01/04/2026
नेपालको औषधि व्यवसायमा अलग-अलग चेन (Supply Chain) का लागि अलग-अलग संस्थाहरू हुनुपर्ने हो, तर NCDA मा मिसिएर समस्या भएको छ।
वर्तमान स्थिति:
APPON → शुद्ध उत्पादक (Manufacturers) को मात्र।
MIAN → शुद्ध आयातकर्ता (Importers) को।
PDAN → शुद्ध थोक विक्रेता (Wholesalers) को।
NCDA (Nepal Chemists & Druggists Association) → आयातकर्ता, थोक विक्रेता र खुद्रा विक्रेता (Retailers) सबै मिसिएको।
यो मिसावटका कारण ठूलो समस्या देखिएको छ:
एउटै संस्थामा तीन तहका व्यवसायीहरू बस्दा आफ्नो स्वार्थ अनुसार नीति प्रभावित पार्ने प्रयास हुन्छ।
खुद्रा विक्रेताको सानो समस्या र आयातकर्ता/थोक विक्रेताको ठूलो व्यापारिक स्वार्थ एकै ठाउँमा आउँदा सन्तुलन बिग्रिन्छ।
औषधि व्यवसायमा पेशागत विकास, गुणस्तर नियन्त्रण, तालिम वा बिरामी हितमा भन्दा राजनीति र व्यक्तिगत स्वार्थमा हुने गरेको आरोप लाग्ने गरेको छ।
सरकारसँग बार्गेनिङ गर्दा पनि स्पष्ट आवाज आउँदैन, किनकि एउटै टेबलमा बसेका मान्छेहरूको स्वार्थ फरक-फरक हुन्छ।
NCDA लाई शुद्ध Retailers (खुद्रा विक्रेता) को संस्था बनाउनुपर्छ।
थोक विक्रेता हरूले PDAN मार्फत आफ्नो समस्या समाधान गर्नुपर्छ।
आयातकर्ता हरूले MIAN मार्फत आफ्नो कुरा राख्नुपर्छ।
यो विभाजन भएमा:
प्रत्येक स्तरको आफ्नै स्पष्ट माग र समस्या समाधान हुन्छ।
खुद्रा विक्रेताहरू (जो सिधै बिरामीसँग जोडिन्छन्) ले आफ्नो व्यावसायिक अधिकार, मूल्य नियन्त्रण, स्टक व्यवस्थापन, डिस्प्ले नियम आदि मा ध्यान दिन सक्छन्।
आयात र थोक तहले आफ्नो कर, लाइसेन्स, आपूर्ति श्रृङ्खला, बोनस/डिस्काउंट नीति आदि मा काम गर्न सक्छन्।
राजनीतिक प्रभाव कम हुन्छ र पेशागत हित बढी प्राथमिकता पाउँछ।
सरकार (स्वास्थ्य मन्त्रालय, DDA, औषधि व्यवसायी व्यवस्थापन) ले यसमा ध्यान दिनुपर्छ।
NCDA को पुनर्संरचना गरी शुद्ध Retail Chemists & Druggists Association बनाउने नीति ल्याउन सकिन्छ।
नयाँ दर्ता गर्दा “एक चेन एक मुख्य संघ” जस्तो स्पष्ट मापदण्ड राख्नुपर्छ।
सबै संस्थाहरूबीच समन्वयका लागि संयुक्त समिति (Joint Coordination Committee) बनाउन सकिन्छ, तर मुख्य निर्णय आ-आफ्नै संस्थाबाट।
यो सुधार भएमा औषधि व्यवसायमा पारदर्शिता बढ्छ, स्वार्थको द्वन्द्व घट्छ र अन्ततः बिरामीले गुणस्तरीय र सस्तो औषधि पाउने सम्भावना बढ्छ
Source : Pharma info Nepal