Strootman Psychologiepraktijk

09/04/2026

https://nip.nl/nieuws/rechtszaak-tegen-wachtlijsten-ggz/?fbclid=IwZnRzaAREuMJleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAo2NjI4NTY4Mzc5AAEerQFUMpJ-ay8JpvTvLcpzhBroRhApEDemnNsOv3lBwobfcO0Aw20PsduabL0_aem_BqgxszcU01PHvBZaN3qvKg

Stichting Recht op GGZ spant een rechtszaak aan tegen de Nederlandse staat wegens de lange ggz-wachttijden. Het NIP herkent deze problematiek.

11/03/2026

Te oud voor therapie: onzin!
Interview met Arjan Videler. Uit De Psycholoog van januari 2026

Ouderen met psychische problemen komen bij de ggz niet makkelijk in behandeling. Terwijl onderzoek laat zien dat behandeling bij ouderen net zo zinnig is als bij jongere volwassenen. Hoogleraar psychotherapie bij ouderen Arjan Videler strijdt tegen leeftijdsvooroordelen van zestigplussers. "Behandel ouderen niet korter of minder intensief, maar sluit wel aan bij de leeftijdsfase, context en doelen van de cliënt", zegt hij.
Te oud om te behandelen
Een huisarts twijfelt of hij een 74-jarige cliënt met duidelijke stemmingsklachten moet doorverwijzen. Hij consulteert een ouderenpsycholoog met de vraag of zo'n intensieve behandeling op zo'n hoge leeftijd nog wel zinvol is.
De psycholoog vraagt of de huisarts ook zou twijfelen als de cliënt 44 was geweest. Dan zou hij waarschijnlijk minder aarzelen erkent de huisarts. In dat geval zou de behandeling wel passend zijn.
Als je met een behandeling van een halfjaar veel bereikt, voorkom je onnodig lijden. En ook vanuit economisch oogpunt is het verstandig. Want ouderen met psychische klachten hebben vaak meerdere lichamelijke klachten en doen een groter beroep op de somatische zorg. Bij gevorderde dementie ligt dat anders, dan kan iemand veel minder leren. Toch zijn er ook dan mogelijkheden, maar dan moet je de psychotherapeutische interventies via de omgeving doen. Voorbeeld: iemand met dementie die steeds blijft roepen dat er iemand moet komen. Dat gedrag kun je volgens de principes van operanet conditionering verminderen: niet meer telkens reageren, maar alleen op vaste momenten. Zulke mediatieve interventies kunnen veel rust geven.
Casus 2: het haalt misschien te veel overhoop.
Een behandelaar heeft een depressieve vrouw van 75 en haar partner in haar spreekkamer. De behandelaar twijfelt over een behandeling, want gaat die niet te veel ellende naar boven halen? De partner reageert daarop: 'Hoezo bang voor ellende en trauma? Ons. leven is al ontwricht. Daarop wordt de behandeling ingezet en die blijkt juist stabiliserend.
Wees dus niet bang om de deksel eraf te halen. Dat is al vaak gebeurd voordat iemand hulp zoekt. Partners kunnen een cruciale motivator en informant zijn.
Casus 3
Onderwerp is taboe of te ongemakkelijk.
Bij een weduwnaar van 77 blijft de behandeling oppervlakkig. De psycholoog begrijpt het niet goed. Maar als hij tijdens een sessie bewust seksualiteit, religie en doodsangst bespreekt, komt de cliënt los en bekent dat hij worstelt met eenzaamheid, schuldgevoel uit geloof en angst de laatste jaren van zijn leven zinloos te moeten doorbrengen. Dan komt het gesprek op gang.
Soms hebben therapeuten de neiging iets weg te duwen, niet aan een behandeling te beginnen of onderwerpen te omzeilen, vanwege hun eigen taboes. Ze willen zelf niet nadenken over de thema's waar ouderen vaak mee zitten, zoals ziekte, dood of partnerverlies.
Advies aan therapeuten: Laat thema's als seksualiteit, religie en dood in de anamnese altijd aan de orde komen. Vraag gericht naar intimiteit, levensbeschouwing en doodsverlangen.
Wordt vervolgd.

02/02/2026

Ook bij Bol.com

30/01/2026

https://www.facebook.com/share/1GHs9dGuFZ/?mibextid=wwXIfr

Als je hoofd nooit stilstaat en je hoogsensitief bent, heeft dat te maken met hoe je informatie verwerkt. Ontdek in dit artikel hoe dat komt.

12/01/2026

ABC/RET therapie aflevering 13
De laatste irrationele cognitie, nummer 13.

Mijn huidige problemen zijn door mijn verleden veroorzaakt. Omdat die gebeurtenissen me zo beïnvloed hebben, kan ik me er waarschijnlijk nooit meer van bevrijden.
- Zo ben ik nu eenmaal (denk dus maar niet dat ik ooit verander).
- Nou ik ben zo opgevoed.
- Mijn hele familie heeft die eigenschap (dus ik ook).
- Zo ben ik nu eenmaal geconditioneerd (en daar is niets aan te doen).
- Ik heb nooit goed kunnen leren. (Dus waarom zou ik het nog proberen).
- Toen ik klein was ..... en dus zit ik nog steeds in hetzelfde patroon.
- Ik heb een afschuwelijke jeugd gehad. Dus wat kan er van mij ooit nog terechtkomen.
- Wij Italianen zijn allemaal emotioneel.
- Het is de schuld van mijn moeder. Zij heeft ervoor gezorgd dat ik zo ben geworden.

Ook deze gedachte is niet uitgesproken evaluatief. Maar vormt wel een van de meest funeste obstakels voor therapeutische resultaten. Ze houdt in dat therapie zinloos is en dat cliënten niet kunnen veranderen. Cliënten denken dat hun persoonlijke geschiedenis, hun erfelijke aanleg, hun afkomst of een invloedrijke gebeurtenis in hun leven verandering onmogelijk maken. Als ze denken dat ze niet kunnen veranderen, is de kans natuurlijk niet erg groot dat ze dat proberen. Deze opvatting is irrationeel omdat hij absoluut is en het geluk van de cliënt in de weg staat.

De rationele cognitie is hier:

Ik kan van vroegere ervaringen leren, maar ik hoef er niet hardnekkig aan vast te houden en ik kan me bevrijden van de invloed ervan.

Dit was het voor vandaag. We hebben nu alle irrationele cognities gehad en er rationele voor in de plaats gegeven. Dit is de kern van ABC/RET therapie. Lees de cognities nog eens goed door. Studeer erop. Jij en alleen jij bent verantwoordelijk voor je eigen welzijn! Succes!
De volgende keer wil ik nog ingaan op een alternatief model voor irrationele opvattingen.
Uit: 'Theorie en praktijk van de Rationeel-Emotieve Therapie. Door Susan R. Walen en anderen.

12/01/2026

ABC/RET-therapie aflevering 12

Vandaag gaan we vrolijk verder met de drie laatste irrationele cognities, namelijk 11, 12 en 13.
Als je wilt weten wat de andere irrationele cognities waren dan moet je even terugscrollen, ik heb ze de afgelopen periode allemaal behandeld.

Irrationele cognitie 11
Ik heb iemand nodig die sterker is dan ik, die mij steunt en op wie ik kan vertrouwen.

- Zonder haar kan ik het leven niet aan.
- Als het tegenzit vertrouw ik op God. (Het is moeilijk om op mezelf te vertrouwen).
- Alleen red ik het niet (want dan is het leven te moeilijk).
- Maar hij weet altijd wat er gedaan moet worden (en ik voel me hulpeloos).
- Achter elke goede man staat een vrouw. Gelukkig maar, anders zou ik het niet redden.
- Wat moet ik doen als je weggaat? (Antwoord: Ik weet het absoluut niet, zonder jou kan ik het leven niet aan).
- Ik heb er de hele week naar uitgekeken om dit te vertellen (en ondertussen heb ik zelf niets constructiefs ondernomen omdat ik op iemand moet leunen).
- Dokter, gaat u nu echt op vakantie? (Ik kan niet zonder u).

Deze irrationele cognitie wordt gekoesterd door mensen die menen dat ze het leven niet aankunnen of niet in staat zijn om hun eigen problemen op te lossen.
Vaak vindt men het nuttig pm aan anderen advies of raad te vragen, of te bidden om inzicht, maar blind vertrouwen op een ander of een hogere macht ondermijnt de eigen pogingen problemen op te lossen en doelen na te streven. Het sleutelbegrip in deze zijn de woorden 'nodig hebben'.

De rationele cognitie is hier:
Het is beter het risico te nemen om zelfstandig te denken en te handelen.

Irrationele cognitie 12
Emotioneel lijden wordt veroorzaakt door druk van buitenaf. Ik heb niet het vermogen mijn gevoelens te controleren of te veranderen.

- Hij heeft me behandeld als oud vuil.
- Als zij bij me weggaat, is niets meer de moeite waard.
- Hij maakt me zo ontzettend kwaad.
- Hij hoeft de kamer maar binnen te komen en ik begin al te koken van woede.
- Hij gaat natuurlijk mijn avond weer verpesten.
= We zijn zo omdat we in deze cultuur zijn opgegroeid.
- Jij hebt ervoor gezorgd dat ik van je ging houden.
- Ik wil best veranderen, maar dan moet jij niet de hele tijd op me zitten te vitten.
- Had ik die baan maar, dan zou ik wel gelukkig zijn.
- Ik word gewoon ziek van jou.

Het veranderen van deze opvatting vormt een van de hoekstenen van het werk van de RET-therapeut. Als cliënten geen verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen gevoelens en niet inzien dat ze die gevoelens zelf hebben gecreëerd, en dat ze die dus ook niet kunnen veranderen, blijven ze hun ellende wijten aan diverse externe factoren. Deze IB is in feite een hypothese over de effecten van externe stimuli op menselijk gedrag.

De rationele cognitie is hier:
Een emotionele stoornis wordt grotendeels veroorzaakt door onze kijk op de omstandigheden. We zijn uitstekend in staat om onze destructieve emoties te beteugelen als we ervoor kiezen de intolerante en onwetenschappelijke hypothesen die eraan ten grondslag liggen, te veranderen.

01/12/2025

Verliefd of verslaafd (3)
Steeds meer middel nodig
Omdat gokverslaving de enige gedragsverslaving is, die in de DSM-V is opgenomen, worden de negen diagnosecriteria voor gokverslaving vaak geëxtrapoleerd naar liefdesverslavingen. Dit zijn onder meer: chronische terugval, verslechtering in dagelijkse levensgebieden zoals werk, school- en sociale contacten, toenemende tolerantie (steeds meer 'middel' nodig hebben om hetzelfde effect te bereiken) en ontwenningsverschijnselen.
De symptomen van verliefde personen vertonen opmerkelijke parallellen. Zij ontwikkelen bijvoorbeeld een tolerantie voor hun geliefde, waardoor ze die steeds vaker willen zien. Een gevolg hiervan kan zijn dat andere sociale contacten verwaarloosd worden, of dat school en werkprestaties eronder lijden.
Hoe liefde wordt ervaren en uitgedrukt, hangt sterk af van iemands neurobiologie en culturele achtergrond.
Door de bank genomen worden gevoelens van verliefdheid in het Westen sterker ervaren en gepresenteerd dan in andere culturen. Dit komt onder meer omdat westerlingen hun partners kiezen op basis van persoonlijke voorkeuren, terwijl in andere delen van de wereld sociale verplichtingen een grotere rol spelen bij de partnerkeuze. Hoewel dit niet voor alle culturen opgaat, suggereert dit dat met name westerlingen vatbaar zijn voor obsessieve verliefdheid.
De hamvraag blijft, rechtvaardigt dit alles een aparte diagnose?
Nee, concluderen Karamycheva en Pieters. Er zijn sterke aanwijzingen dat de symptomen van liefdesverslaving overeenkomen met die van andere verslavingen; maar op basis van de huidige stand van het wetenschappelijk onderzoek, kan moeilijk worden vastgesteld, wanneer verliefdheid ontaardt in liefdesverslaving.
Bovendien zien de auteurs ethische complicaties rondom het categoriseren van de symptomen als een verslaving. De maatschappij oordeelt immers anders over iemand die uit liefdesverdriet een ex-partner stalkt, dan over iemand die dat doet omdat hij of zij lijdt aan een liefdesverslaving. Dat onderscheid is vergelijkbaar met hoe we denken over illegale drugs (negatief) en voorgeschreven medicatie (neutraal of positief).
Liefdesverslavingen categoriseren als een aandoening, zou bovendien kunnen leiden tot medicalisering. De focus komt dan meer te liggen op de vraag of iemand wel of niet gezond is, in plaats van op de symptomen die zich aandienen. Terwijl dat voor het probleem waarmee iemand kampt niet uitmaakt. De symptomen zijn echt, besluiten de auteurs.
"En er zijn aanwijzingen dat de hersenfysiologie van deze personen afwijkt van die van gezonde individuen. Het is daarom cruciaal dat de focus ligt op de klachten van cliënten, ongeacht het perspectief van de zorgverlener, concluderen de onderzoekers. Of je dat nu verliefdheid noemt of een liefdesverslaving..."
Uit De Psycholoog jaargang 60 2025-3.

23/09/2025

Verliefd of verslaafd (2)
Morfineverslaving bij muizen
Positieve liefdeservaringen worden geassocieerd met de activatie van verschillende systemen, waaronder het oxytocine en vasopressinesysteem dat sociale interacties moduleert. De auteurs halen onderzoek aan naar morfineverslaving bij muizen, waaruit bleek dat dit systeem invloed kan hebben op het ontstaan van tolerantie en afhankelijkheid. Ook hersengebieden die dopamine bevatten, zoals de middenhersenen, vertonen een verhoogde activiteit bij verliefde personen. Een vergelijkbare hersenactiviteit wordt gezien bij personen met gedrags- of middelenverslavingen.
Positieve liefdeservaringen kunnen daarnaast leiden tot een verminderde activatie van hersengebieden die betrokken zijn bij negatief affect, sociaal oordeel en de analyse van emoties van anderen. In de eerste fase van verliefdheid ervaren mensen daardoor doorgaans minder negatieve emoties dan mensen zonder partner.
Dat lijkt fijn, maar het maakt mogelijk ook vatbaarder voor het ontwikkelen van liefdesverslavingen.
Ook negatieve liefdeservaringen kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van liefdesverslavingen.
In een studie uit 2010 vertoonden verschillende hersengebieden een verhoogde activiteit bij deelnemers die foto's te zien kregen van mensen die hun romantisch hadden afgewezen. Die gebieden zijn gekoppeld aan gevoelens van verlies, verlangen en emotionele regulatie. Negatieve liefdeservaringen kunnen zelfs leiden tot een klinische depressie en in extreme gevallen tot moord- of zelfdoding.
Sociale en omgevingsfactoren spelen een grote rol bij de ontwikkeling van verslavingsgevoeligheid. Vooral ervaringen in de kindertijd zijn van invloed. Jeugdtrauma kan leiden tot een afwijkende hersenontwikkeling, waardoor iemand gevoeliger wordt voor stressoren en later in het leven meer kans heeft op psychosociale problemen. Zoals cognitieve vertekeningen, een verminderd probleemoplossend vermogen en interpersoonlijke moeilijkheden.
Verlies romantische partner
Een specifiek trauma dat vaak voorkomt bij mensen met een liefdesverslaving, is het verlies van een romantische partner.
Dit verlies gaat geregeld gepaard met gevoelens van afwijzing, een negatief zelfbeeld en een groeiend wantrouwen jegens anderen. Voor een gezonde verwerking van dergelijke emoties is emotionele stabiliteit essentieel. Maar niet iedereen beschikt over de juiste vaardigheden om deze gevoelens op een adequate manier te reguleren.
Als er dan bovendien nog sprake is van jeugdtrauma, zoals emotionele verwaarlozing of een gebrek aan ouderlijke aandacht, kan dit het verwerkingsproces verder bemoeilijken. Het gevolg is vaak een neerwaartse spiraal van disfunctioneel gedrag en sociale isolatie.
Sociale media
Last but not least vonden de auteurs dat sociale media een trigger kunnen zijn voor liefdesverslaving. De manier waarop liefde in deze media wordt geframed, bevat kenmerken die lijken op verslavingsgedrag. Denk aan het emotionele hunkeren naar een geliefde, de 'high' in het bijzijn van de geliefde, obsessieve gedachten en extreme afhankelijkheid van de romantische partner. In popmuziek wordt verliefdheid vaak vergeleken met een verslaving (Denk aan 'Slave of love' van Bryan Ferry).
Chronisch gebruik van sociale media kan hierdoor een risicofactor zijn, met name onder jongeren. Zij zijn al vatbaarder voor liefdesverslaving en gebruiken sociale media van alle leeftijdsgroepen het meest intensief. En hoe jonger mensen beginnen met het gebruik van sociale media, des te vaker ontwikkelen ze depressieve symptomen en angstklachten. Sociale media maken het ook gemakkelijker om in contact te komen en te blijven met romantische partners en expartners. Dit bevordert de ontwikkeling van een liefdesverslaving.
Volgende keer aflevering 3 en slot.
Uit De Psycholoog van maart 2025.

19/09/2025

https://www.facebook.com/share/p/16CsdJqnrg/?mibextid=wwXIfr

Op zoek naar een boek dat jou leert hoe je jouw gezondheid versterkt? Bestel direct het boek Emotionele Gezondheid. Klik hier!

02/09/2025

05/08/2025

Verliefd of verslaafd? (1)
Katja Karamycheva en Toine Pieters doken in het fenomeen liefdesverslaving.
Hun literatuurstudie leverde een paar opmerkelijke bevindingen op. Bijvoorbeeld uit hersenonderzoek bij mensen die een blauwtje hebben gelopen.
Ruim de helft van alle vrouwen die tussen 2017 en 2021 in Nederland zijn vermoord, werd omgebracht door hun ex-partner. Het is een onthutsend cijfer dat Katja Karamycheva en Toine Pieters aanhalen in de introductie van hun onderzoeksverslag 'Van verliefd zijn naar verslaafd zijn: obsessieve verliefdheid bij westerse jongeren'. Wat ze er maar mee willen aangeven, de term liefdesverslaving mag grappig klinken, het is zeker geen onschuldig verschijnsel. De 'ongecontroleerde fixatie op een romantische partner' kan letterlijk dodelijke gevolgen hebben. 'Verslaving aan gevoelens van verliefdheid, wordt momenteel om diverse redenen niet erkend in de DSM-V', schrijven de auteurs. Met hun literatuurstudie willen zij hun hypothese onderzoeken, dat er misschien toch wel goede redenen zijn daar nog eens naar te kijken. Hieronder volgt een journalistieke samenvatting van hun studie. Het integrale onderzoeksverslag staat op de website van het NIP.
In de Verenigde Staten kwamen onderzoekers uit op de schatting dat een op de vier jongeren aan een liefdesverslaving lijdt. Ze zijn daarbij ook vaak angstig en depressief. Een andere studie met een intrigerende uitkomst - die voor Karamycheva en Pieters aanleiding gaf tot verder onderzoek - gaat over hersenonderzoek bij mensen die zijn afgewezen door degene op wie ze verliefd zijn. Bij hen is een verandering in hersenactiviteit zichtbaar, die overeenkomt met die van mensen die verlangen naar cocaïne.
Bij een verslaving horen drie belangrijke aspecten. de 'drug' (verliefdheid), de 'set' (fysiologische en psychologische factoren) en de 'setting' (sociale en culturele factoren). Karamycheva en Pieters hanteren deze structuur ook in hun onderzoeksverslag. Er bestaan geen onderzoeken naar de specifieke pathofysiologie van liefdesverslavingen. Wel zijn er studies die de neurobiologische processen van zowel positieve als negatieve liefdeservaringen belichten. Romantische liefde blijkt verschillende hersengebieden te activeren die verantwoordelijk zijn voor gevoelens van vertrouwen, plezier en voldoening, maar ook voor processen die geassocieerd zijn met verslaving.
Wordt vervolgd...

16/07/2025

Bedankt voor jouw steun aan het Wereld Natuur Fonds. Samen hebben we al veel kunnen bereiken! Bekijk hieronder een greep uit onze resultaten van de afgelopen jaren.