18/03/2026
Ludzki mózg stanowi jeden z najbardziej fascynujących fenomenów. 18 marca obchodzony jest Europejski Dzień Mózgu. Z tej okazji 18 ciekawostek o tym organie:
1. Impulsy nerwowe w mózgu mogą być przesyłane z prędkością nawet 400 km/h.
2. To NIEPRAWDA (stety, albo niestety 😉), że używamy tylko 10% naszego mózgu. Używamy niemal każdej części mózgu.
3. Mózg nie posiada receptorów bólowych. To dlatego neurochirurdzy mogą operować pacjenta, gdy jest przytomny.
4. Mózg jest najbardziej "tłustym" organem. Składa się w 60% z tłuszczu.
5. Mózg może mieć skłonność do generowania nagłych, przejściowych "wyładowań elektrycznych" (padaczka).
6. To, że padaczka jest chorobą mózgu zauważył już Hipokrates na przełomie IV i V wieku p.n.e. Musiały minąć tysiące lat, zanim zostało to uznane i potwierdzone.
7. Jedynym widocznym objawem padaczki może być gęsia skórka (zazwyczaj po jednej stronie). taki stan nazywamy napadem pilomotorycznym.
8. Mózg jest neuroplastyczny. To bardzo ważne z punktu widzenia logopedii i pracy np. z osobami po udarach. Neuroplastyczność oznacza, że mózg ma zdolność reorganizacji i tworzenia nowych połączeń między neuronami przez całe życie.
9. Mózg zawiaduje każdym organem w naszym ciele, jest odpowiedzialny za każdy ruch mięśni (świadomy lub nieświadomy).
10. Kiedy śpimy mózg NIE odpoczywa. Uruchamia wtedy system glimfatyczny, który usuwa toksyny.
11. Gdyby rozciągnąć wszystkie włókna nerwowe (aksony) z jednego mózgu, miałyby one długość około 150 000 - 180 000 kilometrów!
12. Płat czołowy to najmłodsza ewolucyjnie część mózgu. Jest odpowiedzialna między innymi za kontrolę emocji i zachowań społecznych. Umożliwia również planowanie długofalowe.
13. Jednym z pierwszych pacjentów, który udowadniał powyższą (punkt 12) tezę, był Gage, pracownik kolei, któremu stalowy pręt przebił czaszkę i uszkodził lewy płat czołowy. Ze spokojnego, kontrolującego swoje zachowania mężczyzny, zmienił się w agresywnego, niecierpliwego i wulgarnego.
14. Mózg generuje wystarczająco dużo energii elektrycznej, aby zasilić małą żarówkę LED.
15. Szacuje się, że pojemność pamięci ludzkiej wynosi około 2,5 petabajta (3 miliony godzin seriali 🙃).
16. Posiadamy około 86 miliardów neuronów. Każdy może mieć tysiące połączeń.
17. Decyzje podświadome: Badania sugerują, że mózg podejmuje decyzję o działaniu (np. o tym, że sięgniesz po szklankę wody), nawet do kilku sekund przed tym, zanim uświadomisz sobie, że masz na to ochotę.
18. W każdym oku znajduje się miejsce, gdzie nerw wzrokowy wychodzi z siatkówki. W tym punkcie nie ma receptorów światła. Nie widzimy czarnej dziury, bo mózg "kopiuje sąsiednie piksele".
"Mózg to świat składający się z wielu niezbadanych kontynentów i nieznanych, rozległych terenów". S. Cajal
Agnieszka Serafin-Wójcik
