door met ziekte of beperkingen.
Een brede coalitie van 57 organisaties start daarom een nieuwe beweging: de Gezondheidstransitie. Deelnemende partijen variëren van maatschappelijke organisaties tot lokale overheden, kennisinstellingen en bedrijven. Zij tekenen samen een Gezondheidsverklaring waarin zij beloven zich in te zetten voor langer gezond leven voor iedereen. De initiatiefnemers vergelijken de noodzakelijke veranderingen met eerdere grote verbeteringen in de volksgezondheid, zoals de introductie van schoon drinkwater, vaccinaties en riolering.
Het aantal ongezonde jaren neemt al sinds de jaren tachtig toe. Dat heeft gevolgen voor de hele samenleving. Meer mensen met chronische klachten zorgt voor druk op de zorg, minder arbeidsparticipatie en verdere krapte op de arbeidsmarkt. Gezondheid wordt volgens deskundigen nog te vaak gezien als kostenpost, terwijl investeringen juist een gezonde economie kunnen ondersteunen. Daardoor schuift het onderwerp steeds naar de achtergrond.
De kloof tussen wat burgers willen en wat politiek gebeurt, lijkt groter te worden. Terwijl een ruime meerderheid gezondheid centraal wil stellen, wordt de aanpak vooral overgelaten aan lokale initiatieven en maatschappelijke organisaties. Werkgevers, scholen, sportverenigingen en buurtteams kunnen volgens de initiatiefnemers een belangrijke rol spelen door gezonde keuzes makkelijker te maken en steun te bieden aan mensen die dat het hardst nodig hebben.
De organisaties achter de Gezondheidstransitie willen dat gezondheid zowel landelijk als lokaal een leidende rol krijgt. Zij benadrukken dat samenwerking met inwoners essentieel is. Vooral mensen die nu onevenredig veel ongezonde jaren meemaken, moeten gehoord worden. Door hun ervaringen te koppelen aan concrete maatregelen hopen de deelnemende partijen het verschil te maken.
Wie de beweging wil volgen of zich wil aansluiten, kan zich verdiepen in de plannen en lokale initiatieven die hieruit voortkomen. Zo blijft gezondheid een thema dat leeft, binnen én buiten de politiek.
Bron:
Rapportage GezondheidsTransitie Ipsos-IO
gezondheidsfondsen.nl
