04/03/2026
🔵 Choroba Alzheimera, najczęstsza postać demencji (dotykająca ok. 32 milionów osób na świecie), od lat badana jest nie tylko w obrębie mózgu, ale również w strukturach oka. Wiemy już, że w jej przebiegu mogą występować zmiany naczyniowe, ścieńczenie siatkówki czy zaburzenia mikrokrążenia. 🧠👁️
Teraz pojawił się kolejny istotny trop.
🦠 Chlamydia pneumoniae w siatkówce
W badaniu opublikowanym w Nature Communications pod koniec stycznia tego roku przeanalizowano siatkówki 104 osób – od zdrowych poznawczo po pacjentów z zaawansowaną chorobą Alzheimera.
Wykazano, że w siatkówce osób z demencją występowały wyższe poziomy bakterii Chlamydia pneumoniae – drobnoustroju znanego z infekcji dróg oddechowych.
Co ważne:
🔹 im wyższy poziom bakterii, tym bardziej nasilone zmiany chorobowe,
🔹 obecność drobnoustroju korelowała z nagromadzeniem beta-amyloidu i białka tau – kluczowych markerów Alzheimera,
🔹 wyższe poziomy bakterii częściej obserwowano u nosicieli wariantu genu APOE ε4 – głównego genetycznego czynnika ryzyka wczesnej postaci choroby Alzheimera.
Eksperymenty laboratoryjne potwierdziły, że infekcja może nasilać stan zapalny, uszkadzając komórki nerwowe – zarówno w mózgu, jak i w siatkówce oraz produkcję amyloidu.
👁️ Co to oznacza dla okulistyki?
Siatkówka jest częścią ośrodkowego układu nerwowego i jest dostępna do nieinwazyjnego obrazowania (np. OCT), a więc może stać się:
✔️ potencjalnym miejscem wczesnego wykrywania procesów neurodegeneracyjnych,
✔️ strukturą do monitorowania infekcji i stanu zapalnego,
✔️ elementem przyszłej stratyfikacji ryzyka choroby Alzheimera.
To nie oznacza natomiast, że „bakteria powoduje Alzheimera” w prosty sposób.
Choroba ma charakter wieloczynnikowy. Jest to jednak mocny sygnał, że infekcje i neurozapalne procesy mogą być ważnym elementem tej układanki.
💙 Oko coraz wyraźniej pokazuje, że jest nie tylko narządem widzenia – ale także „oknem mózgu“.
Nowe odkrycia wzmacniają znaczenie osi mózg–siatkówka w diagnostyce i przyszłych terapiach neurodegeneracyjnych.
To kierunek, który może zmienić sposób, w jaki myślimy o wczesnym wykrywaniu demencji.
