21/10/2025
🌻Czym są wartości w życiu człowieka?
Wartość jest tym, co jest dla nas ważne.
Aksjologia jest nauką i dziedziną filozofii, która zajmuje się wartościami człowieka (ang. values) i tym, co nadaje życiu sens (ang. the meaning of life).
🌻Hierarchia wartości
Sugestywną hierarchię wartości podał niemiecki filozof, głośny teoretyk wartości Max Scheller. Wyróżnił on pięć rodzajów wartości:
👉 religijne (to, co boskie i to, co święte), czyli absolutne (skoncentrowane wokół pojęcia świętości);
👉 duchowe, które dzielą się na:
- poznawcze (wola czystego poznania prawdy),
- prawne (porządek - nieporządek, poczucie hierarchii i sprawiedliwości),
- estetyczne (piękno - brzydota);
👉 witalne (związane z życiem i śmiercią np. prawo do życia, zdrowie);
👉 hedonistyczne (przyjemne – nieprzyjemne, np.: dostatnie życie, radość życia, ryzyko);
👉 utylitarne (użyteczne - nieużyteczne) - cywilizacyjne, to znaczy przynoszące korzyści.
🌻Kto nas uczy poznawać wartości?
Wartości wynosimy z domu, ale w przedszkolu i szkole także powinno się o nich mówić i wcielać je w życie. Jest jednak coś, co w istotny sposób odróżnia nauczanie wartości od edukacji w innych dziedzinach: najważniejszym elementem tej nauki jest przykład dorosłych. Nie teoria, lecz zachowania rodziców i nauczycieli, czyli ich system wartości w działaniu, najdobitniej przemawiają do młodzieży i dzieci. Trzeba być bardzo uważnym, by praktykowane przez nas w codziennym życiu wartości, które młodzież dostrzega i nieomylnie interpretuje, były spójne z tymi, które głosimy.