07/04/2023
7 kwietnia przypada Światowy Dzień Terapii Poznawczo-Behawioralnej! 🎉
👏🏽Terapia poznawczo-behawioralna (TPB) jest jedną z najbardziej skutecznych metod psychoterapii, szczególnie w leczeniu zaburzeń emocjonalnych takich jak zaburzenia: afektywne (w tym depresja), lękowe, obsesyjno-kompulsyjne czy zaburzenia stresowe pourazowe (PTSD). Skuteczność TPB została wykazana w ogromnej liczbie randomizowanych kontrolowanych badań klinicznych (RCT), co oznacza, że jest to jedna z form terapii dysponująca najsilniejszą bazą dowodów empirycznych. Potwierdzają to współczesne rekomendacje najbardziej prestiżowych instytucji i organizacji zajmujących się zdrowiem psychicznym oraz oceną skuteczności różnych metod leczenia, m.in. NICE https://www.nice.org.uk/guidance czy APA https://www.apa.org/practice/guidelines !
📌Jednym z kluczowych elementów skuteczności TPB jest rozwijanie umiejętności radzenia sobie z niepomocnymi myślami i zachowaniami. Dzięki temu TPB pomaga zmniejszyć nasilenie objawów, ale również poprawić jakość życia i umożliwić pełniejsze dbanie o swoje emocjonalne potrzeby oraz istotne dla siebie wartości. TPB może być stosowana w krótkoterminowych interwencjach lub w dłuższych programach leczenia, w zależności od potrzeb pacjenta.
Terapia poznawczo-behawioralna (TPB) zaczęła się rozwijać w Polsce🇵🇱 na przełomie lat 70. i 80. XX wieku. Początkowo była stosowana głównie w leczeniu zaburzeń lękowych, depresyjnych i zaburzeń odżywiania.
W latach 90. zostały zorganizowane pierwsze szkolenia dla terapeutów TPB w Polsce, a wraz z nimi pojawiły się publikacje naukowe i tłumaczenia literatury z zakresu tej terapii. W 1998 powstało także Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej (PTTPB), które skupia specjalistów zajmujących się TPB. PTTPB bardzo dynamicznie się rozwija i obecnie liczy już ponad 4000 członków i członkiń, wśród których 1470 to certyfikowani terapeuci i terapeutki, a 80 osób jest superwizor(k)ami.
W latach 2000 TPB stała się jedną z najpopularniejszych form psychoterapii w Polsce, a jej zastosowanie rozszerzyło się na wiele różnych problemów emocjonalnych i zachowań. Powstały specjalistyczne ośrodki szkoleniowe, a TPB weszła do kanonu podejść terapeutycznych nauczanych na kierunkach psychologicznych i lekarskich.
🏛️Ośrodki rekomendowane i atestowane przez PTTPB w Polsce to:
🔴Akademia Motywacji i Edukacji, gdzie kierownikiem kursu jest Anna Derwich,
🟠Centrum CBT Edu – dr n. med. Anita Bryńska
🟡Szkoła Psychoterapii Crescentia – Olga Olszewska
🟢Instytut Poznawczy– Jacek Legierski, Arkadiusz Bilejczyk, Marcin Młynarczyk
🔵Centrum Terapii Poznawczej i Schematu InterEgo – lek. med. Izabela Stefaniak
🟣Szkoła Psychoterapii Poznawczo-Behawioralnej Uniwersytet SWPS - prof. USWPS dr hab. Agnieszka Popiel i dr n. hum. Ewa Pragłowska
🔴Tercognitiva – Magdalena Skąpska-Magdoń
Obecnie terapia poznawczo-behawioralna jest powszechnie stosowana w Polsce, a liczba terapeutów posiadających kompetencje w tej dziedzinie stale rośnie. Wiele ośrodków zdrowia i klinik oferuje TPB jako jedną z form leczenia, a wśród osób korzystających z psychoterapii cieszy się ona coraz większym zaufaniem.
📢Jak pisze Michelle Craske w swoim komentarzu opublikowanym w październikowym wydaniu World Psychiatry (jednym z najbardziej cenionych czasopism naukowych z zakresu zdrowia psychicznego): przyszłość TPB i innych terapii opartych na dowodach naukowych jest bardzo obiecująca!
W komentarzu kilka przykładów badań i metaanaliz, które potwierdzają skuteczność terapii poznawczo-behawioralnej. To tylko niewielka część dowodów empirycznych wspierających stosowanie TPB. Znacznie więcej źródeł można znaleźć w bazach naukowych takich jak PubMed czy APA PsycINFO.
Dane z najbardziej aktualnych metaanaliz badań nad skutecznością TPB w leczeniu zaburzeń psychicznych znajdziecie w raporcie Zespołu Roboczego PTTPB ds. Badań nad Skutecznością Psychoterapii, koordynowanego przez Jacka Legierskiego:https://www.pttpb.pl/wp-content/uploads/2022/11/PrzegMeta_v3.pdf
