25/01/2023
Realia, w jakich żyjemy, są pełne niepewności, obaw o przyszłość, stresu i problemów. Takie warunki społecznej egzystencji stanowią podatne podłoże dla występowania zachowań depresyjnych czy innych zaburzeń psychicznych. Według WHO obecnie depresja jest drugą najczęściej występującą chorobą i tylko choroby krążenia nadal przeważają w tych statystykach. W Polsce notujemy wzrost zachorowań na depresję wśród młodzieży, gdy tymczasem polski system opieki zdrowotnej, szczególnie opieki psychiatrycznej, jest ubogi i często dla młodych ludzi niedostępny poprzez brak specjalistycznych szpitali oraz wykształconej i przygotowanej w tym zakresie kadry medycznej, szczególnie lekarzy psychiatrów i terapeutów. Depresja u młodych ludzi pojawia się jako konsekwencja problemów w realizacji zadań rozwojowych okresu dojrzewania. Dotyczą one między innymi rozwiązania zależności emocjonalnej od rodziców, procesu formowania adekwatnej samooceny, jak również nawiązywania osobistych, bliskich kontaktów z osobami płci przeciwnej.
Umiejętność rozpoznawania i trafnego diagnozowania objawów depresji stanowi podstawę skutecznych oddziaływań terapeutycznych. Stąd, tak ważne w tej dziedzinie są kompetencje zawodowe lekarzy, psychiatrów, psychologów czy terapeutów. Należy jednak podkreślić potrzebę kształtowania kompetencji w tym zakresie również przez pedagogów – nauczycieli, którzy poprzez codzienny kontakt z dziećmi i młodzieżą winni posiąść umiejętność odczytywania symptomów depresji u swoich wychowanków. Oczywiste jest, iż kompetencje w tej dziedzinie
powinni mieć również rodzice.
Przyjmuje się, że dziewczęta są bardziej narażone na depresję niż
chłopcy, ponieważ stają w obliczu większych biologicznych, psychologicznych i społecznych zmian związanych z rolą płciową. W przeciwieństwie do chłopców dziewczęta odczuwają zmiany swojego ciała jako niepożądane, ponieważ w okresie dojrzewania z reguły tracą szczupłą sylwetkę tak bardzo preferowaną w przekazach medialnych kultury zachodniej, co w linii prostej prowadzi do zaniżania samooceny i negatywnej percepcji własnego ciała.
Obecnie dojrzewanie człowieka staje się coraz bardziej skomplikowane, z uwagi na zmieniające się obyczaje i występujące sprzeczności w głoszonych ideach oraz preferowanych systemach wartości. Przeobrażenia te stanowią przyczynę powstających trudności oraz niespójności, generujących indywidualne
konflikty jednostki zarówno w prawidłowym, jak i zaburzonym depresją rozwoju.
Praktyka życia społecznego pokazuje, że młodzież preferuje jednak często odmienną wizję swojego życia. Popada w konflikty nie tylko z otoczeniem, ale co zdecydowanie trudniejsze – z samym sobą. Siła tych konfliktów często rodzi depresję. Należy pamiętać, że depresja może przytrafić się zarówno najlepszym uczniom, jak również tym o niskiej samoocenie, sądzącym, że nie pasują do otoczenia, nie lubią siebie i stają się tym, kim nie chcą być. Dużą grupę osób cierpiących na depresję dopełniają nastolatki, którym świat się zawalił z powodu rozpadu rodziny, w wyniku choroby lub innych zdarzeń. Mają głębokie poczucie wyobcowania oraz tego, że nic nie znaczą. Kluczem do przetrwania ich zmagań i najkorzystniejszą rzeczą dla dorastających nastolatków są dobre relacje z rodzicami, choć czas ten jest okresem częstych konfrontacji międzypokoleniowych; dorośli powinni pamiętać, iż dzieci najczęściej potrzebują rodzicielskiej miłości wówczas, kiedy na nią najmniej zasługują.
Aby wyjść z depresji, swoistego stanu rozpaczy, i powrócić do życia
człowiekowi potrzebny jest krąg bliskich osób, które razem pomogą nieść ciężar cierpienia. Przez życie bowiem człowiek nie może iść sam. Zarówno w szczęściu, jak i w nieszczęściu potrzebujemy drugiego człowieka. „Dla cierpiącego fizycznie potrzebny jest lekarz, dla cierpiącego psychicznie przyjaciel” (Menander [w:] Księga aforyzmów, red. E. Rezler, oprac. K. Janus, M. Ludynia, Wydawnictwo Buchmann, Warszawa 2008.).
Człowiek bez tej siły, jaką dają inni ludzie, nie jest w stanie przetrwać trudów życia, których przysparza depresja. Każdy jednak rodzaj cierpienia słabnie w kontaktach międzyludzkich, ponieważ „fundamentalnym faktem egzystencji ludzkiej nie jest
człowiek sam w sobie, lecz człowiek z drugim człowiekiem”.
Zapraszam na konsultacje psychologiczne
Karolina Białczak - psycholog, logopeda, terapeuta SI
https://www.znanylekarz.pl/karolina-bialczak/psycholog-logopeda/brzoza
