Mahila Swasthya - महिला स्वास्थ्य

Mahila Swasthya - महिला स्वास्थ्य We are glad to help you look & feel your best by providing women health related problems with solutions by our specialized Doctor's "TAKE CARE OF YOURSELF"

कमजोरी र थकान महसुस हुन्छ ? यसका समाधानका उपायअहिलेको व्यस्त जीवनमा काम गर्न उत्तिकै शक्तिको आवश्यकता पर्छ । अझ कतिपय मा...
06/03/2026

कमजोरी र थकान महसुस हुन्छ ? यसका समाधानका उपाय
अहिलेको व्यस्त जीवनमा काम गर्न उत्तिकै शक्तिको आवश्यकता पर्छ । अझ कतिपय मान्छे त एक‍ैछिन काम गर्दा पनि थाकिहाल्छन् । किनकि, उनीहरूसँग पर्याप्त शक्ति हुँदैन । स्टामिनाको कमीले यस्तो हुने गर्छ ।

शरीरलाई चाहिने स्टामिना बढाउनका लागि कार्बोहाइड्रेट्स, भिटामिन सी, प्रोटीन र आइरन जस्ता तत्व चाहिन्छ । यी तत्वले तपाईंलाई दिनभरि तन्दुरुस्त राख्न मद्दत गर्छ । हामीले केही त्यस्ता खानेकुराका बारेमा भन्न गइरहेका छौं, जसले गर्दा तपाईंमा स्टामिना थपिन्छ ।

केरा

तपाईंले बिहान एउटा केरा खाने गर्नुभयो भने तपाईंमा रोगप्रतिरोधक क्षमता बढ्छ र शरीरलाई ऊर्जा मिल्छ । साथै तपाईंलाई दिउँसो पनि आलस्य लाग्यो भने केरा खाने गर्नुस् । यसले फाइदा पुर्‍याउँछ ।

चुकन्दर रस

तपाईंले दैनिक चुकन्दरको रस पिउँदा मांसपेशीहरू बलिया हुन्छन् अनि शरीरले उर्जा पाउँछ ।

मुँगको दाल

मुँगको दाल उमालेर वा अंकुरित गरेर खाँदा स्टामिना बढ्छ । भिटामिन सी र बीले भरपूर मुँगको दाल सेवन गर्दा स्वास्थ्यलाई फाइदा पुग्छ ।

बदाम

बदाममा क्याल्सियम, फाइबर, प्रोटीन र पोटेसियम पाइन्छ । यसको सेवनले स्मरणशक्ति बढ्छ । यसबाहेक खाली पेटमा भिजाएर सात/आठवटा बदाम खाँदा फाइदा पुग्छ ।

उम्रेको चना

बिहान दैनिक जसो खाली पेट अंकुरित चना खाँदा स्वास्थ्यलाई फाइदा पुग्छ । तीस ग्राम टुसा पलाएको चना खाँदा शरीरमा प्रोटीन, भिटामिन र पोषक तत्त्वको पूर्ति हुन्छ र स्टामिना बढ्छ ।

दाल

दाल तपाईंको स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक हुन्छ । दिनभरि आफूलाई ऊर्जाशील राख्न चाहनुहुन्छ भने बिहानको खानामा दाल खाने गर्नुस् । यसले तपाईंलाई ऊर्जाशील बनाउनुका साथै पेटको रोगबाट पनि फाइदा पुर्‍याउँछ ।

पालुंगो

स्टामिना बढाउनकालागि पालुंगोको सूप, जुस वा सागपात खानु पनि फाइदाजनक हुन्छ । दिनबाट एकचोटि पालुंगोको सूप वा जुस पिउने हो भने यसले तपाईंलाई उर्जा दिन्छ ।

महिलामा स्तन दुखाइका कारण र कम गर्ने उपायचिकित्सा विज्ञानमा स्तन दुख्ने समस्यालाई मास्टाल्जिया (Mastalgia) भनिन्छ। यो सम...
06/03/2026

महिलामा स्तन दुखाइका कारण र कम गर्ने उपाय
चिकित्सा विज्ञानमा स्तन दुख्ने समस्यालाई मास्टाल्जिया (Mastalgia) भनिन्छ। यो समस्या रजस्वला हुने उमेरदेखि रजोनिवृत्तिपछि पनि देखिन सक्छ। अध्ययनका अनुसार जीवनको कुनै न कुनै समयमा करिब ७० प्रतिशत महिलाले स्तनमा पीडा महसुस गर्छन् भने तीमध्ये करिब १५ प्रतिशतलाई उपचार आवश्यक पर्न सक्छ।

स्तन दुखाइको अवस्था र स्थान फरक–फरक हुन सक्छ। कसैलाई दुवै स्तनमा, कसैलाई एउटा स्तनमा वा स्तनमुनि दुख्ने समस्या देखिन्छ। कहिलेकाहीँ स्तन गह्रौँ भएको, कडा भएको, जलन भएको वा नरम परेको जस्तो पनि महसुस हुन सक्छ।

चिकित्सकका अनुसार स्तनको पीडा रजस्वला चक्रसँग सम्बन्धित भएमा सामान्य मानिन्छ। हर्मोनमा हुने उतारचढावका कारण रजस्वला, गर्भावस्था, स्तनपान वा रजोनिवृत्तिको समयमा स्तन दुख्ने समस्या बढी देखिन सक्छ। महत्वपूर्ण कुरा के हो भने स्तन

तैपनि स्तन दुख्नुका पछाडि कहिलेकाहीँ केही चिकित्सकीय वा अन्य कारण लुकेका हुन सक्छन् । ती निम्नानुसार छन्:

कस्टोकोन्ड्राइटिस
कस्टोकोन्ड्राइटिस एक प्रकारको बाथ समस्या हो । करङ र स्तन जोडिने स्थानमा यो समस्या आउँछ । स्तनसँग यो समस्या जोडिएको हुँदैन तर यसको पीडाले स्तन नै दुखेको जस्तो लाग्छ । पाको उमेर र बस्ने आसनका कारण यो समस्या बढी देखिन्छ ।

मास्टाइटिस
यो सङ्क्रमणले हुने गर्छ । स्तनमा हुने सङ्क्रमणले पीडा उत्पन्न हुन्छ । प्रायः स्तनपान गराइरहेका महिलालाई यो समस्या आउँछ, स्तनपान गराइरहेका महिलाको स्तनमा सरसफाइको कमीले सङ्क्रमणको जोखिम उच्च रहन्छ ।
थुनिलो भएमा बढी जसो महिलाले यो समस्या अनुभव गर्छन् । यस सङ्क्रमणले ज्वरो आउने, आलस्य लाग्ने, स्तन रातो हुने, दुख्ने लक्षण देखिन्छ ।

सिस्ट
स्तनको आकार विभिन्न खालको हुन्छ । सबै महिलाको स्तन एकै आकार प्रकारका हुँदैनन् । साथै केही महिलामा स्तन दुख्ने गर्छ भने केहीलाई खासै केही हुँदैन । महिलामा दुग्धनली वा ग्रन्थीको विकास हुँदा स्तनमा सिस्ट बन्ने गर्छ ।
स्तनको सिस्ट पानी भरिएका थैली हुन् । जो नरम वा कडा हुनसक्छ । यिनले पीडा उत्पन्न गर्न पनि सक्छन्, नगर्न पनि सक्छन् । रजस्वला अवधिमा यी सिस्ट ठूला हुन्छन् र महिला रजोनिवृत्तिमा पुगेपछि सिस्ट आफैँ हराउँछन् ।

औषधि
केही प्रकारका औषधिले समेत स्तनमा पीडा उत्पन्न हुनसक्छ । प्रजनन समस्याको उपचारमा प्रयोग गरिने औषधि, गर्भ निरोधक खाने चक्की, रजोनिवृत्तिपछि प्रयोग गरिने एस्ट्रोजिन र प्रोजेस्टेरोन हर्मोन औषधि, डिप्रेसनका औषधि, मुटुको उपचारमा प्रयोग गरिने केही औषधि, पिसाब लगाउने केही औषधि आदिले स्तनमा पीडा उत्पन्न हुनसक्ने देखिएको छ ।

असजिलो ब्रा
ब्राका कारणले पनि स्तनमा पीडा हुन्छ । धेरै चुस्त वा खुकुलो ब्रा हुँदा स्तन त्यसमा राम्रोसँग अडिँदैन । जसले गर्दा स्तन दुख्छ ।

स्तन क्यान्सर
प्रायः स्तन क्यान्सरले सुरुमा पीडा हुँदैन । यसै कारण महिलाले स्तन क्यान्सर सुरु भइसकेको सुरुमा चाल पाउँदैनन् ।
स्तनमा अस्वाभाविक गाँठो देखा प¥यो, पीडा उत्पन्न भयो, मासुको झुप्पा महसुस भयो, मुन्टाको रङ फेरियो वा रगतजस्तो देखियो भने तुरुन्त चिकित्सकको सेवा लिनुपर्छ । क्यान्सरले चर्को रूप लिएमा पीडा उत्पन्न हुन्छ । स्तनको पीडाबाट राहत पाउन हामीले केही घरेलु र व्यावहारिक उपाय अपनाउन सक्छौँ ।
पुरा समाचार : https://www.mahilaswasthya.com/detail/18263

“भोजन नै औषधि हो”! भोजन केवल पेट भर्ने साधन होइन, शरीर, मन र आत्मालाई पोषण गर्ने माध्यम हो। गलत समयमा खाएको सही भोजन पनि...
06/03/2026

“भोजन नै औषधि हो”! भोजन केवल पेट भर्ने साधन होइन, शरीर, मन र आत्मालाई पोषण गर्ने माध्यम हो।
गलत समयमा खाएको सही भोजन पनि विषजस्तै हुन सक्छ।

कहिले काहिँ किन सास फेर्न गाह्रो हुन्छ ?सास फेर्न गाह्रो हुनु वा ‘हावा भोक’ लाग्नु एक असहज अवस्था हो, जसमा व्यक्तिलाई फो...
06/03/2026

कहिले काहिँ किन सास फेर्न गाह्रो हुन्छ ?
सास फेर्न गाह्रो हुनु वा ‘हावा भोक’ लाग्नु एक असहज अवस्था हो, जसमा व्यक्तिलाई फोक्सोमा पर्याप्त अक्सिजन नपुगेको जस्तो महसुस हुन्छ। धेरैजसो अवस्थामा यो समस्या केही समयमै ठीक हुन सक्छ। तर लामो समयसम्म सास फेर्न गाह्रो भइरहेमा भने तुरुन्तै चिकित्सकको परामर्श लिनु आवश्यक हुन्छ।

सास फेर्न गाह्रो हुनुका प्रमुख कारणमध्ये फोक्सो र मुटुसम्बन्धी रोग पर्दछन्। त्यस्तै डर, चिन्ता, तनाव जस्ता मनोवैज्ञानिक कारणले पनि यस्तो समस्या देखिन सक्छ। रगतमा हेमोग्लोबिन कम हुने एनेमिया भएमा पनि सास फेर्न कठिन हुन सक्छ।

१. धेरै शारीरिक श्रम गर्दा :दौडधुप, कडा व्यायाम वा भारी काम गर्दा शरीरलाई धेरै अक्सिजन चाहिन्छ। त्यसैले सास छिटो–छिटो फेर्नुपर्ने हुन्छ र केही समय सास फेर्न गाह्रो भएको जस्तो महसुस हुन सक्छ।

२. तनाव, डर वा चिन्ता: डर, चिन्ता वा अत्यधिक तनाव हुँदा पनि सास फेर्न गाह्रो हुने समस्या देखिन सक्छ। यस्तो अवस्थामा छाती कस्सिएको जस्तो लाग्ने, छिटो–छिटो सास फेर्नुपर्ने अनुभव हुन सक्छ।

३. फोक्सोसम्बन्धी समस्या: अस्थमा, निमोनिया, ब्रङ्काइटिस, एलर्जी वा वायु प्रदूषणका कारण फोक्सोमा समस्या आएमा सास फेर्न गाह्रो हुन सक्छ।

४. मुटुसम्बन्धी समस्या : मुटुको कार्यक्षमता कमजोर हुँदा शरीरमा पर्याप्त अक्सिजन पुग्न सक्दैन, जसले गर्दा सास फेर्न गाह्रो हुन सक्छ।

५. रगतको कमी (एनेमिया) : रगतमा हेमोग्लोबिन कम भएमा शरीरका अंगमा अक्सिजन कम पुग्छ, जसले गर्दा सास फेर्न गाह्रो हुन सक्छ।

६. मोटोपना वा शारीरिक निष्क्रियता: अधिक तौल वा धेरै समय शारीरिक रूपमा सक्रिय नहुँदा पनि सामान्य काम गर्दा नै सास फेर्न गाह्रो हुन सक्छ।

लक्षण

सास फेर्न गाह्रो हुँदा छाती दुख्ने, छाती कस्सिएको जस्तो हुने, घरघराहट आउने, थकान लाग्ने, मुटुको धड्कन बढ्ने, चक्कर आउने वा छिटो–छिटो सास फेर्नुपर्ने जस्ता लक्षण देखिन सक्छन्। यदि सास फेर्न गाह्रो हुने समस्या लामो समयसम्म रह्यो, इनहेलर प्रयोग गर्दा पनि सुधार भएन, सुत्दा झन् गाह्रो भयो, खुट्टा सुन्नियो वा ज्वरोसँगै यस्तो समस्या देखियो भने तुरुन्त चिकित्सकको परामर्श लिनुपर्छ।

पुरा समाचार : https://www.mahilaswasthya.com/detail/18262

गर्भावस्थामा पायल्स किन हुन्छ ? यस्ता छन् बच्ने उपायमहिलाहरूलाई गर्भावस्थामा पनि पायल्स हुन्छ। सामान्यतया गर्भावस्थामा ध...
06/03/2026

गर्भावस्थामा पायल्स किन हुन्छ ? यस्ता छन् बच्ने उपाय
महिलाहरूलाई गर्भावस्थामा पनि पायल्स हुन्छ। सामान्यतया गर्भावस्थामा धेरैं मानिसलाई कब्जियत हुने गर्छ । किन भने धेरै जसो गर्भवर्तीलाई वाक्की लाग्ने र ग्याष्ट्रिक हुने गर्छ । गर्भ अवस्थामा बढी बान्ताहुने भएको कारण उनिहरुलाई कब्जियत हुन पुग्छ अर्को कारण यस्तो अवस्थामा खान पनि कम रुच्नेकारण उनिहरुमा कब्जियत हुने सम्भावना अधिक हुन्छ ।

गर्भावस्थामा महिलाको स्वास्थ्य फरक ढंगबाट गुज्रिरहेको हुन्छ । गर्भमा शिशुको विकासको कारण भइरहँदा महिलाको मासिक चक्र खण्डित हुन्छ ।गर्भवतीको शरीरमा प्रवाहित भइरहेको रगतको मात्रा बढ्छ । र, प्रोजेस्टेरोन हर्मोनलाई हाइ लेभल ब्लड वेसलको भित्ता शिथिल बनाइदिन्छ । यसैले पायल्सको समस्या हुन्छ ।

गर्भावस्थामा पायल्सको हुनु आम समस्या हो । चाहे तपाईं गर्भवती हुनुअघि यस्तो समस्याबाट ग्रसित भएको होस् वा गर्भावस्थामा नै । कतिपय महिलाले प्रसुतीपछि यस समस्याको सामना गर्नुपर्ने पनि हुन्छ ।गर्भावस्थामा चिकित्सकले आयरन सेवन गर्नका लागि सुझाव दिने गर्छन् । कहिलेकाहीँ उनिहरुले खाने आइरन बढी हुँदा पनि पायल्सको समस्या हुनसक्छ ।कतिपय महिलामा पायल्स हुने संभावना प्रसूती व्यथा लागेको बेला हुनसक्छ । किनभने त्यसबेला महिलाहरुको गर्भबाट बच्चा बाहिर निस्कनका लागि पुरा बल गरिरहेको हुन्छ । यही कारण मलद्वारको नसा आसपास सुन्निन थाल्छ ।

गर्भावस्थामा पाचनको समस्या हुन्छ, जसको कारण पनि यस्तो जटिलता थपिन सक्छ । शिशुको जन्मपछि पायल्स आफै ठिक हुनपनि सक्छ ।

पायल्सबाट बच्ने उपाय

-चिया वा क्याफिनको सेवन नगर्ने ।
-पर्याप्त मात्रामा फल र सब्जी खाने ।
-यसका लागि शरीरमा पानीको मात्रा धेरै हुनुपर्छ ।नियमित मात्रामा दिनमा १० गिलास जति पानी पिउने ।
-फाइबरयुक्त खानेकुरा सेवन गर्ने ।
-नियमित व्यायाम गर्ने ।
-तरल वा झोलपदार्थ बढी सेवन गर्ने ।
-दिसा गर्दा जबरजस्ती वा बल नगर्ने ।
-जब दिसा लाग्छ, तब ट्वाइलेट जाने ।
-यताउता हिँड्ने, बस्ने, उठ्ने गर्नुपर्छ ।
– गर्भावस्थामा पनि शारीरिक ब्यायाम गर्नुपर्छ
-लामो समयसम्म उठिरहने, वा लामो समय बसिरहने नगर्ने ।
यी प्राकृतिक उपाय हुन् । यदि यी सबै विधी अपनाउँदा पनि कब्जियत भइरहेमा वा पायल्सको संभावना भएमा चिकित्सकको सल्लाह लिनु उपयुक्त हुन्छ ।

गर्भवती महिलाहरु धेरै आराम पनि नगरौ

अक्सर महिलाहरु गर्भवती भएपछि आरम गर्छन् । गर्भको बच्चालाई केही होला कि भनेर शारीरिक रुपमा सक्रिय हुँदैनन् ।

यद्यपी गर्भावस्थामा पनि शारीरिक सक्रियता जरुरी हुन्छ । यदि पेटमा बच्चाको स्थिती सही छ भने कब्जियतको समस्या हुँदैन । त्यसैले महिलाहरु स्थिर अवस्थामा रहनु हुँदैन । लामो समयसम्म उठिरहने, वा लामो समय बसिरहने नगरौं । यताउता हिँड्ने, बस्ने, उठ्ने गर्नुपर्छ ।

स्तनपानका फाइदाआमाको दुध शिशुका लागी एकमात्र पहिलो र पुर्ण पोषिलो खाना हो । आमाले आफ्नो शिशुलाई पर्याप्त मात्रामा दुध चु...
06/03/2026

स्तनपानका फाइदा
आमाको दुध शिशुका लागी एकमात्र पहिलो र पुर्ण पोषिलो खाना हो । आमाले आफ्नो शिशुलाई पर्याप्त मात्रामा दुध चुसाएमा शिशुको पहिलो ५ देखि ६ महिनाको वृद्धि एवम विकास सन्तुलन रुपमा हुन्छ ।

स्तनपान शिशुका लागि मात्र नभई आमाका लागी पनि उत्तिकै लाभदायक छ । स्तनपानले शिशु र आमाबिच भावनात्मक सम्बन्ध बढाउँछ । आमाको शारीरिक बनावटलाई पहिलेकै अवस्थामा ल्याउनका लागि स्तनपानको महत्वपूर्ण भुमिका रहेको हुन्छ । पुर्ण रुपमा स्तनपान गराएमा ९८ प्रतिशत जन्मान्तरको समेत काम गर्छ ।

पुर्ण र लामो समयसम्म स्तनपान गराउँदा पछि हुन सक्ने मुटुरोग, मधुमेह, पाठेघर तथा स्तन क्यान्सर, मोटोपना जस्ता स्वास्थ्य समस्याको सम्भाबना कम गर्छ ।

स्तनपानले शिशुलाई पुर्याउने फाइदा:

रोग प्रतिरोधात्मक शक्ति प्रदान,

विभिन्न किसिमका संक्रमित रोगबाट जोगाउँछ मद्दत,

एलर्जी हुने सम्भाबना कम,

बाल्यवस्थामा हुने मोटोपनालाई कम गर्छ ।

स्तनपान गराउँदा आमासँगको सामिप्यले भावनात्मक एवम् मानसिक समबन्धको विकास ,

श्वास प्रश्वास सम्बन्धि एवम अचानक शिशुको मृत्यु हुने सम्भाबनालाई कम,

कपालको चायाँ घरमै यसरी हटाउनुहोस् चायाँ पर्ने समस्याका कारण धेरै मानिसहरुले लज्जा महसुस गर्नुपर्ने हुन्छ । यदि बढी चाया ...
06/03/2026

कपालको चायाँ घरमै यसरी हटाउनुहोस्

चायाँ पर्ने समस्याका कारण धेरै मानिसहरुले लज्जा महसुस गर्नुपर्ने हुन्छ । यदि बढी चाया पर्ने समस्या रहेमा अरू मानिसका अगाडि लाजमर्दो अवस्था सिर्जना हुने, आत्मविश्वास कम हुने र आत्मबल कमजोर हुने जस्ता समस्याबाट चिन्तित हुनुपर्ने अवस्था आउन सक्छ ।

चाया आउने कारणहरु

-दिनहुँ श्याम्पू परिवर्तन गर्नु र केमिकल युक्त श्याम्पूको प्रयोगले टाउकोको त्वचामा असर पर्छ, जसको कारणले चायाको समस्या उत्पन्न हुन्छ ।

-टाउकोमा तेल रहँदा टाउकोको त्वचा चिल्लो हुन्छ, जसको कारणले कपालमा फोहोर जम्मा हुन्छ र यहीँ फोहोरले नै चायाको समस्या निम्त्याउँछ । यो फोहोरको कारणले कपाल झर्न शुरू हुन्छ । यति मात्र नभई अस्वस्थकर आहारको कारणले पनि कपाल ओयली हुन्छ, जसको कारणले कपालमा चायाको समस्या उत्पन्न हुन्छ ।

चाया हटाउने घरेलु तरिका

-एक चम्चा माटोमा गोलभेडाको पेस्ट मिलाएर पेष्ट बनाई कपालमा लगाएर १५÷२० मिनेट छोडेर कपाल धोएमा कपालमा रहेको चाया कम हुन्छ ।

-अमिलो दहीमा थोरै पानी मिसाएर कपालमा लगाएर ३० मिनेट जति राखेर नुहाउनुस कपालको चाया घट्छ ।

-रहरको दाललाई रातभर पानीमा भिजाएर बिहान उठ्ने बितिक्कै पिनेर कपालमा लगाउनुस र आधा घन्टा जति छाडेर नुहाउनुस कपालमा रहेको चाया जान्छ ।

-करिव ५ वटा कागती काटेर २ लीटर पानीमा उमाल्नुस र चिसो भइसकेपछि कपाल धुनुस तपाईको कपालमा रहेको चाया छिटै हटेर जान्छ ।

-दाना मेथीलाइ रातभर ढड्याएर राख्नुस र बिहान उठेर त्यसको पेष्ट बनाएर कपालमा लगाई आधा घन्टा जति कुरेर पखाल्नुस कपालको चाया कम हुन्छ ।

-सरस्युको तेल र कागतीको रस मिलाएर कपालमा लगाई मालिस गर्नुस । एक दिन बिराएर यसो गर्न सकेमा तपाइको टाउकोबाट चाया पूर्णरुपले हराएर जान्छ ।

-नरिवलको तेल र कपुर मिलाएर राख्नुस र नुहाउनु भन्दा आधा घन्टा अघि मसाज गर्नुस चाया हराएर जान्छ ।

-एक ग्लास पानीमा चार चम्चा बेसन घोलेर पेस्ट बनाउनुस र कपालमा लगाएर एक घन्टा जति छोडेर नुहाउनुस तपाईको कपालबाट चाया हट्छ ।

नियमित स्तनपानले घटाउछ मोटोपनापौष्टिक आहारका कारणले होस या जंकफुड खानाले होस, हिजोआज बच्चाहरुको तौल चाहिने भन्दा बढी हुन...
05/03/2026

नियमित स्तनपानले घटाउछ मोटोपना
पौष्टिक आहारका कारणले होस या जंकफुड खानाले होस, हिजोआज बच्चाहरुको तौल चाहिने भन्दा बढी हुने गरेको छ । आफ्नो आमाको दुध राम्ररी खान नपाएका भएपनि बालबालिकाहरु बजारमा पाइने विभिन्न आहार खानाले मोटोघाटो देखिने गरेका छन । अझ विकसित देशहरुमा त बच्चाको मोटोपन मुख्य समस्या नै बनेको छ ।

तर अनुसन्धान के भन्छ भने , जो बच्चाले लामो समयसम्म आमाको दुध खान पाएको अर्थात स्तनपान गर्न पाएको छ उसमा मोटोपन हुनु सम्भावना निकै कम हुन्छ ।हालै जापानमा गरिएको एक अध्ययनबाट सो कुरा पत्ता लागेको अनुसन्धानकर्ताहरुले बताएका छन् ।

४३ हजार बच्चाहरुमा गरिएको अध्ययनमा जो बच्चालाई ६ महिनासम्म ‘एक्सक्लुसिभ ब्रेसफिडिङ’ गराइन्छ त्यो बच्चामा मोटोपन हुनेसम्भावना १५ प्रतिशत कम हुन्छ । बरु बलियो दह्रो र फुर्तिलो हुन्छ । अनुसन्धान भन्छ , बच्चाको मात्रै होइन आमाको स्वास्थ्यमा समेत फाइदा जनक हुन्छ ।

अनुसन्धानले लामो समय आमाको दुध खाने बच्चाको पेटको समस्या, सक्रमण तथा एलर्जी हुने सम्भावनाबाट बचाउछ । अध्ययनमा ७ – ८ बर्षका कम तौल भएका बच्चा, सामान्य तौलका बच्चा र बढि तौल भएका बच्चा समावेश गरिएको थियो ।

हाँस्दा–खोक्दा पिसाब चुहिने समस्या, समाधान सम्भवहाँस्दा, हाच्छ्युँ गर्दा, खोक्दा वा गह्रौं सामान उठाउँदा पिसाब चुहिनु मह...
04/03/2026

हाँस्दा–खोक्दा पिसाब चुहिने समस्या, समाधान सम्भव
हाँस्दा, हाच्छ्युँ गर्दा, खोक्दा वा गह्रौं सामान उठाउँदा पिसाब चुहिनु महिलामा देखिने सामान्य समस्या हो। चिकित्सकीय भाषामा यसलाई युरिनरी इन्कन्टिनेस (मूत्र असंयम) भनिन्छ। धेरै महिलाले लाज वा संकोचका कारण समस्या लुकाउने गर्छन्, तर सुरुकै चरणमा उपचार र व्यायामले यसलाई नियन्त्रण गर्न सकिन्छ।

यो समस्या प्रायः पिसाब थैली र पुठ्ठाका मांसपेसी कमजोर हुँदा देखिन्छ। धेरै सुत्केरी भएका, भारी बोक्ने, मोटोपन, मधुमेह वा महिनावारी रोकिएपछि हर्मोनको कमी भएका महिलामा जोखिम बढी हुन्छ।

के गर्ने?

दैनिक किगल व्यायाम गरेर पेल्भिक मांसपेसी बलियो बनाउने

नियमित योगासन (ताडासन, उत्कटासन आदि) अभ्यास गर्ने

तौल नियन्त्रणमा राख्ने

पर्याप्त पानी पिउने (पानी कम गर्नु समाधान होइन)

कब्जियत हुन नदिने, रेसादार खाना खाने

संक्रमण भएमा समयमै उपचार गर्ने

समस्या लुकाएर बस्नु भन्दा स्वास्थ्यकर्मीसँग सल्लाह लिएर व्यवस्थापन गर्नु नै उत्तम उपाय हो।

के तपाईँलाई छाला चिलाउने समस्या छ ?सोरियासिस छालामा हुने एक प्रकारको रोग हो। यो एक अटो इम्युन रोग हो जसमा छालाको कुनै पन...
04/03/2026

के तपाईँलाई छाला चिलाउने समस्या छ ?
सोरियासिस छालामा हुने एक प्रकारको रोग हो। यो एक अटो इम्युन रोग हो जसमा छालाको कुनै पनि भागमा रातो हुने, सुन्निने र चिलाउने हुन्छ। यो प्रायः घुँडा, कुहिनो र पछाडि ढाडमा हुन्छ। विज्ञहरूका अनुसार सोरियासिसका एक तिहाइ बिरामीलाई डिप्रेसन र एन्जाइटीजस्ता मानसिक समस्या हुने गर्छ। सामान्यतया मानिसहरूले यसलाई छालाको सामान्य समस्या सोचेर बेवास्ता गर्छन् । तर यो शरीरभरी फैलिन सक्छ।

सोरियासिस निको नहुन सक्छ। तर उपचारसँगै खानपानमा केही परिवर्तन गरेर सोरियसिसलाई बढ्नबाट रोकथाम गर्न सकिन्छ। सोरियासिस भएका बिरामीले केहीखाना खानबाट बच्नुपर्छ । यस्ता छन् सोरियासिसको समस्या भएका मानिसले खान नहुने आठ कुरा

होल मिल्क
चिज
प्रशोधन गरिएका खाना जस्तै जङ्क फुड, प्याकेज्ड फुड, प्रसोधित मासु आदि
रातो मासु
ग्लुटेन युक्त खाद्यान्न
रक्सी
कफी, सफ्ट ड्रिङ्क, एनर्जी ड्रिङ्क
चकलेट
यस्ता खानाको सेवनले सोरियासिसको लक्षणहरू पनि बढाउन सक्छ। त्यसैले सोरियासिसको समस्या भएका मानिसले छालाबिनाको कुखुराको मासु, माछा जस्ता लिन मिटको सेवन गर्न सकिन्छ। साथै, ताजा फलफूल, तरकारी र सम्पूर्ण अन्नको सेवन गर्नु उचित हुन्छ।

किन बढ्दै छ बालबालिकामा तनावअहिले ‘टेन्सन’ वयस्कको मात्र समस्या होइन। स्कुल जाने उमेरका धेरै बालबालिका पनि पढाइ, प्रतिस्...
04/03/2026

किन बढ्दै छ बालबालिकामा तनाव

अहिले ‘टेन्सन’ वयस्कको मात्र समस्या होइन। स्कुल जाने उमेरका धेरै बालबालिका पनि पढाइ, प्रतिस्पर्धा, पारिवारिक वातावरण र सामाजिक दबाबका कारण तनावग्रस्त भइरहेका छन्। लामो समयसम्म तनाव रहँदा यसले डिप्रेसनसम्मको रूप लिन सक्छ, जसले बच्चाको दिनचर्या र व्यवहारमा गम्भीर असर पार्छ।

बालबालिकामा तनावका मुख्य कारण:
-पढाइ र ग्रेडको चिन्ता
-साथीभाइबीच प्रतिस्पर्धा वा दबाब
-नयाँ स्कुल वा घर परिवर्तन
-पारिवारिक कलह
-शारीरिक परिवर्तन र असुरक्षा

तनावका संकेत:
-भोक कम हुनु, अनिद्रा, टाउको दुखाइ
-ओछ्यानमा पिसाब फेर्नु, डर लाग्नु
-चिडचिडापन, आक्रामक व्यवहार
-एक्लिन खोज्नु वा गतिविधिमा रुचि नदेखाउनु

अभिभावकले समयमै संकेत बुझेर सहयोग गर्नु आवश्यक छ। बच्चासँग खुलेर कुरा गर्ने, सुरक्षित महसुस गराउने, क्वालिटी समय दिने र सकारात्मक वातावरण बनाउने जस्ता उपाय प्रभावकारी हुन्छन्।

सन्तुलित ध्यान र मायाले बालबालिकाको तनाव कम गर्न सकिन्छ, तर समस्या गम्भीर देखिएमा विशेषज्ञसँग परामर्श लिनु उत्तम हुन्छ।

मिर्गौला सुरक्षित राख्ने मुख्य बुँदा :मिर्गौलाले रगत छानेर विषाक्त पदार्थ पिसाबमार्फत बाहिर निकाल्छ।मधुमेह र उच्च रक्तचा...
04/03/2026

मिर्गौला सुरक्षित राख्ने मुख्य बुँदा :

मिर्गौलाले रगत छानेर विषाक्त पदार्थ पिसाबमार्फत बाहिर निकाल्छ।

मधुमेह र उच्च रक्तचाप मिर्गौला खराब हुने प्रमुख कारण हुन्।

जंकफुड, बढी नुन, पोटासियम र फस्फोरसयुक्त खाना हानिकारक हुन्छ।

जथाभावी पेनकिलर सेवनले मिर्गौलामा असर गर्छ।

धूम्रपान, मद्यपान र शारीरिक निष्क्रियता जोखिम कारक हुन्।

मोटोपनले मिर्गौलामा अतिरिक्त दबाब सिर्जना गर्छ।

सन्तुलित आहार, पर्याप्त पानी र दैनिक ३०–४५ मिनेट व्यायाम आवश्यक।

नियमित रगत, पिसाब तथा मिर्गौला परीक्षणले समयमै समस्या पहिचान गर्न मद्दत गर्छ।

Address

New Baneshwor Kathmandu
Kathmandu
44600

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Mahila Swasthya - महिला स्वास्थ्य posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Practice

Send a message to Mahila Swasthya - महिला स्वास्थ्य:

Share

Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn
Share on Pinterest Share on Reddit Share via Email
Share on WhatsApp Share on Instagram Share on Telegram