22/01/2026
🦵💧 ทำไม “ตับทำงานผิดปกติ” ถึงทำให้ขาบวม?
หลายคนเห็นอาการ ขาบวม ข้อเท้าบวม กดแล้วบุ๋ม
แต่ไม่เคยรู้เลยว่า…
👉 ต้นตอหนึ่งอาจมาจาก “ตับ” ไม่ใช่แค่เรื่องน้ำเหลืองหรือไต
คำตอบสำคัญอยู่ที่ โปรตีนในเลือดที่ชื่อว่า “อัลบูมิน (Albumin)” 🧬
⸻
1️⃣ อัลบูมินคืออะไร? ทำหน้าที่อะไรในร่างกาย
ตับมีหน้าที่สร้าง พลาสมาโปรตีน หลายชนิด
แต่ตัวหลักที่สุดคือ อัลบูมิน (Albumin)
อัลบูมินทำหน้าที่เหมือน
🧽 ฟองน้ำในหลอดเลือด
คอย “ดึงน้ำ” ให้อยู่ในกระแสเลือด
แรงดึงนี้เรียกว่า
👉 Oncotic Pressure (แรงดันออนโคติก)
🔄 ในภาวะปกติ
• หัวใจบีบเลือด → ดันน้ำออก
• อัลบูมินดึงน้ำกลับ → สมดุล
➡️ น้ำจึงไม่รั่วออกนอกหลอดเลือด
⸻
2️⃣ เมื่อตับผลิตอัลบูมินได้น้อยลง
ในภาวะตับป่วย เช่น
• ตับแข็ง
• ตับอักเสบเรื้อรัง
• ภาวะตับเสื่อม
ตับจะผลิตอัลบูมินได้น้อยลง
เรียกว่า Hypoalbuminemia (โปรตีนในเลือดต่ำ)
ผลที่เกิดขึ้นคือ
❌ ฟองน้ำหาย
❌ แรงดึงน้ำกลับลดลง
➡️ น้ำในหลอดเลือดจึง
รั่วซึมออกจากผนังหลอดเลือดฝอย
ไปสะสมอยู่ในเนื้อเยื่อแทน
⸻
3️⃣ แล้วทำไมต้อง “บวมที่ขา” มากกว่าส่วนอื่น?
คำตอบคือ แรงโน้มถ่วง (Gravity) 🌍
💧 ของเหลวที่รั่วออกมา
จะไหลลงสู่ที่ต่ำที่สุดของร่างกาย
เมื่อเรายืน เดิน หรือ นั่งนาน
น้ำส่วนเกินจึงไปกองที่
👉 ขา
👉 ข้อเท้า
👉 เท้า
จึงเกิดอาการ
Pitting Edema
✔️ กดแล้วบุ๋ม
✔️ ไม่คืนตัวทันที
⸻
🔁 สรุปกลไกแบบเข้าใจง่าย
1️⃣ ตับป่วย → ผลิตอัลบูมินลดลง
2️⃣ อัลบูมินต่ำ → แรงดึงน้ำในเลือดลด
3️⃣ น้ำรั่ว → ออกนอกหลอดเลือด
4️⃣ แรงโน้มถ่วง → ดึงน้ำไปกองที่ “ขา”
➡️ เกิดอาการ ขาบวม กดบุ๋ม
⸻
🌿 ข้อคิดสำคัญสำหรับคนดูแลสุขภาพ & นักบำบัด
อาการบวม
❌ ไม่ได้แปลว่าอ้วน
❌ ไม่ได้มาจากน้ำเหลืองอย่างเดียว
แต่คือ สัญญาณความไม่สมดุลของระบบภายใน
โดยเฉพาะ
🫀 ตับ
🩸 โปรตีนในเลือด
🧠 ระบบไหลเวียนของของเหลว
👉 การดูแลต้อง “มองทั้งระบบ”
ไม่ใช่แค่กด ลด หรือระบายปลายทาง
#บวมน้ำเหลือง #ขาบวมเพราะอะไร
