01/01/2026
Niedbałe siedzenie nawadnia krążki międzykręgowe.
Tak, dobrze przeczytaliście.
Ta zgarbiona, zrelaksowana pozycja, za którą przez lata byliście upominani przez rodziców, nauczycieli i fizjoterapeutów, to jedna z najlepszych pozycji regenerujących Wasze dyski. 💧
A siedzenie "prosto" może być przyczyną Waszego bólu pleców.
Od lat walczę z tym mitem. I widzę jak wiele szkód wyrządza.
Joanna, 58 lat, kursantka mojego programu online, przez 3 lata żyła w ciągłym napięciu. Siedziała sztywno, wyprostowana. Kontrolowała każdy ruch.
Bała się zgarbić, bo przecież "to szkodzi kręgosłupowi".
Efekt? Narastający ból pleców i chroniczne zmęczenie mięśni.
Dopiero, gdy nauczyła się, że może "puścić", przestać się kontrolować i siedzieć tak, jak jej ciało podpowiada - ból zaczął ustępować.
DYNAMIKA PŁYNOWA KRĄŻKA MIĘDZYKRĘGOWEGO
Wasze krążki międzykręgowe to nie martwe podkładki.
To żywe struktury podlegające ciągłym zmianom morfologicznym i biomechanicznym w rytmie dobowym. 🌙
→ Rano jesteście wyżsi o 18-20 mm niż wieczorem (Goode & Theodore, 1983; Wing, 1992)
→ W ciągu nocy dyski zwiększają objętość, powierzchnię i wysokość poprzez imbibicję - wchłanianie płynu
→ W ciągu dnia, pod wpływem obciążeń grawitacyjnych i sił mięśniowych, dochodzi do znaczących zmian morfologicznych: redukcji objętości, powierzchni i wysokości dysku
→ Jednocześnie wzrasta sztywność dysku i spada ciśnienie wewnątrzdyskowe
Ale to nie jest patologia. To normalny, zdrowy cykl fizjologiczny.
Problem pojawia się, gdy nie pozwalacie dyskom przejść przez fazę regeneracji.
MECHANIZM NAWADNIANIA: RUCH JAKO P***A METABOLICZNA
Rafał, 45 lat, kupił mój kurs online z przekonaniem, że musi unikać biegania i dźwigania.
"Lekarz powiedział mi, że przez to odwadniam dyski i pogłębiam dyskopatię".
Przestał biegać. Przestał nosić zakupy. Zaczął się oszczędzać.
Ból się nasilił.
Bo fizjologia mówi coś zupełnie innego. 🏃
Dyski międzykręgowe są strukturami bradytroficznymi - słabo unaczynnionymi.
Nie mają bezpośredniego dopływu krwi. Odżywiają się poprzez dyfuzję i konwekcję płynu przez płytki graniczne.
Ruch cyklicznie zmienia ciśnienie wewnątrzdyskowe, tworząc efekt pompowania:
→ Obciążenie wypycha zużyty płyn wraz z metabolitami
→ Odciążenie wciąga świeży płyn bogaty w składniki odżywcze (glukozę, tlen)
Ten mechanizm jest kluczowy dla homeostazy dysku i zapobiegania przedwczesnej degeneracji.
POZYCJE NAWADNIAJĄCE DYSK
Badanie Feki i współpracowników z 2024 roku (Journal of Bionic Engineering) przeanalizowało pozycje najskuteczniej zwiększające wysokość kręgosłupa po okresie obciążenia:
→ Pozycja pochylona z oparciem 110° + podparcie lędźwiowe: wzrost wysokości kręgosłupa o 4,74 ± 3,07 mm (Pape, 2017)
→ Pozycja boczna ze zgięciem lędźwiowym w połowie zakresu ruchu: wzrost o 5,84 mm (Greke, 2010)
→ Pozycja dziecka (end-range lumbar flexion): ułatwia transport dużych cząsteczek do dysku poprzez przepływ płynu, poprawia penetrację substancji odżywczych do tylnej części pierścienia włóknistego, zwiększa wymiary otworów międzykręgowych
→ Leżenie na wznak z hiperwyprostem lędźwiowym: wzrost wysokości kręgosłupa o 8,8 ± 2,5 mm (Poortmans, 2016)
Co łączy te pozycje? Obniżają ciśnienie w dysku i pozwalają mu nabrać wody.
Jak gąbka, którą przestajecie ściskać.
PARADOKS SZTYWNEJ POSTAWY
Badania z 2021 roku (zespół australijski) wykazały, że młode kobiety siedzące w zrelaksowanej pozycji z kifozą piersiową mają istotnie niższe ryzyko wystąpienia bólu pleców w porównaniu do kobiet utrzymujących sztywną lordozę lędźwiową.
Mechanizm jest neurofizjologiczny:
Utrzymywanie "prostej postawy" wymaga ciągłej ko-kontrakcji mięśni. 💪
To aktywuje układ współczulny i wysyła do mózgu sygnał zagrożenia.
Przedłużona ko-kontrakcja prowadzi do kumulacji metabolitów zapalnych w tkankach mięśniowych, obniżenia progu bólu i potencjalnie do sensytyzacji centralnej.
Mózg, interpretując ten stan jako chroniczny stres mechaniczny, może generować ból jako mechanizm ochronny wymuszający zmianę pozycji.
CO MÓWI NAUKA O DEGENERACJI
"Badania pokazują, że dyski mają zdolność do pełnej regeneracji po nocy odpoczynku. Wracają do swojej pierwotnej wysokości, objętości i właściwości mechanicznych.
To naturalna funkcja naprawcza organizmu. Zachowanie tej zdolności regeneracyjnej chroni przed przedwczesnym zużyciem dysków.
Głównym czynnikiem tej regeneracji jest przepływ płynu w dysku.
Ale liczy się też wieloskalowa struktura dysku i jego właściwości wiskoelastyczne - czyli jak dysk reaguje na obciążenie i jak wraca do pierwotnego kształtu."
PAMIĘTAJ:
Przestańcie walczyć z naturalną biomechaniką ciała.
Jeśli czujecie potrzebę zgarbienia podczas siedzenia - to sygnał od proprioceptorów, że dysk potrzebuje redukcji ciśnienia wewnątrzdyskowego.
Jeśli po dniu pracy instynktownie układacie się na boku z poduszką pod kolanami - to adaptacyjna odpowiedź na potrzebę nawadniania struktur kręgosłupa.
Optymalny ruch nie niszczy dysków.
Brak ruchu prowadzi do zaburzeń transportu metabolitów i postępującej degeneracji. ✨
Najlepsza postawa to Wasza następna postawa.
Ciało komunikuje swoje potrzeby poprzez propriocepcję i interorecepcję.
Trzeba tylko nauczyć się słuchać tych sygnałów.