30/04/2026
1️⃣ Twoje jelita regulują poziom estrogenów i to na dwa sposoby.
Bakterie jelitowe przez enzym β-glukuronidazę decydują ile estrogenu wraca do krwiobiegu zamiast być wydalone. A badanie z 2026 roku pokazuje drugi mechanizm, że dysbioza zaburza produkcję estrogenów poprzez wysyłanie błędnych sygnałów do mózgu aby produkować jeszcze więcej estrogenów poprzez oś jelito-mózg-jajniki.
2️⃣ Przy dysbiozie twój układ odpornościowy przestaje walczyć z chorobą.
Makrofagi przestają widzieć ogniska endometriozy. Komórki NK tracą zdolność ich niszczenia. Metabolizm tryptofanu przesuwa się w kierunku kinureniny, czyli substancji, która tłumi odpowiedź immunologiczną i pozwala chorobie rosnąć bez przeszkód. To tak jakby generał rekrutował żołnierzy do walki, ale nie dawał im rozkazu “walcz”.
3️⃣ Toksyna LPS z jelit wędruje prosto do jamy miednicy poprzez zaburzoną barierę jelitową.
LPS aktywuje stan zapalny, buduje naczynia odżywiające ogniska i nasila oporność na progesteron. Przegląd z 2026 roku wykazało, że bakterie jelitowe dosłownie wędrują wzdłuż osi jelito-jama otrzewna-ogniska endometriozy. Zadbanie o barierę jelitową jest częścią dietoterapii aby redukować przemieszczanie się LPS.
4️⃣ Przy dysbiozie brakuje substancji, które chronią cię przed chorobą.
Zdrowe bakterie jelitowe produkują kwas masłowy (maślan) z błonnika, substancję hamującą stan zapalny i również zmniejszającą ogniska endometriozy (badanie na myszach). Przy dysbiozie tych bakterii brakuje. Dysbioza nie tylko aktywuje stan zapalny, ale też wyłącza jego naturalne hamulce.
5️⃣ Mamy kliniczne dowody że można to zmieniać.
Dieta śródziemnomorska bogata w błonnik i omega-3 jest bezpieczną i wielokierunkową strategią na wsparcie mikrobioty w endometriozie.
Meta-analiza z 2025 roku obejmująca dane 1727 kobiet potwierdziła że dysbioza jelitowa jest stałym zjawiskiem przy endometriozie. A przegląd z 2026 roku pokazuje że przyszłość terapii to precyzyjna dieta i probiotyki dobierane do konkretnego przypadku np. maślan dla tych z niedoborem SCFA, Lactobacillus dla tych z zaburzon