Dr Shakir Hussain Keerio

Dr Shakir Hussain Keerio 🔹 Gastroenterologist | Hepatologist | Interventional Endoscopist

✨ گلوٽاتھائيون (Glutathione) انجڪشن ۽ رنگ گورو ڪرڻ جو جنون: حقيقت ڇا آهي؟اسان جي سماج ۾ (پاڪستان ۽ ڀارت) ڇوڪريون ۽ هاڻ ڇ...
04/01/2026

✨ گلوٽاتھائيون (Glutathione) انجڪشن ۽ رنگ گورو ڪرڻ جو جنون: حقيقت ڇا آهي؟

اسان جي سماج ۾ (پاڪستان ۽ ڀارت) ڇوڪريون ۽ هاڻ ڇوڪرا به گوري رنگ جي پويان ايترا ديوانا ٿي ويا آهن جو پنهنجي صحت کي به خطري ۾ وجهڻ کان نٿا ڪيٻائين. سوشل ميڊيا تي اشتهارن جي ڀرمار هن “گوري رنگ جي جنون” کي وڌيڪ وڌايو آهي۔

اچو ته هن حوالي سان ڪجهه اهم حقيقتن ۽ غلط فهمين (Myths vs Facts) تي نظر وجهون۔

🔍 گلوٽاتھائيون ڇا آهي؟
گلوٽاتھائيون اصل ۾ هڪ طاقتور اينٽي آڪسيڊنٽ (Antioxidant) آهي، جيڪو قدرتي طور اسان جي جگر (Liver) ۾ ٺهندو آهي۔ ان جو بنيادي ڪم جسم مان زهريلا مادا ڪڍڻ ۽ خليات (Cells) جي حفاظت ڪرڻ آهي۔ رنگ گورو ڪرڻ ان جو اصل مقصد نه، پر صرف هڪ سائيڊ اِفيڪٽ آهي۔

🚫 غلط فهمي بمقابلہ حقيقت (Myth vs Fact)

1. غلط فهمي: گلوٽاتھائيون انجڪشن سان رنگ هميشه لاءِ گورو ٿي وڃي ٿو۔
حقيقت: هي بلڪل غلط آهي۔ گلوٽاتھائيون جا اثر عارضي هوندا آهن۔ جيئن ئي انجڪشن بند ڪيا وڃن ۽ ڌوپ يا آلودگي جو سامنو ٿئي، اصل رنگ ٻيهر واپس اچي ويندو آهي۔

2. غلط فهمي: اهي انجڪشن سو سيڪڙو محفوظ آهن ڇو ته اهي صرف ويٽامن آهن۔
حقيقت: پاڪستان ۽ ڀارت ۾ موجود گهڻا انجڪشن غير معياري هوندا آهن۔ غير ضروري ۽ وڌيڪ مقدار (High Dose) ۾ استعمال گردن (Kidneys)، جگر ۽ حتيٰ جو چمڙي جي ڪينسر جو سبب به بڻجي سگهي ٿو۔

3. غلط فهمي: هر ماڻهو انهن انجڪشنن سان “کير جهڙو اڇو” ٿي سگهي ٿو۔
حقيقت: گلوٽاتھائيون صرف رنگ کي هڪ يا ٻه ٽون صاف يا چمڪدار ڪري سگهي ٿو، پر جينيٽڪ (Genetic) رنگ کي مڪمل طور تبديل نٿو ڪري سگهي۔

🇵🇰🇮🇳 پاڪستان ۽ ڀارت ۾ “وائيٽنينگ” جو وڌندڙ رجحان

اسان وٽ هڪ خطرناڪ سوچ پاڙون پڪڙي چڪي آهي ته:
“جيڪو گورو آهي، اهو ئي سٺو آهي.”
• عورتون: رشتن جي اشتهارن کان وٺي ڪريمن جي اشتهارن تائين، ڇوڪرين تي ذهني دٻاءُ وڌو وڃي ٿو ته ڪاميابي صرف گوري رنگ ۾ آهي۔
• مرد حضرات: هاڻ ڇوڪرا به هن ڊوڙ ۾ شامل ٿي ويا آهن، جيڪي مرداڻِي خوبصورتي جي نالي ۾ ڪيميڪلز جو سهارو وٺي رهيا آهن۔

ڇا هي سوچ صحيح آهي؟
بطور معالج، منهنجو جواب آهي: “هرگز نه!”
خوبصورتي جو تعلق رنگت سان نه، پر صحتمند چمڙي سان آهي۔ گندمي رنگ (Wheatish Complexion) ايشيائي ماڻهن جي سڃاڻپ آهي، ۽ ان ۾ موجود “ميلاينن” اسان کي سج جي خطرناڪ ڪرڻن ۽ چمڙي جي ڪينسر کان بچائيندو آهي۔

⚠️ خطرا ۽ سائيڊ اِفيڪٽس

جيڪڏهن گلوٽاتھائيون غير مستند طريقي سان استعمال ڪئي وڃي ته هي مسئلا ٿي سگهن ٿا:
• گردن جو فيل ٿيڻ (Kidney Failure)
• چمڙي تي سخت الرجِي ۽ ريشز
• ٿائيرائيڊ (Thyroid) جا مسئلا
• پيٽ ۾ سخت سور ۽ هاضمي جون خرابيون

🩺 ڊاڪٽر جو مشورو (Take Home Message)
• پنهنجي رنگت سان پيار ڪريو: توهان جو رنگ توهان جي سڃاڻپ آهي۔ مصنوعي طريقن سان ان کي بدلڻ جي ڪوشش نفسياتي بيماري جي علامت ٿي سگهي ٿي۔
• چمڙي جي صحت تي ڌيان ڏيو: سٺي خوراڪ، وڌيڪ پاڻي پيئڻ ۽ مناسب ننڊ چمڙي کي قدرتي چمڪ ڏين ٿا، جيڪا ڪنهن به انجڪشن سان ممڪن ناهي۔
• مستند ڊاڪٽر سان صلاح ڪريو: جيڪڏهن چمڙي جو ڪو مسئلو هجي ته نيم حڪيم يا بيُوٽي پارلر جي صلاح تي انجڪشن هرگز نه لڳرايو، رڳو ماهرِ امراضِ جلد (Dermatologist) سان رجوع ڪريو۔

ياد رکو: صحتمند چمڙي، گوري چمڙي کان ڪٿي بهتر آهي!

گرم گرم کاڌو ۽ برف جهڙو ٿڌو پاڻي: ڇا اهو توهان جي هاضمي لاءِ صحيح آهي؟اسان وٽ دسترخوان تي هڪ عام منظر هوندو آهي ته سامهو...
03/01/2026

گرم گرم کاڌو ۽ برف جهڙو ٿڌو پاڻي: ڇا اهو توهان جي هاضمي لاءِ صحيح آهي؟

اسان وٽ دسترخوان تي هڪ عام منظر هوندو آهي ته سامهون گرم گرم ماني ۽ سالن رکيل هوندو آهي ۽ گڏ فريج جو برف جهڙو ٿڌو پاڻي۔ ظاهري طور اهو هڪ سڪون ڏيندڙ ميل لڳي ٿو، پر هڪ گيسٽرو اينٽرولوجسٽ (Gastroenterologist) جي حيثيت سان مان اوهان کي ٻڌائڻ چاهيان ٿو ته ان جو هاضمي تي ڪهڙو اثر پوي ٿو۔

1. گرمي پد جو تضاد (Temperature Clash)

جڏهن اوهان گرم کاڌو کائو ٿا ته معدو ان کي هضم ڪرڻ لاءِ هڪ خاص گرمي پد برقرار رکي ٿو۔ مٿان فوراً ٿڌو پاڻي پيئڻ سان معدي جو گرمي پد اوچتو گهٽجي وڃي ٿو، جنهن سبب هاضمي جو عمل سست ٿي سگهي ٿو۔

2. چرٻي جو ڄمڻ (Solidification of Fats)

سالن ۾ موجود تيل يا گهِي گرم حالت ۾ مايع (Liquid) هوندو آهي۔ جڏهن ان تي برف جهڙو ٿڌو پاڻي پوي ٿو ته اها چرٻي ڄمڻ شروع ٿي وڃي ٿي۔ اها ڄميل چرٻي آنڊن جي ڀتين سان چنبڙي سگهي ٿي، جنهن کي هضم ڪرڻ معدي لاءِ ڏکيو ٿي وڃي ٿو ۽ ڊگهي عرصي ۾ معدي جي بيمارين جو سبب بڻجي سگهي ٿي۔

3. معدي جي تيزابيت ۽ مروڙ

ٿڌو پاڻي پيئڻ سان معدي جا پٺا (Muscles) سڪڙجي وڃن ٿا۔ ان سبب ڪجهه ماڻهن کي کاڌي کان فوراً پوءِ پيٽ ۾ ڀاري پن، گيس يا مروڙ جي شڪايت ٿي سگهي ٿي۔

4. هاضمي جي نظام جي ڪارڪردگي

هاضمي لاءِ ضروري اينزائيمز (Enzymes) هڪ خاص گرمي پد تي بهترين ڪم ڪندا آهن۔ برف جهڙو ٿڌو پاڻي انهن اينزائيمز جي ڪارڪردگي کي متاثر ڪري ٿو، جنهن سان کاڌي مان غذائيت حاصل ڪرڻ جو عمل سست ٿي وڃي ٿو۔

بهتر هاضمي لاءِ ڪجهه مفيد صلاحون:
• نيم گرم يا سادو پاڻي: کاڌي سان گڏ يا پوءِ سادو يا نيم گرم پاڻي پيئڻ هاضمي لاءِ بهترين آهي۔ اهو چرٻي کي ڳارڻ ۾ مدد ڪري ٿو۔
• پاڻي پيئڻ جو وقت: سنتِ نبوي ﷺ ۽ جديد سائنس ٻئي ان ڳالهه جي تائيد ڪن ٿا ته پاڻي کاڌي کان اڳ يا کاڌي جي وچ ۾ پيئڻ بهتر آهي۔ کاڌي کان فوراً پوءِ گهڻو پاڻي پيئڻ کان پاسو ڪريو۔
• ماني ۽ سالن: گرم تازو ماني ۽ متوازن سالن بهترين خوراڪ آهي، شرط اهو آهي ته ان کي چڱيءَ طرح چٻائي کائو ۽ پاڻي صحيح طريقي سان استعمال ڪيو وڃي۔

منهنجو پيغام:

کاڌو رڳو پيٽ ڀرڻ لاءِ نه، پر جسم کي توانائي ڏيڻ لاءِ هوندو آهي۔ عادتن ۾ ننڍڙي تبديلي، جيئن ٿڌي پاڻي بدران سادي پاڻي جو استعمال، اوهان کي معدي جي ڪيترين ئي بيمارين کان بچائي سگهي ٿي۔

صحت مند رهو، خوش رهو!


ڊاڪٽر شاڪر حسين ڪيريو
ڪنسلٽنٽ گيسٽرو اينٽرولوجسٽ
نجيب ميڊيڪل ڪمپليڪس، سڪرنڊ روڊ، نواب شاهه

❄️ سياري ۽ توهان جو جگر: اهو خاموش تعلق جيڪو ڄاڻڻ توهان لاءِ ضروري آهي! 🩺جڏهن گرمي پد گهٽجي ٿو ۽ اسين گرم بستري ۽ چانهه ...
02/01/2026

❄️ سياري ۽ توهان جو جگر: اهو خاموش تعلق جيڪو ڄاڻڻ توهان لاءِ ضروري آهي! 🩺

جڏهن گرمي پد گهٽجي ٿو ۽ اسين گرم بستري ۽ چانهه جو سهارو وٺون ٿا، تڏهن اڪثر وساري ويهندا آهيون ته سيارو اسان جي اندروني عضون، خاص طور تي جگر (Liver) لاءِ ڪي خاص چيلينجز کڻي اچي ٿو۔

هڪ ماهرِ جگر (Hepatologist) جي حيثيت سان، مان اڪثر سياري ۾ جگر جي اينزائيمز (enzymes) ۾ اُتار چڙهاءُ ڏسندو آهيان۔ هتي اهي سبب آهن، جن جي ڪري هن موسم ۾ توهان جي جگر کي وڌيڪ خيال جي ضرورت هوندي آهي:

1. اڃ نه لڳڻ ۽ پاڻي جي کوٽ 💧

سياري ۾ قدرتي طور اسان کي اڃ گهٽ لڳندي آهي۔ پر جگر کي زهرِيلا مادا (toxins) صاف ڪرڻ ۽ چرٻي کي ٽوڙڻ لاءِ پاڻي جي ضرورت هوندي آهي۔ پاڻي جي مسلسل کوٽ جگر جو ڪم ٻيڻو مشڪل بڻائي ڇڏي ٿي، جنهن سان ان جي ڪارڪردگي سست ٿي وڃي ٿي۔
👉 صلاح: اڃ لڳڻ جو انتظار نه ڪريو، وقفي وقفي سان پاڻي پيئندا رهو۔

2. چرٻي وارن کاڌن جو وڌيڪ استعمال 🥘

لاهور جي سياري جو مطلب آهي تريل مڇي، حلوو، سڪا ميوا ۽ چرٻي وارا کاڌا۔ جيتوڻيڪ اهي سڀ لذيذ آهن، پر ڪيلورين ۽ چرٻي (saturated fats) ۾ اوچتو اضافو جگر تي تمام گهڻو بار وجهي ٿو ۽ فيٽي ليور (Fatty Liver) جي بيماري کي وڌيڪ بگاڙي سگهي ٿو۔

3. وٽامن ڊي (Vitamin D) جي کوٽ ☀️

ڌوپ گهٽ ملڻ سبب جسم ۾ وٽامن ڊي جي سطح گهٽجي وڃي ٿي۔ طبي تحقيق مان ثابت ٿيو آهي ته وٽامن ڊي جي کوٽ ۽ جگر جي سوزش (inflammation) وچ ۾ گهرو لاڳاپو آهي۔

4. سست طرزِ زندگي 🛋️

سياري سبب اسان جي جسماني حرڪت گهٽجي وڃي ٿي۔ ورزش جي کوٽ ۽ ڀاري کاڌن جو گڏيل اثر وزن وڌڻ ۽ جگر ۾ چرٻي جمع ٿيڻ لاءِ بهترين نسخو آهي۔

💡 هن موسم ۾ پنهنجي جگر جي حفاظت ڪيئن ڪجي؟
• پاڻي جو استعمال: نيم گرم پاڻي يا سائي چانهه (Green Tea) استعمال ڪريو۔
• اعتدال: سڪا ميوا ۽ مڇي ضرور کائو، پر گهڻو تريل کاڌو کائڻ کان پاسو ڪريو۔
• حرڪت ۾ رهو: گهر اندر ئي 20 منٽن جي واک به جگر جي چرٻي ساڙڻ ۾ مددگار ثابت ٿئي ٿي۔
• چيڪ اپ: جيڪڏهن اوهان کي لڳاتار ٿڪاوٽ يا بد هضمي محسوس ٿئي، ته پنهنجا LFTs (جگر جا ٽيسٽ) ضرور ڪرائيندا۔

موسم جو لطف وٺو، پر پنهنجي جگر جي صحت تي ڪڏهن به سمجهوتو نه ڪريو!


ڊاڪٽر شاڪر حسين ڪيريو
ڪنسلٽنٽ گيسٽرو اينٽرولوجسٽ
نجيب ميڊيڪل ڪمپليڪس، سڪرنڊ روڊ، نواب شاهه

پائيخاني ۾ رت اچڻ: عام سبب ۽ احتياطڪيترا ماڻهو پائيخاني ۾ رت اچڻ کي صرف بواسير (موڪا) سمجهي علاج ڪرائڻ ۾ دير ڪري ڇڏين ٿا...
02/01/2026

پائيخاني ۾ رت اچڻ: عام سبب ۽ احتياط

ڪيترا ماڻهو پائيخاني ۾ رت اچڻ کي صرف بواسير (موڪا) سمجهي علاج ڪرائڻ ۾ دير ڪري ڇڏين ٿا، پر حقيقت ۾ هن جي مختلف سبب ٿي سگهن ٿا، جيڪي سنجيده به ٿي سگهن ٿا.

1. بواسير (Hemorrhoids) - موڪا

بواسير ۾ پائيخاني جي جاءِ تي رت جي رڳون ڦٽي وڃن ٿيون، جنهن سبب رت اچڻ، سوزش ۽ ڪڏهن خارش يا درد ٿئي ٿو.
علامتون:
• پائيخاني سان رت اچڻ (ڪڏهن به بغير سور جي)
• گوشت جو ٽڪرو (مسو) نڪرڻ
• خارش يا سوجن

بواسير جا چار مرحلا (Grade 1 کان 4) ٿين ٿا، جن ۾ فرق رت اچڻ ۽ گوشت نڪرڻ جي شدت سان ٿئي ٿو.

2. اينل فشر (A**l Fissure) - زخم يا چير

قبض يا سخت پائيخاني سبب پائيخاني جي جاءِ تي چير پئجي ويندو آهي، جنهن سان رت اچڻ ۽ تمام گهڻو سور ٿيندو آهي.
علامتون:
• پائيخاني دوران سخت سور
• ٿورو رت اچڻ
• پائيخاني بعد به درد جو رهڻ

3. فسٽيولا (A**l Fistula) - اضافي سوراخ

پائيخاني واري جاءِ ويجهو هڪ اضافي سوراخ ٿي وڃي ٿو، جيڪو آنڊي سان ڳنڍيل هوندو آهي.
علامتون:
• اضافي سوراخ مان پيپ يا گند اچڻ
• ڪڏهن ڪڏهن رت اچڻ
• سور ۽ انفڪشن جو ٿيڻ

4. پيري اينل ايبسيس (Perianal Abscess) - ڦٽي يا داڻو

پائيخاني واري جاءِ تي هڪ داڻو يا ڦٽي ٿي وڃي ٿي، جنهن ۾ پيپ ڀرجي سگهي ٿي.
علامتون:
• سوزش، سخت سور
• بخار ۽ جسماني ڪمزوري
• گند يا پيپ اچڻ

5. آنڊي جو ڪينسر (Colorectal Cancer)

ڪڏهن ڪڏهن ماڻهو آنڊي جي ڪينسر کي بواسير سمجهي وقت ضايع ڪري ڇڏين ٿا، جيڪو زندگي لاءِ تمام وڏو خطرو آهي.
علامتون:
• پائيخاني سان رت اچڻ
• مسلسل قبض يا دست
• وزن ۾ غيرمعمولي گهٽتائي
• ڪمزوري ۽ خون جي گهٽتائي

ڇو ماهر ڊاڪٽر سان رجوع ڪرڻ ضروري آهي؟

گهڻا ماڻهو بنا تشخيص جي عام دوا يا جڙي ٻوٽين جو استعمال ڪن ٿا، جيڪو خطرناڪ ٿي سگهي ٿو. ڪجهه مريض ته پاڻ سمجهن ٿا ته بواسير آهي، پر جڏهن معائنو ٿيندو ته آنڊي جو ڪينسر نڪرندو.

صحتياب رهڻ لاءِ ڇا ڪجي؟

✔️ فائبر سان ڀرپور خوراڪ وٺو (ميوا، ڀاڄيون، داڻيدار کاڌو)
✔️ پاڻي گهڻو پيئو
✔️ وقت تي واش روم وڃو ۽ قبض ٿيڻ نه ڏيو
✔️ ڪنهن به علامت تي فوري طور تي آنڊي جي ماهر (Gastroenterologist) سان رابطو ڪريو

ياد رکو: پائيخاني ۾ رت اچڻ ڪنهن به وڏي بيماري جي شروعات ٿي سگهي ٿي، ان کي نظرانداز نه ڪريو!

کاڌو کائڻ کان فوراً پوءِ باتھ روم وڃڻ: ڇا هي ڪنهن بيماري جي علامت آهي؟گهڻا ماڻهو ان ڳالهه بابت پريشان ٿيندا آهن ته جيئن ...
01/01/2026

کاڌو کائڻ کان فوراً پوءِ باتھ روم وڃڻ: ڇا هي ڪنهن بيماري جي علامت آهي؟

گهڻا ماڻهو ان ڳالهه بابت پريشان ٿيندا آهن ته جيئن ئي هو کاڌو کائين ٿا، فوراً کين باتھ روم وڃڻ جي ضرورت محسوس ٿئي ٿي. طبي اصطلاح ۾ ان کي “Gastrocolic Reflex” چيو وڃي ٿو۔

هي ڇا آهي؟
هي جسم جو هڪ قدرتي ردِعمل آهي۔ جڏهن کاڌو معدي ۾ پهچي ٿو ته جسم ڪجهه هارمون خارج ڪري ٿو، جيڪي وڏي آنڊِي (Colon) کي سُڪڙڻ جو پيغام ڏين ٿا۔ ان جو مقصد آنڊين ۾ اڳ ۾ موجود فضلي کي اڳتي ڌڪڻ هوندو آهي، جيئن نئين ايندڙ کاڌي لاءِ جاءِ ٺهي سگهي۔

ڪڏهن اهو نارمل آهي؟
جيڪڏهن توهان کي ڪڏهن ڪڏهن ائين محسوس ٿئي ۽ پاخانو نارمل هجي (نه تمام سخت، نه تمام پتلو) ۽ گڏوگڏ سور يا مروڙ نه هجي، ته اهو بلڪل نارمل آهي ۽ پريشان ٿيڻ جي ضرورت ناهي۔

ڪڏهن ڊاڪٽر سان رجوع ڪرڻ ضروري آهي؟
جيڪڏهن کاڌي کان فوراً پوءِ حاجت سان گڏ هي علامتون به هجن، ته اهو ڪنهن لڪل بيماري جي نشاني ٿي سگهي ٿو:
• پيٽ ۾ شديد سور يا مروڙ۔
• بار بار دست (Diarrhea) يا قبض۔
• پاخاني ۾ رت يا بلغم (Mucus) اچڻ۔
• وزن جو تيزي سان گهٽجڻ۔

ممڪن طبي سبب:
جيڪڏهن هي عمل تڪليف ڏيندڙ هجي ته ان جا سبب هي ٿي سگهن ٿا:
• IBS (Irritable Bowel Syndrome): جنهن ۾ آنڊيون حد کان وڌيڪ حساس ٿي وڃن ٿيون۔
• IBD (Inflammatory Bowel Disease): آنڊين ۾ سوزش يا زخم ٿيڻ۔
• فوڊ الرجِي يا عدم برداشت (Food Intolerance): ڪنهن خاص خوراڪ (جهڙوڪ کير يا ڪڻڪ) سان مسئلو۔
• انفڪشن: معدي يا آنڊين جو ڪو پراڻو انفڪشن۔

مفيد صلاحون:
• کاڌو سڪون سان ۽ چڱيءَ طرح چٻاڙي کائو۔
• هڪ ئي وقت تمام گهڻو کائڻ بدران، ٿورو ٿورو ڪري وقفن سان کائو۔
• تريل ۽ تمام گهڻي مرچ مصالحو واري خوراڪ کان پرهيز ڪريو۔
• جيڪڏهن علامتون برقرار رهن ته پنهنجي معدي ۽ جگر جي ماهر (Gastroenterologist) سان صلاح ڪريو۔

توهان جي صحت، اسان جو عزم!

🌸💫 نیا سال خوشیوں، صحت اور کامیابیوں سے بھرپور ہو،🤲✨ دعا ہے کہ یہ سال آپ کے لیے سکون، خیر اور آسانیاں لے کر آئے۔     #خو...
31/12/2025

🌸💫 نیا سال خوشیوں، صحت اور کامیابیوں سے بھرپور ہو،
🤲✨ دعا ہے کہ یہ سال آپ کے لیے سکون، خیر اور آسانیاں لے کر آئے۔

#خوشیاں

یا الله تنهنجو شڪر آهي، زندگيءَ تنهنجو شڪريو۔ جيئن جيئن هي سال پنهنجي انجام ڏانهن وڌي رهيو آهي، مان رڪي پنهنجين نعمتن جو...
31/12/2025

یا الله تنهنجو شڪر آهي، زندگيءَ تنهنجو شڪريو۔ جيئن جيئن هي سال پنهنجي انجام ڏانهن وڌي رهيو آهي، مان رڪي پنهنجين نعمتن جو شمار ڪندو آهيان—اهي ننڍيون ننڍيون خوشيون جيڪي بوجھ کي هلڪو ڪري ڇڏينديون آهن ۽ اندروني سڪون جو سبب بڻجنديون آهن۔ زندگي پنهنجي رفتار سان گذري ويندي آهي، پر شڪرگذاري هن سفر کي ئي بدلائي ڇڏيندي آهي۔ هر نعمت لاءِ پنهنجي خالق جو دل جي گهراين سان شڪرگذار آهيان۔
اي منهنجا الله تنهنجي ڪرم کان سواءِ ڪا ٻي شيءِ نه آهي جيڪا اسان کي هلائي رهي آهي۔

گیس جو دماغ تي چڙهڻحقيقت:طبي طور تي گيس دماغ تائين نٿي پهچي، پر تيزابيت (Acidity) ۽ معدي جي خرابي سبب مٿي ۾ سور، چڪر ۽ ڳ...
31/12/2025

گیس جو دماغ تي چڙهڻ

حقيقت:
طبي طور تي گيس دماغ تائين نٿي پهچي، پر تيزابيت (Acidity) ۽ معدي جي خرابي سبب مٿي ۾ سور، چڪر ۽ ڳرو پن محسوس ٿيندو آهي. عام ٻوليءَ ۾ ان کي “گيس جو دماغ تي چڙهڻ” چيو ويندو آهي. اهو اڪثر معدي ۽ دماغ جي لاڳاپي (Gut-Brain Axis) سبب ٿيندو آهي.

سبب:
• وقت تي کاڌو نه کائڻ يا ڊگهو فاقو ڪرڻ۔
• تيز مرچ مصالحو، چرٻي وارو يا ٻاهران جو کاڌو کائڻ۔
• پاڻي گهٽ پيئڻ (Dehydration)۔
• قبض ۽ گيس جو رڪجي وڃڻ۔
• ننڊ جي کوٽ ۽ ذهني دٻاءُ (Stress)۔

بچاءُ ۽ گهريلو علاج:
• ڏينهن ۾ گهٽ ۾ گهٽ 8 کان 10 گلاس پاڻي پيئو۔
• کاڌو وقت تي کائو ۽ آرام سان چٻاڙي کائو۔
• کاڌي کان فوراً پوءِ نه ليٽو، پر ٿوري دير لاءِ هلڻ (Walk) ڪريو۔
• ادرڪ جي چانهه يا سونف جو پاڻي فائديمند ٿي سگهي ٿو۔
• جيڪڏهن علامتون برقرار رهن، ته پنهنجي گيسٽرو اينٽرولوجسٽ سان صلاح ڪريو۔

🐛 پيٽ جا ڪيڙا: خاموش دشمن، جيڪي توهان جي صحت کي آهستي آهستي ڪمزور ڪري رهيا آهناڪثر اسين سمجهون ٿا ته پيٽ جا ڪيڙا رڳو ٻار...
30/12/2025

🐛 پيٽ جا ڪيڙا: خاموش دشمن، جيڪي توهان جي صحت کي آهستي آهستي ڪمزور ڪري رهيا آهن

اڪثر اسين سمجهون ٿا ته پيٽ جا ڪيڙا رڳو ٻارن جو مسئلو آهن يا اهي تڏهن ئي معلوم ٿيندا جڏهن نظر ايندا. پر حقيقت اها آهي ته پيٽ جا ڪيڙا هميشه نظر ناهن ايندا، پر اهي جسم ۾ پنهنجي موجودگي جا نشان ضرور ڇڏيندا آهن۔

جنهن کي توهان رڳو ٿڪاوٽ، پيٽ ڦولجڻ، يا ٻار جو بنا سبب چڙچڙو ٿيڻ سمجهو ٿا، اهو دراصل پيٽ جي ڪيڙن جي ڪري به ٿي سگهي ٿو۔

بطور ماهرِ معده ۽ جگر، مان توهان کي اهي 10 علامتون ٻڌائي رهيو آهيان، جيڪي ان ڳالهه جو اشارو آهن ته توهان ۽ توهان جي گهر وارن کي ڊي ورمنگ (Deworming) يعني ڪيڙا مار دوا جي ضرورت ٿي سگهي ٿي:

⚠️ 10 اهم علامتون:

• پيٽ ۾ بار بار سور: خاص ڪري ناف جي چوڌاري هلڪو يا تيز سور
• مقعد (A**s) ۾ خارش: خاص طور تي رات جي وقت
• هميشه ٿڪاوٽ ۽ ڪمزوري: ڀرپور خوراڪ ۽ ننڊ جي باوجود به سُستي
• وزن ۾ غير معمولي گهٽتائي: بغير ڪنهن ظاهر سبب جي وزن گهٽجڻ
• بک ۾ تبديلي: يا ته بک بلڪل ختم ٿي وڃڻ يا تمام گهڻي بک لڳڻ
• پيٽ ڦولجڻ ۽ گئس: کاڌي کان پوءِ پيٽ جو ڳرو محسوس ٿيڻ
• ننڊ ۾ ڏند پيِسڻ: خاص ڪري ٻارن ۾ عام علامت
• پاخاني ۾ ڪيڙن جي موجودگي: ڪڏهن ڪڏهن ڪيڙا يا انهن جا انڊا نظر اچڻ
• چمڙي جا مسئلا: خارش، دانا يا اڻڄاتل الرجي
• متلي ۽ الٽي: خاص ڪري صبح جو طبيعت خراب ٿيڻ

👨‍⚕️ ڊاڪٽر جو مشورو:
جيڪڏهن توهان يا توهان جا ٻار انهن مان ڪا به علامت محسوس ڪري رهيا آهيو، ته ان کي نظرانداز نه ڪريو۔ سال ۾ گهٽ ۾ گهٽ ٻه ڀيرا سڄي گهر جي ڊي ورمنگ ڪرائڻ هڪ صحتمند عمل آهي۔ صحيح تشخيص ۽ علاج لاءِ پنهنجي ڊاڪٽر سان ضرور صلاح ڪريو



سيليئڪ بيماري (Celiac Disease) هڪ خاص قسم جي بيماري آهي، جنهن ۾ جسم جو پنهنجو مدافعتي نظام (جيڪو اسان کي بيمارين کان بچا...
29/12/2025

سيليئڪ بيماري (Celiac Disease) هڪ خاص قسم جي بيماري آهي، جنهن ۾ جسم جو پنهنجو مدافعتي نظام (جيڪو اسان کي بيمارين کان بچائيندو آهي) ڪڻڪ ۾ موجود گلوٽن نالي پروٽين خلاف غلط ردعمل ڏيکاري ٿو. گلوٽن ڪڻڪ، جوَ ۽ جئي ۾ ملي ٿو. جڏهن ڪو ٻار، جنهن کي سيليئڪ بيماري هجي، گلوٽن کائي ٿو ته ان جي ننڍي آنڊي جي اندروني نرم حصا (جن کي “ولي” چيو وڃي ٿو) خراب ٿي وڃن ٿا. اهي ولي خوراڪ مان غذائيت جذب ڪرڻ جو ڪم ڪن ٿا. جڏهن اهي خراب ٿي وڃن ٿا ته کاڌي جي غذائيت جسم ۾ جذب نٿي ٿئي ۽ ضايع ٿي وڃي ٿي.

ان سبب ٻار کي کاڌو پورو نٿو لڳي، هو آهستي آهستي ڪمزور ٿيندو وڃي ٿو، وزن نٿو وڌي ۽ قد به وڌڻ کان رهجي سگهي ٿو. علامتن ۾ بدبودار پاخانو، الٽي، پيٽ جو ڦوڳجڻ، پيٽ جو سور، گيس، رت جي گهٽتائي (خون جي ڪمي)، بار بار بيمار ٿيڻ، ۽ ڪجهہ ٻارن ۾ قبض به ٿي سگهي ٿي.

هن بيماري جو ڪو به علاج دوائن سان ممڪن ناهي. صرف ۽ صرف گلوٽن واري خوراڪ کان مڪمل پرهيز ئي ان جو حل آهي. يعني ڪڻڪ، جوَ، جئي ۽ انهن مان ٺهيل سڀ شيون جهڙوڪ ڊبل روٽي، بسڪٽ، ميـدو، سوجي، رس ۽ سويا بلڪل نه کائڻ گهرجن.

جيڪي شيون کائي سگهجن ٿيون تن ۾ چانور، مڪئي، باجرو، بيسن، ڀاڄيون، دالون، گوشت، انڊا، مڇي، ميوا ۽ گهر ۾ تيار ڪيل جوس شامل آهن. هر کاڌي جي شيءِ صاف سٿري هئڻ گهرجي ۽ بازار مان ڪجهه وٺندي اهو ضرور ڏسڻ گهرجي ته ان ۾ گلوٽن شامل ته ناهي.

هي پرهيز سڄي زندگي لاءِ ضروري آهي، جيئن ٻار صحتمند زندگي گذاري سگهي ۽ ڪنهن به سنگين مسئلي کان بچيل رهي.

🛑 هيپاٽائٽس B جو خاموش خطروهيپاٽائٽس سان گڏ رهندڙ تقريباً 10 مان 8 ماڻهو اهو ئي نٿا ڄاڻن ته کين هي بيماري آهي۔ • ڪا به ش...
28/12/2025

🛑 هيپاٽائٽس B جو خاموش خطرو

هيپاٽائٽس سان گڏ رهندڙ تقريباً 10 مان 8 ماڻهو اهو ئي نٿا ڄاڻن ته کين هي بيماري آهي۔
• ڪا به شروعاتي علامت ناهي
• ڪا به ظاهري نشاني ناهي

انهيءَ ڪري هيپاٽائٽس B تمام خطرناڪ آهي — جيڪڏهن ان کي نظرانداز ڪيو وڃي ته اهو خاموشي سان جگر کي نقصان پهچائي سگهي ٿو۔

هن پوسٽ ۾ اهي سڀ ڳالهيون تفصيل سان بيان ڪيون ويون آهن، جيڪي توهان لاءِ ڄاڻڻ ضروري آهن، ۽ اهو به ته توهان پاڻ کي ڪيئن محفوظ رکي سگهو ٿا۔

ڇا توهان هن باري ۾ ڳالهائڻ چاهيو ٿا؟ ڪمينٽس ۾ ٻڌايو

منہ جا ڇالا (Mouth Ulcers): سبب ۽ علاجمنہ جا ڇالا يا زخم هڪ عام ۽ تڪليف ڏيندڙ مسئلو آهن، جيڪي گالن جي اندروني حصي، زبان ...
27/12/2025

منہ جا ڇالا (Mouth Ulcers): سبب ۽ علاج

منہ جا ڇالا يا زخم هڪ عام ۽ تڪليف ڏيندڙ مسئلو آهن، جيڪي گالن جي اندروني حصي، زبان يا مسوڙن تي ظاهر ٿين ٿا. اڪثر اهي پاڻهي ٺيڪ ٿي وڃن ٿا، پر ڪڏهن ڪڏهن اهي ڪنهن وڏي بيماري جي نشاني به ٿي سگهن ٿا۔

عام سبب
• وٽامن جي کوٽ: جسم ۾ وٽامن B12، فولڪ ايسڊ ۽ آئرن جي گهٽتائي
• ذهني دٻاءُ (Stress): ذهني تناؤ يا ننڊ جي کوٽ
• معدي جا مسئلا: سينه جي جلن، تيزابيت يا قبض
• انفيڪشن: وائرس (جهڙوڪ هرپس) يا فنگل انفيڪشن
• زخم لڳڻ: ڏند صاف ڪرڻ وقت چُهٽ لڳڻ يا غلطي سان زبان ڏندن هيٺ اچڻ
• کاڌ خوراڪ: تمام گهڻو مرچ مصالحو يا تيزابيت وارو کاڌو

علامتون
• منہ جي اندر اڇي، پيلي يا ڳاڙهي رنگ جا ننڍا زخم
• کائڻ پيئڻ وقت، خاص ڪري لوڻ يا مرچ واري کاڌي سان سخت جلن
• زخم واري هنڌ سوجن

بچاءُ ۽ احتياط
• پاڻي گهڻو پيئو: ڏينهن ۾ گهٽ ۾ گهٽ 8 کان 10 گلاس پاڻي
• متوازن غذا: سائي ڀاڄيون، ميوا ۽ ڏهي جو استعمال وڌايو
• صفائي: ڏندن ۽ منہ جي صفائي جو خاص خيال رکو
• پرهيز: فاسٽ فوڊ، تمام گهڻي گرم چانهه/ڪافي ۽ تمباکو نوشي کان پاسو ڪريو

ڊاڪٽر وٽ ڪڏهن وڃجي؟

ڊاڪٽر سيد آصف زيدي (Gastroenterologist) جي مطابق، اڪثر منہ جا ڇالا معمولي هوندا آهن، پر هيٺين حالتن ۾ معائنو ضروري آهي:
• جيڪڏهن ڇالا ٻن هفتن کان وڌيڪ وقت تائين ٺيڪ نه ٿين
• جيڪڏهن زخم جو سائيز غير معمولي طور وڏو هجي
• جيڪڏهن ڇالن سان گڏ تيز بخار هجي
• جيڪڏهن ڇالا بار بار ٿين (جيڪا معدي جي ڪنهن لڪل بيماري جهڙوڪ IBD يا Celiac Disease جي نشاني ٿي سگهي ٿي)

ڊاڪٽر شاڪر حسين ڪيريو
ڪنسلٽنٽ گيسٽرو اينٽرولاجسٽ
نجيب ميڊيڪل ڪمپليڪس، سڪرنڊ روڊ، نوابشاهہ

Address

Doctor Line Saddar Hyderabad
Hyderabad
71000

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Dr Shakir Hussain Keerio posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Share

Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn
Share on Pinterest Share on Reddit Share via Email
Share on WhatsApp Share on Instagram Share on Telegram