Anna Galistl - Psycholog, Psychotraumatolog

04/01/2026

Faza 6 – Skan ciała 🤲

Kontynuujemy nasz cykl o 8️⃣ fazach terapii EMDR - podejściu, które prowadzi od przeszłości, przez teraźniejszość, ku przyszłości.

“For many traumatized people the past is not the past.
It intrudes into the present and lives on as a painful and intrusive body memory.” - Bessel van der Kolk, The Body Keeps the Score

(Dla wielu osób po traumie przeszłość nie jest przeszłością. Wdziera się w teraźniejszość i żyje dalej jako bolesna i natrętna pamięć ciała.)

Po przetworzeniu wspomnienia (faza 4) i utrwaleniu nowego, zdrowego przekonania (faza 5), przychodzi czas, by sprawdzić 👉 czy ciało także czuje, że to już koniec walki.

➡️ W fazie szóstej pacjent łączy oryginalne wspomnienie z nowym przekonaniem o sobie i zwraca uwagę na sygnały z ciała.
➡️ Czy pojawia się spokój?
➡️ A może jeszcze jakieś napięcie, ucisk, ślad niepokoju?

To subtelne, ale bardzo ważne.
Ciało nie kłamie. Jeśli wciąż coś „trzyma”, terapeuta delikatnie wraca z pacjentem do przetwarzania, aż wszystkie poziomy, tj. myśli, emocje i ciało będą w harmonii.

💫 To właśnie tutaj widać, jak komplementarne jest EMDR - łączy pracę z umysłem, emocjami i ciałem, obejmując człowieka w całości. Bo uzdrowienie nie dzieje się tylko w głowie. Ciało również musi poczuć, że już jest bezpieczne. A gdy to nastąpi - wiadomo, że proces naprawdę się dokonał.

21/12/2025

17/12/2025

"..naturalnym dla większości ssaków stanem jest jakaś forma stałej czujności (van der Kolk, 2022). Charakteryzujące jedynie ludzi możliwości osłabienia tej czujności i wstrzymywania się z natychmiastową reakcją związane są właśnie z rozwojem kory przedczołowej. Dzięki tej zdolności nie musimy bez przerwy monitorować otoczenia, możemy w miarę spokojnie dyskutować na trudne tematy lub też zupełnie odprężyć się i zrelaksować w sytuacjach, które uznamy za bezpieczne. „Ta umiejętność jest kluczowa dla zachowania dobrych relacji z bliskimi” - twierdzi van der Kolk.
Niestety, na skutek traumy ta możliwość odprężenia się, relaksu w otoczeniu, które uznajemy za przyjazne, znacząco się zmniejsza, a czasem znika zupełnie. Ten stan prezentują często pary straumatyzowane, wyrażające napięcie poprzez ciało, usztywnienie czy brak swobody w rozmowie na różne tematy.."

"Terapia par. Od rezygnacji do nadziei."

16/12/2025

🌿 Faza 5 - Instalacja przekonania adaptacyjnego

„Wolność polega na tym, co robisz z tym, co ci zrobiono.” Jean-Paul Sartre

To kolejny krok w naszym cyklu o 8 fazach terapii EMDR - o tym, jak przeszłość przestaje rządzić teraźniejszością.

Po tym, jak trudne wspomnienie zostało przetworzone, przychodzi czas na coś wyjątkowego - utrwalenie nowej jakości.

To moment, w którym pojawia się zdrowe, adaptacyjne przekonanie o sobie.
Takie, które nie tylko brzmi inaczej, ale też czuje się inaczej.

W tej fazie umysł zaczyna łączyć to, co kiedyś było źródłem bólu, z nowym sposobem myślenia o sobie:
👉 „Jestem bezwartościowy” zmienia się w „Jestem wystarczający”.
👉 „Jestem zagrożony” ustępuje miejsca „Jestem bezpieczny”.

To, co było „tam i wtedy”, przestaje być połączone z tym, co „tu i teraz”.
Pojawia się spójność. Czasem poczucie sprawczości, czasem wewnętrznego spokoju - a u innych osób nowa, głęboka pewność:
„Mam prawo czuć.”
„Mogę przeżyć stratę.”
„Jestem w porządku taki, jaki jestem.”

✨ Terapeuta pomaga wzmocnić to nowe przekonanie - aż stanie się ono prawdziwe emocjonalnie, nie tylko w myślach. To właśnie tu trauma ostatecznie traci swoją moc.

Każda z ośmiu faz EMDR ma swoje miejsce i sens.
Faza 5 to moment, w którym w sercu człowieka zaczyna się zapisywać nowa historia o sobie - ta, w której już nie chodzi o przetrwanie, lecz o życie.

16/12/2025

✨ Moment doświadczania traumy zmienia sposób przetwarzania strachu w dorosłości.

Nowe badanie podstawowe opublikowane w European Journal of Psychotraumatology dostarcza ważnych informacji na temat regulacji strachu po traumie interpersonalnej u dorosłych kobiet. Wyniki sugerują, że wiek, w którym nastąpiła pierwsza ekspozycja, ma kluczowe znaczenie dla długoterminowego funkcjonowania.

🧪 Jak przeprowadzono badanie?
Wzięło w nim udział 95 dorosłych kobiet z historią traumy interpersonalnej (krzywdy wyrządzonej przez inną osobę). Uczestniczki podzielono na grupy w zależności od wieku, w którym doszło do pierwszej traumy:

● Dzieciństwo: 0–11 lat
● Dorastanie: 12–17 lat
● Dorosłość: 18 lat i starsze

Badaczki mierzyły fizjologiczne reakcje strachu (SCR) podczas walidowanego, dwudniowego protokołu warunkowania i wygaszania strachu.

❗ Wbrew pierwotnej hipotezie, że trauma wczesnodziecięca spowoduje najsilniejsze reakcje strachu w dorosłości, badanie wykazało coś innego.

Główne różnice pojawiły się w zdolności do odzyskiwania pamięci wygaszania strachu 24 godziny później.

Kobiety, u których pierwsza trauma nastąpiła w okresie dorastania (12–17 lat) lub dorosłości (18+ lat), wykazały wyższe odpowiedzi SCR w porównaniu do tych narażonych w dzieciństwie.

👉 Oznacza to, że trauma, która miała miejsce później w rozwoju, wydaje się upośledzać zdolność do przywołania pamięci bezpieczeństwa – czyli rozpoznania, że dawniej groźny bodziec jest już bezpieczny.

🧠 Dlaczego to ma miejsce?
Okres dorastania to krytyczny czas dojrzewania kory przedczołowej, która odpowiada za hamowanie i regulację strachu. Trauma w tym okresie może zakłócać te obwody regulacyjne, prowadząc do długoterminowych trudności w regulacji strachu u dorosłych.

Kobiety, które doświadczyły traumy w dzieciństwie, mogły rozwinąć niższe reakcje strachu poprzez wczesne strategie radzenia sobie, takie jak unikanie emocjonalne lub dysocjacja. Choć zmniejszają one fizjologiczną reaktywność, nie są adaptacyjne.

🎯 Te odkrycia podkreślają potencjalne okna wrażliwości rozwojowej i sugerują konieczność dostosowania podejść terapeutycznych:

🔸Dorastanie lub dorosłość – koncentracja na regulacji i elastyczności poznawczej.
🔸Dzieciństwo – skupienie na zastąpieniu unikania lub strategii dysocjacyjnych bardziej adaptacyjnymi mechanizmami radzenia sobie.

📌 Podsumowując:
Liczy się nie tylko co się stało, ale także kiedy to się stało, ponieważ mózg rozwija się w różnym tempie i ma różne punkty wrażliwości na stres.

⛓️‍💥Pełen artykuł:
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/20008066.2025.2587483

03/12/2025

🔹 Faza 4 - Przetwarzanie: kiedy przeszłość przestaje boleć 🔹

To kolejna część naszego cyklu o 8️⃣ fazach terapii EMDR - o tym, jak przeszłość przestaje rządzić teraźniejszością.

👉 W poprzednich etapach pacjent i terapeuta przygotowywali solidne fundamenty: poznanie historii, zbudowanie poczucia bezpieczeństwa, dostęp do zasobów.
Dopiero wtedy przychodzi moment, na który wielu czeka - faza przetwarzania (desensytyzacji).

To czas, gdy 🧠 mózg w bezpiecznych warunkach może zrobić to, czego kiedyś nie był w stanie - uporządkować trudne wspomnienie.
Podczas stymulacji bilateralnej (np. ruchów 👁️ oczu, 🎵 dźwięków lub 👏 tappingu) uruchamia się naturalny proces przetwarzania informacji.

Emocje, obrazy, myśli, odczucia z ciała - wszystko to zaczyna się zmieniać i układać w nową, spokojniejszą całość.

💬 Terapeuta po każdej serii pyta: „Co teraz się pojawia?”

Czasem wracają inne wspomnienia, czasem pojawia się zaskakujący spokój albo nowy sens.
Krok po kroku to, co kiedyś bolało - traci swoją moc.
W pewnym momencie wspomnienie, które było źródłem cierpienia, przestaje wywoływać napięcie.
Zmienia się też sposób, w jaki człowiek myśli o sobie:
💭 „Jestem bezradny” ustępuje miejsca „Mam wpływ”.
💭 „Nie jestem dość dobry” - „Jestem wystarczający”.

To niezwykły moment - kiedy w ciągu jednej sesji ciało i umysł zaczynają mówić tym samym językiem.

Trauma traci władzę, a wspomnienie staje się częścią historii życia - już nie jako rana, ale jako doświadczenie, które można unieść.

🌱 Każda z ośmiu faz EMDR ma swoje miejsce i sens.

Faza 4 to 💙 serce procesu - moment, w którym zaczyna się prawdziwa zmiana.

03/12/2025

18/11/2025

I wracamy do tematu procesu terapeutycznego EMDR ⬇️

Faza 3️⃣ EMDR: Kiedy wspomnienie wciąż jest "żywe"

💬 Czy znasz różnicę między wspomnieniem traumy a wspomnieniem traumatycznym?

➡ Wspomnienie traumy to część Twojej historii. Możesz o nim myśleć, wiedząc: "to było dawno".

➡ Wspomnienie traumatyczne to coś zupełnie innego. Kiedy je dotykasz, ciało i emocje reagują TAK, JAKBY TO DZIAŁO SIĘ TERAZ. Serce przyspiesza. Napięcie rośnie. Pojawiają się te same uczucia co kiedyś.
To znak, że mózg nie zdążył tego doświadczenia w pełni przetworzyć.

Faza 3 – ocena – to moment kalibracji 🔧

Terapeuta bada razem z Tobą: → Jaki obraz pojawia się, gdy dotykasz tego wspomnienia? → Jakie uczucie towarzyszy temu obrazowi? → Jakie przekonanie o sobie wtedy się rodzi? → Jak reaguje Twoje ciało?

Te negatywne przekonania to często "ślady przetrwania" 👣
Kiedyś pomagały Ci przeżyć: "Jestem bezradna" – bo tylko tak mogłaś/eś znieść brak kontroli. "Jestem bezwartościowy" – bo tylko tak mogłeś wytłumaczyć sobie, dlaczego to się stało. "Jestem zagrożona/y" – bo system alarmowy trzymał Cię w gotowości.

Dziś te przekonania utrudniają Ci żyć.
Co sprawdzamy w Fazie 3?
✔️ Czy potrafisz utrzymać podwójną uwagę – być TU (w bezpiecznym gabinecie) i TAM (w trudnym wspomnieniu) jednocześnie?
✔️ Jak bardzo wierzysz w dawną narrację o sobie? (skala 1-7)
✔️ Jak bliskie jest dla Ciebie nowe, bardziej wspierające przekonanie?

To nie jest forsowanie. To spokojna, uważna praca – sprawdzenie, czy system ma bezpieczny dostęp do materiału i czy jest gotowy do przetwarzania.

Faza 3 tworzy 🌁 pomost między przeszłością a teraźniejszością.

Pozwala nazwać to, co do tej pory było tylko czuciem bez słów.

📌 W kolejnym poście: Faza 4 – desensytyzacja. Tu zaczyna się właściwe przetwarzanie.

💬 Pytanie do Was: Czy potraficie rozpoznać w sobie takie "żywe" wspomnienia, które wciąż wywołują reakcję ciała?

10/11/2025

To kolejna część cyklu o 8 fazach terapii w podejściu EMDR 📖

Nie wchodzimy do traumy bez przygotowania!

Wyobraź sobie, że masz przed sobą trudną wspinaczkę górską 🗻 Nie zaczynasz od szczytu. Najpierw sprawdzasz sprzęt, trenujesz kondycję, uczysz się technik asekuracji.

Tak samo działa Faza 2 w EMDR – przygotowanie.

Zanim zajrzymy do trudnych wspomnień, budujemy fundamenty bezpieczeństwa i stabilności 🤲

Co dzieje się w tej fazie?
🔹 Uczysz się technik stabilizacji i regulacji emocji To narzędzia, które pomogą Ci zachować równowagę, gdy dotkniesz najtrudniejszych wspomnień.
🔹 Tworzysz swoje bezpieczne miejsce Wyobrażeniowa przestrzeń, do której możesz wrócić, gdy emocje stają się zbyt intensywne. To Twoja "baza", szczególnie ważna między sesjami.
🔹 Odkrywasz swoje zasoby Co już masz? Co w Tobie działa? Co Cię wzmacnia? Nie zaczynamy od deficytów – zaczynamy od tego, co jest Twoją siłą.

Dlaczego to nie jest "dodatek", ale warunek skutecznej terapii?

Bo trauma to przeciążenie 🧠 układu nerwowego. Jeśli wejdziemy w przetwarzanie bez przygotowania, możemy nie pomóc – a zaszkodzić.

Przygotowanie daje 💪 siłę i odwagę, by zmierzyć się z tym, co kiedyś było nie do uniesienia.

Organizm i psychika muszą wiedzieć: "Mam narzędzia. Jestem bezpieczny/a. Mogę to znieść."

📌 W kolejnym poście: Faza 3 – ocena. Jak wybieramy cele terapeutyczne i przygotowujemy się do przetwarzania?

➡ Pytanie dla terapeutów: Jakie techniki stabilizacji sprawdzają się u Was najlepiej w Fazie 2?

➡ Pytanie dla pacjentów: Czy zdarzyło Wam się spotkać z terapią, która "ruszyła za szybko"?

10/11/2025

Kontynuujemy cykl postów nt. 8 faz psychoterapii EMDR 👉 Dziś faza pierwsza – odkrywanie mapy doświadczeń.

Faza 1️⃣ EMDR: Zanim zajmiemy się traumą, musimy zrozumieć mapę

💬 Dlaczego na pierwszym spotkaniu z terapeutą EMDR nie zaczynamy od "tych ruchów oczu"? Bo skuteczna terapia potrzebuje fundamentu.

Faza pierwsza to historia i konceptualizacja – ale nie chodzi o szczegółową biografię "od urodzenia". Terapeuta szuka odpowiedzi na pytania:

➡️ Co najbardziej wpływa na Twoje tu i teraz?
➡️ Gdzie są źródła bólu?
➡️ Jakie mechanizmy się uruchamiają?
➡️ W jakim kierunku chcemy iść?

Dlaczego to takie ważne? 🧐
Model AIP (Adaptive Information Processing) wyjaśnia, że trudne doświadczenia, które nie zostały przetworzone, „zamrażają się" w pamięci – wraz z emocjami, przekonaniami i reakcjami ciała.

👤 Przykład z życia: Dorosły człowiek słyszy zwykłą uwagę od szefa. Racjonalnie wie, że to tylko feedback. Ale ciało reaguje napięciem, serce przyspiesza, pojawia się lęk.

Dlaczego? Bo w 👦 dzieciństwie doświadczał stałej krytyki od rodzica. Mózg „zapamiętał" ten wzorzec i dziś automatycznie odpala tę samą reakcję – jakby znowu był dzieckiem, które boi się oceny i odrzucenia.

EMDR łączy kropki między "kiedyś" a "dziś".

Nie grzebiemy się w przeszłości dla samej przeszłości. Ale też nie udajemy, że wystarczy "żyć tu i teraz", ignorując ciężar dawnych zdarzeń.

✅ Terapeuta EMDR tworzy plan: jak uwolnić Cię od tego, co było, żebyś mógł/mogła w pełni żyć tym, co jest.

📌 W kolejnym poście przedstawimy Faza 2 – przygotowanie. Jak budujemy bezpieczeństwo przed rozpoczęciem pracy z trudnymi wspomnieniami?

Pytanie do Was: Czy rozpoznajecie w sobie takie "zamrożone" reakcje z przeszłości?

26/10/2025