27/02/2026
Dostajesz telefon z NASA w którym ktoś przekazuje Ci sensacyjną wieść: „Twoje dziecko dostało miejsce w pierwszej kolonii na Marsie. Warunki są inne niż na Ziemi, nie wiemy do końca, jak wpłyną na rozwój organizmu, ale proszę się nie martwić – wszyscy już tam lecą”.
Dokładnie tak wyglądała nasza decyzja, kiedy pozwoliliśmy, by całe pokolenie zaczęło dorastać w środowisku zaprojektowanym przez algorytmy. Jonathan Haidt w książce „Niespokojne pokolenie” pokazuje, że w ciągu zaledwie kilku lat zmieniliśmy warunki dorastania bardziej radykalnie niż przez całe wcześniejsze dekady . Zabraliśmy dzieci z podwórka: z ryzyka, negocjowania zasad, kłótni twarzą w twarz i budowania odporności i przenieśliśmy je do świata, w którym relacje są bezcielesne, oceny natychmiastowe, a akceptacja liczona w serduszkach.
Od około 2010 roku krzywe zaczęły się niepokojąco unosić: lęk, depresja, samotność, samookaleczenia. To nie jest jedna statystyka ani chwilowa moda diagnostyczna. To zmiana środowiskowa. Dzieci zaczęły dorastać w świecie, który działa inaczej niż ten, do którego ewolucyjnie jesteśmy przystosowani. Paradoks polega na tym, że w realnym świecie staliśmy się nadopiekuńczy – odprowadzamy, monitorujemy, ostrzegamy przed każdym ryzykiem – a jednocześnie w świecie wirtualnym zostawiliśmy młodych ludzi samych, często z urządzeniem, które działa jak kieszonkowe kasyno, jak scena publiczna i jak mechanizm niekończącego się porównywania się z innymi.
Ta książka nie jest manifestem przeciw technologii. To próba przywrócenia proporcji. Haidt proponuje kilka prostych zasad, które brzmią niemal banalnie, a jednak – jeśli potraktować je poważnie – mogą zmienić trajektorię całego pokolenia. Jeśli czujesz, że coś w dzieciństwie zmieniło się szybciej, niż powinniśmy byli na to pozwolić, ta lektura porządkuje intuicje i daje konkret.
📘 „Niespokojne pokolenie” dostępne jest w sklepie Fundacji Nauka. To lubię!
Do 10.03 obowiązuje promocja -20%. [LINK W KOMENTARZU]
🎬 A już 5 marca premiera filmu dokumentalnego „W cyfrowej matni” – rozmowy o tym, jak cyfrowe środowisko wpływa na psychikę młodych ludzi i co możemy z tym zrobić. Film powstaje dzięki wsparciu Fundacja LPP
