16/12/2025
Ouderschap bij hoogbegaafdheid, de onderschatte zwaarte.
Ouderschap bij hoogbegaafdheid kan zwaar zijn. Eenzaam ook. Niet altijd, niet voortdurend, maar op een manier die diep kan snijden en vaak weinig woorden krijgt. Juist omdat deze kinderen zo verbaal, scherp en gevoelig zijn, wordt er vaak aangenomen dat het wel goed gaat, of dat ouders het makkelijk hebben. De werkelijkheid is vaak anders.
Veel ouders dragen een voortdurende mentale alertheid. Ze luisteren niet alleen naar wat hun kind zegt, maar ook naar wat er tussen de regels door klinkt. Ze voelen aan wanneer een opmerking geen opmerking is, maar een signaal. Wanneer boosheid eigenlijk onmacht is. Wanneer vermoeidheid voortkomt uit overbelasting. Dat voortdurende afstemmen vraagt energie, dag in dag uit, vaak zonder pauze.
Daarbij komt het gevoel er alleen voor te staan. Ouders merken dat hun zorgen niet altijd worden herkend door de omgeving, zelfs niet door vrienden en familie die dichtbij staan. Wanneer een kind slim is, wordt worsteling soms gebagatelliseerd. “Maar hij kan het toch?”, “Ze redt zich wel,” of: “Gaan jullie nu al weg?” Terwijl jij tijdens een feestje ziet hoe overprikkeld je kind is en je nu al weet dat je die overprikkeling straks thuis op je bord krijgt. Die reacties kunnen ouders het gevoel geven dat ze overdrijven, terwijl ze van dichtbij zien hoeveel het kind draagt. Dat gebrek aan erkenning maakt de last zwaarder, omdat het niet alleen om zorgen gaat, maar ook om het recht om die zorgen te mogen hebben.
Ook de emotionele intensiteit van hoogbegaafde kinderen kan zwaar zijn voor ouders. Hun verdriet is diep, hun boosheid fel, hun vragen groot. Ouders fungeren vaak als buffer tussen het kind en een wereld die niet altijd past. Dat vraagt om een voortdurende beschikbaarheid, ook wanneer ouders zelf moe zijn, onzeker of zoekend. Er is weinig ruimte om het even niet te weten, terwijl dat juist zo menselijk is.
Daarnaast is er de verantwoordelijkheid. Ouders voelen vaak sterk dat zij degene zijn die moeten signaleren, duiden, uitleggen en pleiten. Voor passende begeleiding, voor begrip, voor ruimte. Die rol kan zwaar drukken, zeker wanneer gesprekken met school, zorg of omgeving moeizaam verlopen. Het idee dat verkeerde keuzes of gemiste signalen grote gevolgen kunnen hebben, legt een stille druk op het ouderschap.
Het helpt wanneer ouders woorden krijgen voor deze ervaring. Wanneer de zwaarte erkend mag worden, zonder dat die meteen opgelost hoeft te worden. Want zwaarte betekent niet dat het ouderschap faalt; het betekent dat het ertoe doet. Dat er wordt meegedragen, afgestemd en verbonden, soms op de rand van wat kan.
Ouderschap bij hoogbegaafdheid vraagt veel. Niet omdat ouders tekortschieten, maar omdat zij aanwezig zijn. En juist die aanwezigheid verdient erkenning, ruimte en mildheid.