Lekarska lek.med Lucyna Pruś-Kwaśny specjalista neurolog

08/12/2025

👋👋👋

06/12/2025

Za każdym „trudnym” zachowaniem stoi pewna historia. 🌱
Czasem widzimy tylko złość, wycofanie, żarty albo potrzebę kontroli. A pod spodem kryją się emocje, których ktoś kiedyś nie mógł zrozumieć i wyrazić –może... lęk, wstyd, tęsknota za zauważeniem, pragnienie bezpieczeństwa? Takie zachowanie bywa trudne dla nas - obok- ale tak naprawdę to komuś jest bardzo trudno doświadczać i być w tych emocjach, czy przeżyciach.

Nie oceniajmy od razu. Patrzmy głębiej. Każdy z nas nosi w sobie jakąś opowieść. 💛

Zobacz.
Zrozum.
Szukaj rozwiązania - nie oceniaj.

05/12/2025

05/12/2025

05/12/2025

03/12/2025

Płat czołowy – centrum planowania, działania i regulacji zachowania

Płat czołowy (lobus frontalis) jest największym i najbardziej zróżnicowanym funkcjonalnie płatem kory mózgowej. Rozciąga się od bruzdy środkowej (Rolanda) aż po biegun czołowy. Odpowiada za kontrolę ruchu, funkcje wykonawcze, procesy językowe, regulację emocjonalną i zachowania społeczne. To obszar kluczowy dla zachowań celowych, świadomości i wyższych procesów poznawczych.

➡️ Budowa płata czołowego

Płat czołowy obejmuje kilka ściśle współpracujących regionów:

🟢 Pierwotna kora ruchowa — M1 (Brodmann 4)

▪️inicjuje ruchy dowolne

▪️odpowiada somatotopowo za precyzyjną kontrolę kończyn i mięśni twarzy

▪️uszkodzenie → niedowład, osłabienie precyzji ruchu

🔵 Kora przedruchowa i dodatkowa SMA (BA 6)

▪️planowanie i sekwencjonowanie ruchów

▪️integracja informacji sensorycznych w przygotowaniu ruchu

▪️automatyzacja i uczenie się wzorców ruchowych

▪️uszkodzenie → apraksje

🟣 Ośrodek Broki (BA 44/45)

▪️generowanie mowy, składnia, programowanie artykulacyjne

▪️uszkodzenie → afazja Broki (mowa niepłynna, agramatyczna, zachowane rozumienie)

🟤 Kora przedczołowa (PFC)

Najbardziej złożony funkcjonalnie obszar płata czołowego. Obejmuje:

▪️dlPFC – funkcje wykonawcze, pamięć robocza, myślenie analityczne

▪️vmPFC – regulacja emocji, wartościowanie, decyzje społeczne

▪️dmPFC – monitorowanie konfliktu, kontrola zachowania

▪️OFC – przewidywanie konsekwencji, kontrola impulsów, nagroda–kara

Funkcje płata czołowego

🏃 Ruch

▪️inicjowanie ruchów dowolnych

▪️integracja planu ruchowego

▪️koordynacja ruchów zmysłowo–motoryczna

🧭 Funkcje wykonawcze

▪️planowanie i organizacja działania

▪️utrzymywanie celu i hamowanie reakcji niepożądanych

▪️elastyczność poznawcza

▪️podejmowanie decyzji

▪️pamięć robocza

🗣 Mowa i język

▪️formułowanie wypowiedzi

▪️planowanie artykulacji

▪️składnia i struktura wypowiedzi

❣️ Regulacja społeczno-emocjonalna

▪️kontrola impulsów

▪️empatia i rozumienie stanów innych osób

▪️przewidywanie skutków zachowań

▪️ocena norm społecznych

👥️ Świadomość i tożsamość

▪️poczucie celu

▪️autorefleksja

▪️kontrola zachowania w kontekście społecznym

➡️ Co się dzieje przy uszkodzeniu płata czołowego?

Objawy zależą od miejsca uszkodzenia, ale typowo obejmują:

✅️ Zaburzenia wykonawcze

▪️trudności w planowaniu, dezorganizacja

▪️osłabienie pamięci roboczej

▪️perseweracje, sztywność myślenia

✅️ Zmiany osobowości i zachowania

▪️odhamowanie, impulsywność

▪️apatia, brak inicjatywy

▪️zaburzenia zachowań społecznych

▪️spłycenie afektu lub labilność emocjonalna

✅️ Zaburzenia ruchowe

▪️niedowłady

▪️apraksje

✅️ Zaburzenia językowe

▪️afazja Broki

➡️ Znaczenie kliniczne

Dysfunkcja płata czołowego jest kluczowa w:
- schizofrenii (szczególnie dlPFC – deficyty funkcji wykonawczych)

- ADHD (sieć czołowo–prążkowiowa)

- depresji (nieprawidłowa aktywacja dlPFC i vmPFC)

- zaburzeniach osobowości (OFC, vmPFC)

- uzależnieniach (osłabiona kontrola impulsów, zaburzona ocena nagrody)

- uszkodzeniach pourazowych (orbitofrontalne zmiany zachowania)

Płat czołowy to najbardziej „ludzka” część mózgu — odpowiada za gotowość do działania, planowanie, myślenie, mowę, samokontrolę i emocje. Jego funkcjonowanie decyduje o tym, jak działamy, jak podejmujemy decyzje oraz jak regulujemy zachowanie w kontekście społecznym.

02/12/2025

02/12/2025

Nie znałaś człowieka, którego pokochałaś.
A kiedy zaczął (zaczęła) pokazywać swoją prawdziwą twarz, tłumaczyłaś sobie, że to zły dzień, przejściowe problemy, kryzys w związku, lub po prostu Twoja wina.

Nigdy tak naprawdę nie znałaś osoby, bez której być może nie wyobrażasz sobie teraz życia.
Nigdy nie znałaś człowieka, za którym tęsknisz tak, że aż boli.

Zanim to wszystko się rozkręciło, nie znałaś osoby, która kryła się za maską i pokazywała tylko to, co chciała.
Manipulator (manipulatorka) odgrywał swoją wyćwiczoną rolę – według przygotowanego scenariusza, dopasowując słowa, gesty i emocje do konkretnej sytuacji.
Do obrazu, w który miałaś uwierzyć.

Spodobało Ci się przedstawienie.
Zainwestowałaś swój czas i uczucia w iluzję.

Nic z tego nie było prawdą.

Chwile, które spędziliście razem? - iluzja.
Obietnice, które Ci składał i marzenia, które rozbudzał? - manipulacja.

Zdecydowałaś się zbudować swój dom w miejscu, którego nie znałaś, bo widziałaś tylko scenografię.
Kiedy opadła maska, zobaczyłaś (zobaczyłeś) pustkę, poznałaś jego okrucieństwo.

Manipulator bardzo się starał, żebyś nie dostrzegła mistyfikacji.

Nie staraj się odzyskać kogoś, kogo nigdy tak naprawdę nie znałaś.
Nie zmarnuj życia starając się uratować związek, którego nigdy nie było.
Przedstawienie się skończyło.

Teraz liczysz się Ty.
Choćby serce bolało, myśl o odzyskaniu siebie.
Prawdziwa miłość nie wymaga wyrzeczenia się siebie, rezygnacji z poczucia własnej wartości.

Nie definiują Cię jego (jej) słowa pełne pogardy.
Wyzwiska, poniżanie, manipulacja, oskarżenia – to jest przemoc, a nie opis Twojej osoby.

Pójść naprzód to starać się odzyskać siebie.
Odpuścić wiarę w iluzję i „uzdrowienie” osoby narcystycznej.

Nie odchodzisz od ukochanej osoby.
Nie porzuciła Cię miłość Twojego życia.

Jedyne co „tracisz” to kolejne kłamstwa, manipulacje i tak naprawdę gigantyczne obciążenie.
Ciężar – obowiązków, winy i wstydu, który na Ciebie nałożył.
Ta nowa lekkość może Cię przerazić i możesz myśleć, że straciłaś coś, co razem budowaliście.
Ale to była iluzja, zamki na piasku utrzymywane siłą Twojego charakteru.

Nigdy tak naprawdę nie znałaś osoby, bez której być może nie wyobrażasz sobie teraz życia.
Nigdy nie znałaś człowieka, za którym tęsknisz tak, że aż boli.

***
Największą przeszkodą na drodze do uwolnienia się i porzucenia iluzji, jest więź traumatyczna. Wywoływana przez narcyza celowo, np. poprzez taktykę przerywane wzmocnienie - Jest jak wewnętrzne kajdany. Jak każde kajdany, również te można zerwać za pomocą właściwych narzędzi. Takie narzędzia znajdziesz w pomocnym ebooku:
TRAUMA WIĘZI – jak przestać kochać narcyza? Zrozum i zerwij więź traumatyczną!

https://ebooki.shop.pl/trauma-wiezi-jak-przestac-kochac-narcyza-zrozum-i-zerwij-wiez-traumatyczna/

30/11/2025