Bohemen uitvaarten

07/04/2026

Zwarte zaterdag

Wat is nou de beste dag voor een uitvaart? Die is er niet. Ik ben nog nooit wakker geworden met het gevoel dat ik die dag wel graag een uitvaart van een dierbare zou willen hebben.

Er zijn wel dagen die minder geschikt zijn. Als de uitvaart te snel volgt op het overlijden, is er niet voldoende tijd om aandacht aan het afscheid te geven. Wat te snel is, kan per situatie verschillen. De omstandigheden zijn bepalend. Afscheid nemen van iemand die lang ziek is geweest, is heel anders dan wanneer iemand uit het leven wordt gerukt.

Soms denken mensen dat de vijfde dag altijd moet, maar zo is het niet meer. De uitvaart mag niet binnen zesendertig uur plaatsvinden en is uiterlijk de zesde werkdag na de dag van overlijden, de uitzonderingen daargelaten. Dus uiterlijk de achtste dag. Er zit namelijk altijd een weekend tussen en dat zijn geen werkdagen. Wanneer iemand op vrijdag overlijdt of met Pasen, Pinksteren, Kerst of Nieuwjaarsdag, kan dat nog langer zijn.

“Dan doen we zaterdag.” Dat kan soms een goede keuze zijn, maar lang niet altijd. Het argument is meestal: “Dan kan iedereen.” Wie komen er op een uitvaart? Oude en jonge mensen. Als je oud bent, ga je met pensioen en kun je de hele week. Jonge mensen hebben kinderen en die moeten op zaterdag naar voetbal of scouting, en de weekboodschappen moeten nog worden gedaan.

De nazit op zaterdag is vaak korter. Mensen gaan eerder naar huis. Vaak zijn er nog andere verplichtingen. Die nazit is belangrijk: met elkaar in gesprek zijn, dingen van je af praten en banden aanhalen. Daar moet je aandacht aan geven. Opvallend is dat daar op zaterdag minder tijd voor is. Op die doordeweekse dag was er toch al een dag(deel) vrij gepland, dus dan wordt er echt de tijd genomen.

Zullen we er aandacht aan geven en er tijd voor nemen? Dan maken we het waardevol.

24/03/2026

Tussen veiligheid en vergeving

Een ouder zou veiligheid moeten bieden. Iemand die je een plek geeft waar je kunt groeien, leren en
waar je jezelf mag worden. Dat is hoe we het graag zien, zo moet het namelijk zijn. Maar niet ieder
leven volgt dat verhaal. De broer en zus die afscheid namen, kenden een jeugd met pijn, gemis en
verwarring. Ze gebruiken het niet als verwijt, het is een waarheid.

Aan het einde van een leven word je als kind opnieuw geconfronteerd met wat is geweest. Je kunt wegblijven. Of je kunt blijven dragen wat al zo lang zo zwaar voelt. Zij niet. Dat was niet de weg die zij wilden bewandelen. Zij hebben een andere keuze gemaakt. Niet omdat het verleden ineens anders zou worden, maar omdat zij het verleden niet langer alles wilden laten bepalen.

In de laatste levensfase is er gekeken, gevoeld en uitgesproken. De waarheid werd niet verzwegen. Wat hen pijn deed, mocht bestaan. Maar ook wat hen gevormd heeft en wat hen nu helpt, kreeg een plek.

Dit afscheid was geen stilzwijgen en geen vergoelijking. Het was met heel veel aandacht. Het was met zorg. Er werden weloverwogen keuzes gemaakt. Er is om ruimte gevraagd om de pijn te delen. De verwarring te uiten, zodat er begrip voor kon komen. De rauwe waarheid werd verteld. En er was ook ruimte voor dat wat goed
was. Voor dat wat hen nu wél kon helpen.

Het was de moed om te zeggen: “wij dragen het niet langer alleen”. Daarom kon het verhaal eindigen met de woorden: “Pa… het zij je vergeven”. Niet omdat alles goed was. Maar
omdat vasthouden aan boosheid hen gevangen zou houden en vergeving ruimte gaf om verder te leven. Misschien is dat wat dit afscheid wil
meegeven: loslaten is geen verraad aan wat je hebt meegemaakt, maar een geschenk aan jezelf.

Laten we er aandacht aan geven en er de tijd voor nemen. Dan maken we het waardevol.

19/03/2026

In februari en gisteren waren de hier ben ik niet voor in de Moodboard avonden.

Klein groepje mensen, iedereen maakt zijn of haar eigen Moodboard over je eigen uitvaart. Het zijn bijzondere avonden waar iedereen eigen verhalen en ideeën 💡 deelt. Leerzaam voor iedereen en het hoeft helemaal niet zwaar te zijn om er over te praten.

04/02/2026

Verbindende foto’s

Alles gaat steeds sneller. De wereld is zo gevormd dat we niet meer hoeven te wachten. We weten eigenlijk niet eens meer wat dat is. Alles is zo ingericht dat je in vol tempo door kunt razen. Wanneer je ouder wordt, heb je minder behoefte aan die snelheid. Sterker nog: hoe ouder je wordt, hoe meer je vertraagt. De wereld en de ontwikkelingen gaan dan als een razende langs je heen.

Wanneer je een leeftijd ruim boven de negentig haalt, wordt je wereld ook weer langzaam steeds een stukje kleiner. Meestal komen er dan niet meer dan tien mensen op je uitvaart. Bij dit afscheid waren het er ongeveer twintig. Alles vertraagde even voor iedereen om haar heen. Er werd stilgestaan bij het verlies van iemand die bijna een eeuw geleden geboren is. Het afscheid is verdrietig, maar ook bijzonder.

Wat doe je dan? Hoe geef je de uitvaart vorm? Iedereen kreeg de gelegenheid een moment afscheid te nemen. Na de begroeting was er die grote stamtafel waar ze met zijn allen omheen gingen zitten. Kopje koffie, kopje thee en een lekker koekje. Er werden herinneringen gedeeld. Iedereen sprak om de b***t: recente herinneringen en herinneringen van heel lang geleden. Over wie ze was, hoe ze deed en wat ze altijd zei. Sommige verhalen waren voorbereid, anderen vulden daar spontaan hun deel aan toe.

Als laatste werden foto’s gedeeld. Bij de eerste werd een anekdote verteld. Bij de tweede kwam een glimlach van herkenning. De derde was een zwart-witfoto, zo ging het door. De foto’s gingen rond de tafel, vanaf één punt, tegelijkertijd naar links en naar rechts. Daar ontstond iets bijzonders.

Eerst was er iedere keer één iemand aan het woord. Tijdens het doorgeven ontstonden allemaal gesprekjes tussen de doorgevers. Ze stonden allemaal even stil bij een herinnering van toen, die een verbinding in het heden maakte.

Laten we er de tijd voor nemen en aandacht aan geven. Zo maken we het waardevol.

26/01/2026

Sterk maatwerk

Dan overlijdt je vader.
Een man met twee rechterhanden. Een man die van varen hield. Iemand die heel lang geleden zijn eigen boot bouwde. Een boot waarmee veel is gevaren — of beter gezegd: veel is gezeild.

Met het ouder worden raakte de boot in onbruik. En toch bleef het een trots bezit, gekoesterd door de jaren heen. Het ging niet meer om de boot te behouden, maar om er afstand van te doen. Dat ging zeker niet gebeuren.
Dan is daar een zoon. Ook een man met twee rechterhanden. Hij ging eens kijken bij die boot. Daar zit wel heel veel werk aan, dacht hij. Maar als ik dan toch…

Met veel bloed, zweet en tranen wist hij de boot van de ondergang te redden. Hij knapte haar volledig op en bracht haar weer in originele staat terug. Deze boot blijft binnen de familie.

Wat doe je dan als je vader overlijdt?
Dan wil je iets doen. En als je goed bent met je handen, dan maak je een eigen uitvaartkist. Wordt die dan rechthoekig, met standaardformaten? Nee. Zo gaat deze creatieve familie daar niet mee om.

Er wordt een laatste vaartuig gemaakt.
Een zelfgemaakte uitvaartkist, met een bijna futuristische vorm waarin je duidelijk een boot herkent. Dat kun je wel toevertrouwen aan

Zijn zus maakt het geheel af. Zij verzorgt de bekleding en kiest voor een niet-alledaags bloemstuk, in een passende vorm met riet. Een geheel eigen, bijzondere en passende uitvaartkist.

Waar zie je dat nou?

Behouden vaart

Laten we er aandacht aan geven en de tijd voor nemen, zo maken we het waardevol.

20/01/2026

Hier ben ik niet voor in de moodboard

Praat jij wel eens over hoe jouw uitvaart eruit zal komen te zien? Het is een onderwerp dat nog wel eens vooruitgeschoven wordt. Dat is best logisch. Er zijn een hele hoop andere dingen die we eerst nog even bespreken. Daarna komt deze.

Maar toch wil ik je uitdagen om hierover in gesprek te gaan. Waarom? Omdat we tegenwoordig heel veel keuzes hebben. We mogen alles zelf bepalen. Dat is heel fijn: we hebben zelfbeschikking. Dat betekent ook dat we over onze eigen uitvaart mogen en kunnen beslissen. Doe je dat niet, dan komt er een dag waarop jouw nabestaanden met vraagtekens achterblijven.
Is een natuurbegrafenis de beste keuze? Nodigen we de buren ook uit? Wat gaan we zeggen? Of moeten we dan toch voor een crematie kiezen?

Je kunt voorkomen dat je een onoplosbare puzzel achterlaat in een emotionele tijd. Het is niet nodig om alles tot in detail vast te leggen. Het mag, maar het hoeft niet.

Maar hoe gaan we dat dan doen? Ik heb geen zin in zo’n heel zwaar gesprek en ik heb geen idee welke keuzes ik kan maken.

Daar is een oplossing voor bedacht. We gaan in kleine groepjes, samen, maar ieder voor zichzelf, een eigen moodboard maken. Een moodboard van hoe jouw uitvaart eruit mag komen te zien. Geen vragenlijst en geen keuzelijstjes om af te vinken. Geef het zelf vorm.
Je mag er tegenop zien. Daarom hebben we het de ‘Hier ben ik niet voor in de moodboard’-avond genoemd.

Wanneer is het?
Dit voorjaar zijn er nog twee mogelijkheden: donderdag 19 februari of woensdag 18 maart.
De inloop is vanaf 19.00 uur, zodat we om 19.15 uur kunnen starten. Om 21.00 uur gaan we weer naar huis. Het samenzijn vindt plaats in het Huis van de Wijk (Jufferenwal) in Zwolle. Deelname is gratis.

Opgeven kan bij Bas Smit via info@bohemenuitvaarten.nl of bel, app of sms naar 06 25 41 14 65.

16/01/2026

12/01/2026

Niet voortjagen maar eervol dragen

Lang niet iedereen huurt nog dragers in. Misschien maakt dat het juist zo mooi als het wél wordt gedaan. Er zijn tegenwoordig meer crematies dan begrafenissen. Met zijn allen naar de begraafplaats gaan is bijna een ritueel te noemen. Daarna lopend naar het graf, ongeacht het seizoen. Het buiten zijn, het weer en de omgeving voegen altijd iets bijzonders toe. En als daar dan ook nog dragers aan worden toegevoegd, maakt dat het afscheid een stukje specialer.

Bij deze uitvaart ontstond er iets heel bijzonders. Het afscheid was in een mooie kapel. In het pand ernaast zit een kantoor. Het kantoor van het bedrijf dat de meneer van wie wij afscheid namen zelf had opgericht.
Het idee ontstond om meneer te dragen vanaf de kapel naar de parkeerplaats van ‘zijn’ kantoor. Daar zou meneer, op zijn eigen parkeerplaats, de rouwauto ingaan. De familie vond dit een mooi en eervol gebaar. En zo gingen we het doen.
De straat is normaal gesproken erg druk. Ook daarom waren er verkeersregelaars aanwezig om alles soepel te laten verlopen. Tijdens het uitdragen werd het verkeer even stilgelegd. Daardoor ontstond er een bijzondere mogelijkheid: de drukke straat was ineens leeg. Je kon de stilte horen en de rust voelen.

De familie stond in erehaag op de stoep, van de kapel naar zijn parkeerplaats. En daar gingen ze. De straat waar je normaal moet oppassen bij het oversteken, was voor even het domein van zes dragers die een bijzonder uitgeleide verzorgden voor de man die wij moeten missen. Niet over de stoep, maar midden over straat. De laatste keer op zijn parkeerplaats. De laatste keer langs zijn kantoor. Daar stond iedereen die voor hem had gewerkt, ook in een erehaag. Nog één keer. Voor hem.

Laten we er aandacht aan geven en laten we er de tijd voor nemen. Dan maken we het waardevol.

06/01/2026

Geen vragen. Wel antwoorden.

24/12/2025

‘Ik wil geen zwarte kraaien op de uitvaart’, kreeg hij een tijdje geleden te horen. De opmerking paste hem wel. Want Bas Smit van Bohemen Uitvaarten houdt ervan als de wensen van de standaard afwijken.
‘Als je zwarte pakken, chagrijnige smoelen, stijve horken, koude koffie en kleffe cake wil, dan moet je mij niet bellen’, grapt hij.

‘Ik maak er een sport van om te achterhalen wat er allemaal mogelijk is’, vertelt hij. ‘Zat laatst bij een familie waarvan de vader was overleden.
Toen reed de brandweer langs en iedereen begon te huilen. Bleek hij altijd bij de vrijwillige brandweer te hebben gezeten.’ Dus regelde hij
dat de brandweer de overledene naar het crematorium reed…

Zie de rest van het artikel op de afbeelding

10/12/2025

De herkenning die troost

Hoe moet de uitvaart van je opa geregeld worden? En die van je oma of één van je ouders? Het moet allemaal netjes geregeld zijn. Het moet goed verzorgd worden. De laatste verzorging moet respectvol uitgevoerd worden. Er moeten duidelijke afspraken gemaakt worden. Je wilt weten waar je aan toe bent. De wensen moeten besproken en uitgevoerd worden. Je dierbare verdient een mooie kaart, wat weer een tastbare herinnering kan worden. De dag van de uitvaart moet goed verlopen. Aan al die voorwaarden wil je dat de uitvaart voldoet.

Maar als we nou even verder kijken: zijn dit de enige voorwaarden of is er nog iets anders? Als je het aan mij vraagt wel. Het is pas echt compleet als er herkenning is, omdat die troostend werkt. Herkenning in hoe het afscheid is, de weg ernaartoe en de dag zelf. Dat kan in allerlei details zitten: hoe de verzorging gaat, de kleding die iemand aan krijgt. De keuze van een uitvaartkist of mand kan bepalend zijn. Ook waar iemand wordt opgebaard, bijvoorbeeld thuis, omringd door eigen spullen. De vorm van rouwauto, of gaan we op de fiets. De plek waar de uitvaart is: kiezen we voor gemak of gaan we naar het theater? Komt iedereen op de uitvaart of is het ingetogen voor iemand die niet op de voorgrond wilde staan?

Het is pas af als dat wat je doet herkenbaar passend is voor diegene die overleden is. Dat de aanwezigen de overledene herkennen in het afscheid en in wat er gezegd wordt tijdens een ceremonie. Je gaat geen borrel doen voor iemand die er niet van hield. Je gaat geen kleffe cake opdienen bij een gastronomische fijnproever. Nee, als je de details zorgvuldig kiest — en dat mag tegenwoordig, we hebben de mogelijkheid en keuzevrijheid — dan wordt het resultaat een afscheid waar de overledene met trots op terug zal kijken. En dat biedt troost.

Bohemen uitvaarten
Bas Smit
Aandacht geven en de tijd nemen maakt het waardevol