02/01/2026
Edukacją w chorobę! Serdecznie zapraszamy do przeczytania naszej noworocznej dawki wiedzy. Tematem przewodnim jest niedokrwistość Addisona-Biermera.
Definicja:
* To zanikowe autoimmunologiczne zapalenie błony śluzowej żołądka
* Inne określenie na tę chorobę to niedokrwistość złośliwa
Przyczyny:
* Organizm wytwarza przeciwciała przeciwko komórkom okładzinowym żołądka i/lub czynnikowi wewnętrznemu - Castle’a (IF)
* Czynnik wewnętrzny umożliwia wchłanianie z przewodu pokarmowego witaminy B12, która jest niezbędna do prawidłowego dojrzewania komórek krwi
* Niedobór tej witaminy zaburza produkcję materiału genetycznego i białek w komórkach krwinek czerwonych
* Wskutek tych zmian powstają nieprawidłowe, zbyt duże czerwone krwinki, a poziom hemoglobiny maleje - rozwija się niedokrwistość megaloblastyczna
* Oprócz tego dochodzi do zaburzeń w układzie nerwowym
Epidemiologia:
* Występuje stosunkowo często u mieszkańców północnej Europy, szczególnie Anglii, gdzie zapadalność oscyluje około 1:1000 mieszkańców
* Zapadalność wzrasta wraz z wiekiem, jednak dotyka głównie osoby po 60. roku życia
* Kobiety chorują częściej niż mężczyźni
* W około 1/5 przypadków choroba występuje rodzinnie
* To najczęstsza postać niedokrwistości megaloblastycznej związanej z niedoborem witaminy B12
Czynniki ryzyka:
* Infekcja Helicobacter pylori
* Choroby autoimmunologiczne, takie jak choroba Hashimoto lub Gravesa Basedowa
* Predyspozycje genetyczne
Objawy:
* Postępujące osłabienie
* Bladoszara cera z lekkim zażółceniem powłok
* Utrata smaku,
* Pieczenie języka (może być czerwony i pobrużdżony)
* Kłucie opuszków palców rąk i stóp
* Osłabienie siły mięśniowej
* Niestabilność chodu
* Zaburzenia czucia głębokiego i czucia wibracji
* Pogorszenie zdolności poznawczych, np. pamięci, trudność rozwiązywania prostych działań matematycznych
* Przedwczesne siwienie włosów
Diagnostyka:
* Badanie morfologii krwi z rozmazem, w którym można stwierdzić cechy niedokrwistości megaloblastycznej, niedobór witaminy B12 oraz obecność charakterystycznych autoprzeciwciał
* Badanie szpiku (zwykle nie jest konieczne)
* Badanie endoskopowe - gastroskopia, w której można zobaczyć cechy zapalenia zanikowego błony śluzowej żołądka
Leczenia:
* Przyjmowanie witaminy B12 domięśniowo, podskórnie lub doustnie
* Uzupełnianie niedoborów tej witaminy musi być kontynuowane do końca życia
* W niektórych przypadkach konieczne może być również leczenie choroby autoimmunologicznej
Rokowanie:
* Normalizacja parametrów w morfologii krwi następuje po około 2 miesiącach leczenia
* Niektóre objawy związane z układem nerwowym mogą być nieodwracalne
* Ta choroba zwiększa ryzyko zachorowania na raka żołądka