22/02/2026
🗨 Słowa...
Myśli, które stają się komunikatem
i sposób, w jaki mówimy, nasz ton głosu ma wielkie znaczenie!
Czasem w nerwach, w zbyt wzburzonych emocjach, w zmęczeniu można zranić nie tylko słowami, ale właśnie sposobem, w jaki się do kogoś zwracamy. Intencja, jaką się kierujemy, może łatwo zostać przykryta spojrzeniem pełnym pogardy, głosem, z którego kipi drwina czy wrogością, która przemawia przez zaciśnięte pięści i złowrogie zmarszczenie czoła.
Nasze gesty, bardzo łatwo dają o sobie znać. I można kogoś zranić zarówno zimnym spojrzeniem, głośnym krzykiem, jak i słowami...
My dorośli wiemy, jak i co zaboli najbardziej, bo mamy za sobą wiele różnych sytuacji, kłótni czy nieporozumień. Oczywiście potrafimy je także wyjaśniać, ale...nauczyliśmy się sprawiać sobie wzajemnie ból w słowach i gestach.
To okrutne, ale i prawdziwe.
Świat nie jest lukrowy, ale nie powinien być też okrutny.
I to szczególnie dla dzieci.
Szczególnie,gdy one tak bacznie patrzą na nas, tak bacznie obserwują i...słuchają. I to właśnie MY, dorośli możemy sprawić, aby było inaczej.
Od czego jednak zacząć?
Jak sprawić, aby zwracać dzieciom uwagę na sprawy najważniejsze i...nie dać się ponieść "okrutnym praktykom"?
1👉. Zacznijmy od szacunku.
Janusz Korczak w prawie każdym ze swoich pism podkreślał jak ważny jest szacunek, którym się kierujemy w relacji z dzieckiem. Szacunek stoi na straży godności dziecka do bycia sobą. Wspiera jego rozwój. Pomaga rozwinąć się poczuciu własnej wartości i samoakceptacji.
Szacunek jest ważny dla nas dorosłych. Szacunek jest ważny dla dzieci.
Pokaż dziecku, że szanujesz jego potrzeby, uwagi, chwile niepewności czy trudności. Zamiast powiedzieć:- "Natychmiast wkładaj buty, ile mam czekać. Spóźnimy się! - możesz powiedzieć "oj widzę, że ta zabawa bardzo ci się podoba i chciałbyś jeszcze się pobawić. Teraz musimy już wychodzić. Zależy mi, abyśmy byli na czas. Założysz sam prawego czy lewego buta?"
2👉. Wzrost daje poczucie władzy i..poczucie niższości. Zróbcie taki mały eksperyment. Usiądźcie na podłodze a wasz mąż czy żona, a może przyjaciółka czy znajomy niech powie co macie natychmiast zrobić, np. natychmiast pościelić pościel czy wyrzucić śmieci.
Jak się czujecie, patrząc na niego, z tej niskiej perspektywy? Ja nie za dobrze...i tak samo dziecko czuje się lepiej, słucha nas lepiej, zapamiętuje to co mówimy lepiej, kiedy nasze spojrzenia są w równej linii.
Niby coś tak drobnego, jak "ukucnięcie", czy pochylenie się, do poziomu wzrostu naszego smyka, może mieć wielkie znaczenie!
3👉. Mowie co należy, mówię jak można się odpowiednio zachować.
Daje wskazówki!
Nie mówię- " Uważaj, stój ulica! I przechodzimy" , tylko "Zaraz będzie ulica, przez ulicę zawsze przechodzimy za rączkę, pamiętasz?" . Nie mówię - "nie krzycz tak! - zamiast tego mówię- "mówimy ciszej, posłuchaj- o tak...(intonuje swoim głosem odpowiedni przykład)
4👉. ---Wyzywania...
"ty bachorze" ,
---Wyrokowania..."ty zawsze tak marudzisz! Ty nigdy nie jesteś na czas",
---Wróżenia "następnym razem to...", "Jak tylko wróci mama to sobie porozmawiamy" , "czy mam zawołać tatę!"
- UNIKAMY!
Te sformułowania są wyjątkowo nieskuteczne i opierają się na lęku i nadmiernej ocenie. Spróbuj opisywać sytuacje, mówić o faktach, odwoływać się do konkretnych zachowań. Dziecko uczy się wtedy, jak należy się zachowywać w inny sposób, a nie nabywa przekonania, że samo jest inne, gorsze i tak źle już z nim, że aż rodzic musi wzywać na pomoc drugiego rodzica.
5👉. Bądź dla innych i dla siebie "dobrym głosem" . Dziecko widzi, jak zachowujesz się na spacerze, czy mówisz "dzień dobry" , czy krzyczysz za kierownicą, czy kłócisz się " na noże" . Można robić, mówić, czuć tysiące rzeczy,ale..kiedy trzeba, powiedzmy i my-dorośli- "przepraszam za swoje zachowanie, przepraszam, że musiałaś tego słuchać" ...
Bycie dzieckiem bywa niełatwą sprawą, ale bycie dorosłym- też nie...Są blaski i są cienie.
Ale zawsze warto starać się swoim głosem, swoją obecnością, swoją intencją przekazywać "to, co najlepsze" naszym pociechom, bo ten nasz głos może pozostać w ich głowach na znacznie dłużej...
Bądźmy mądrym i spokojnym głosem.
Dla siebie.
Dla innych.
❤
Pozdrawiam Was i Wasze dzieciaczki ☺
dr Kamila Olga - psycholog
̨ca
