07/04/2026
📅 7 kwietnia - Dzień Świadomości Chorób Nadnerczy
Dziś zwracamy uwagę na choroby nadnerczy - niewielkich, ale niezwykle ważnych gruczołów, które produkują hormony niezbędne do życia (m.in. kortyzol i aldosteron).
Wśród nich znajdują się zarówno choroby związane z niedoborem, jak i nadmiarem hormonów, np:
🔹 Choroba Addisona
To choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy uszkadza nadnercza, prowadząc do niedoboru hormonów. Niedobór kortyzolu sprawia, że organizm nie radzi sobie ze stresem i codziennym funkcjonowaniem. Objawy są niespecyficzne: przewlekłe zmęczenie, utrata masy ciała, niskie ciśnienie, brak energii. Nieleczona choroba może doprowadzić do przełomu nadnerczowego - stanu bezpośredniego zagrożenia życia.
🔹 Wrodzony przerost nadnerczy (WPN, CAH)
To choroba genetyczna obecna od urodzenia, w której dochodzi do zaburzeń produkcji hormonów nadnerczy. Najczęściej występuje niedobór kortyzolu (a czasem także aldosteronu), co może prowadzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych i zagrożenia życia już u najmłodszych pacjentów. Organizm „próbuje nadrobić” te braki, co może skutkować nadmiarem innych hormonów.
📌 W Polsce cięższe, klasyczne postacie WPN są wykrywane w badaniach przesiewowych noworodków.
📌 Istnieją jednak także postacie nieklasyczne, które mogą ujawnić się później.
📌 U tych dzieci możemy obserwować m.in. szybsze tempo wzrastania oraz przedwczesne dojrzewanie płciowe.
🔹 Choroba Cushinga (nadmiar kortyzolu, hiperkortyzolemia)
W przeciwieństwie do powyższych chorób, tutaj mamy do czynienia z nadprodukcją kortyzolu. Pośród objawów wymienia się m.in. przyrost masy ciała, osłabienie mięśni, zmiany skórne (m.in. trądzik, rozstępy), zwolnienie/zahamowanie tempa wzrastania u dzieci, a także zwiększone ryzyko występowania złamań i osteoporozy.
👶 Choroby nadnerczy dotyczą również pacjentów pediatrycznych - od noworodków po młodzież. Ich objawy często są trudne do uchwycenia i mogą przypominać inne, częstsze schorzenia.
❗ Dlaczego to takie groźne?
Hormony nadnerczy regulują kluczowe funkcje organizmu - ciśnienie tętnicze, poziom glukozy, gospodarkę wodno-elektrolitową oraz reakcję na stres. Zarówno ich niedobór, jak i nadmiar może prowadzić do poważnych powikłań.
Szczególnie niebezpieczny jest przełom nadnerczowy, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia.
Dlatego tak ważne jest:
✔️ wczesne rozpoznanie
✔️ odpowiednie leczenie
✔️ zwiększanie świadomości społecznej
Zachęcamy również do zapoznania się z artykułem:
👉 https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-endokrynologiczne,choroba-addisona-daje-nietypowe-objawy--na-diagnoze-czeka-sie-miesiacami,artykul,81080833.html
💙 Budujmy razem świadomość chorób nadnerczy, w tym u najmłodszych pacjentów.
Stowarzyszenie na rzecz osób z chorobą Addisona i niedoczynnością nadnerczy
Na zdjęciu rysunek i podziękowania jednego z naszych utalentowanych pacjentów.