Dr Altaban Rahi - Physician/Endocrinologist

21/03/2026

Eid Mubarak

04/03/2026

Happy holi everyone

20/01/2026

सेतो चिनीको सट्टा मह, ब्राउन सुगर (खैरो चिनी) वा सख्खर (भेली) प्रयोग गर्दैमा सुगर स्पाइक (रगतमा चिनीको मात्रा एक्कासि बढ्ने प्रक्रिया) रोकिँदैन। यी सबैमा कार्बोहाइड्रेट हुन्छ जुन अन्ततः ग्लुकोजमै परिणत हुन्छ।

विभिन्न गुलिया वस्तुहरूको तुलना (प्रति १०० ग्राम)
स्विटनर ग्लाइसेमिक इन्डेक्स (GI) क्यालोरी मुख्य भिन्नता

सेतो चिनी
~६५ ~३९० प्रशोधित; यसमा कुनै पनि पोषक तत्व हुँदैन।

ब्राउन सुगर
~६४ ~३७५ सेतो चिनीमा मोलासेस मिसाइएको; यसमा खनिजको मात्रा नगण्य हुन्छ।

मह
~५०–५५ ~३०४–३३० एन्टिअक्सिडेन्ट हुन्छ; यसले सेतो चिनीको तुलनामा केही ढिलो सुगर बढाउँछ।

सख्खर (भेली)
~८४ ~३८० अप्रशोधित; यसमा फलाम र म्याग्नेसियम हुन्छ तर यसको GI सेतो चिनीभन्दा पनि बढी हुन सक्छ।

मुख्य कुराहरू:

कुल कार्बोहाइड्रेटको मात्रा: मधुमेह भएका व्यक्तिहरूका लागि चिनीको प्रकारभन्दा पनि भोजनमा हुने कुल कार्बोहाइड्रेटको मात्रा बढी महत्वपूर्ण हुन्छ।

इन्सुलिन प्रतिक्रिया: यी सबै गुलिया पदार्थले शरीरमा इन्सुलिनको प्रतिक्रिया उत्पन्न गराउँछन्। धेरै मात्रामा सेवन गर्दा तौल बढ्ने र इन्सुलिन रेसिस्टेन्सको जोखिम हुन्छ।

पोषक तत्वको भ्रम: मह वा सख्खर "स्वस्थकर" मानिए पनि, हामीले खाने थोरै मात्रा (१–२ चम्चा) बाट प्राप्त हुने खनिज तत्वले स्वास्थ्यमा खासै ठूलो सकारात्मक प्रभाव पार्दैन।

नियन्त्रित मात्रा (Portion Control): चिनी जुन प्रकारको भए पनि, यसको मात्रा कम राख्नु नै सबैभन्दा बुद्धिमानी हुन्छ।

तसर्थ, चिनीको प्रकार बदल्नुभन्दा यसको प्रयोग गर्ने मात्रा घटाउनु र सन्तुलित आहार लिनु स्वास्थ्यका लागि बढी प्रभावकारी हुन्छ।

10/01/2026

The thyroid gland impacts every cell in the body, that is why production of sufficient thyroid hormones are important. Some possible reasons why the thyroid gland might not make enough hormones:

🔹Autoimmune disease: for example Hashimoto’s disease, more common in women.

🔹Thyroid surgery: in case of a surgical removal of all or part of the thyroid gland, the thyroid gland may not make enough hormone.

🔹Radiation treatment: some people may get radioactive iodine for thyroid problems.

🔹Being born without a working thyroid

🔹Thyroiditis: inflammation of the thyroid, which at first, can cause too much hormone, and later, may lead to low hormone levels.

🔹Medicines: some medications such as amiodarone may affect the thyroid.

🔹Too little iodine: the thyroid needs adequate iodine to make hormones.

🔹Pituitary gland damage: the pituitary gland tells the thyroid what to do. In case of damage, it cannot give the thyroid proper instructions.

📍Hypothyroidism symptoms can differ from person to person. In some people, the onset is gradual; in others, hypothyroidism symptoms occur abruptly over the course of months.

📍 Timely treatment of hypothyroidism with hormone replacement therapy and regular monitoring with blood tests and ultrasound scan (to depict thyroid nodules in time!) are essential to prevent complications.

01/01/2026

Happy new year 2026 to everyone

24/12/2025

जाडो मौसममा मधुमेह (चिनी रोग) भएका बिरामीहरूले आफ्नो स्वास्थ्यको विशेष ख्याल राख्नुपर्छ, किनकि चिसो मौसमले रगतमा चिनीको मात्रालाई असर गर्न सक्छ।
जाडोमा ध्यान दिनुपर्ने मुख्य कुराहरू संक्षेपमा यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ:

१. शरीरलाई न्यानो राख्नुहोस् (Stay Warm)

अत्यधिक चिसोले शरीरमा तनाव (Stress) बढाउँछ, जसले गर्दा रगतमा चिनीको मात्रा बढ्न सक्छ। त्यसैले, घरभित्र वा बाहिर रहँदा पर्याप्त न्यानो लुगा लगाएर शरीरको तापक्रम सन्तुलित राख्नुहोस्।

२. छाला र खुट्टाको विशेष हेरचाह (Skin and Foot Care)

* जाडोमा छाला सुक्खा हुने र फुट्ने समस्या हुन्छ। मधुमेहका बिरामीको खुट्टामा घाउ भएमा निको हुन गाह्रो हुने भएकाले, हरेक दिन खुट्टा सफा गरी राम्रो मोइस्चराइजर (क्रिम) वा लोसन लगाउनुहोस्।

* खुट्टालाई न्यानो र सुरक्षित राख्न सधैं आरामदायी मोजा र जुत्ता लगाउनुहोस्। हिटर वा आगोमा सिधै खुट्टा सेकाउनु हुँदैन, किनकि कम संवेदनशीलताका कारण पोलेको थाहा नहुन सक्छ।

३. खानपानमा नियन्त्रण (Diet Control)

जाडो मौसममा स्वभाविक रूपमा बढी भोक लाग्ने र तातो-तातो गुलियो वा तारेको खानेकुरा खान मन लाग्ने हुन्छ। यस्तो बेला संयम अपनाउनुहोस्। तातो सुप, सागसब्जी र फाइबरयुक्त खानामा जोड दिनुहोस् र कार्बोहाइड्रेटको मात्रा नियन्त्रण गर्नुहोस्।

४. शारीरिक सक्रियता (Physical Activity)

चिसोका कारण अल्छी मानेर व्यायाम छोड्नु हुँदैन। यदि बाहिर निस्कन गाह्रो भएमा घरभित्रै गर्न सकिने व्यायाम, योगा वा भर्‍याङ तल-माथि गरेर भए पनि सक्रिय रहनुहोस्। यसले शरीर न्यानो राख्न र सुगर नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ।

५. पानी पर्याप्त पिउनुहोस् (Hydration)

जाडोमा तिर्खा कम लाग्ने भएकाले धेरैले पानी कम पिउँछन्। शरीरमा पानीको कमी (Dehydration) हुँदा रगतमा चिनीको मात्रा बढ्न सक्छ। त्यसैले, मनतातो पानी, चिनी नभएको हर्बल चिया वा सुप समय-समयमा पिइरहनुहोस्।

६. संक्रमणबाट बच्नुहोस् (Avoid Infections)

जाडोमा रुघाखोकी र फ्लुको जोखिम बढी हुन्छ। बिरामी पर्दा सुगरको मात्रा बढ्न सक्छ। त्यसैले, भिडभाडमा जाँदा मास्क लगाउनुहोस्, हात साबुन पानीले धुने बानी बसाल्नुहोस् र सम्भव भए फ्लु विरुद्धको खोप (Flu Shot) लगाउनुहोस्।

७. नियमित जाँच (Regular Monitoring)

मौसम परिवर्तन हुँदा सुगरको मात्रा पनि तल-माथि हुन सक्छ। त्यसैले, चिकित्सकको सल्लाह अनुसार रगतमा चिनीको मात्रा नियमित रूपमा जाँच गरिरहनुहोस्।

24/12/2025

20/10/2025

Happy dipawali (diwali) to everyone

16/10/2025

Congratulations Team Nepal
T20 world cup qualification

29/09/2025

Congratulations Team Nepal
Second win against West Indies

27/09/2025

Congratulations Team Nepal

t20