16/09/2025
🤝
Od blisko 4️⃣5️⃣ lat próbujemy wcielić w codzienną praktykę ideę pełnego udziału w życiu społecznym osób, które przeżyły chorobę psychiczną.
Zarówno wiedza kliniczna jak i badania naukowe przekonują nas, że powrót do życia społecznego jest czynnikiem leczącym i najlepszym gwarantem stabilności ich zdrowia.
To wartość, która przywraca nadzieję i otwiera perspektywę na zdrowienie 🤲
Psychiatria środowiskowa w pełni opiera się na podstawach naukowych, łączących kontekst społeczny choroby i jej podłoże genetyczne.
Wiemy, że człowiek 👤przeżywa kryzys psychiczny w powiązaniu z historią swojego życia. Już w czasie, gdy jest w łonie matki można zadać pytania:
♦️czy matka pragnie swego dziecka, czy ma dobrą relację z partnerem, czy związek jest dojrzały do dawania sobie wzajemnego wsparcia, ale też czy prawidłowo się odżywia, czy pali papierosy i pije alkohol w czasie ciąży…
To ważne, aby niemowlę 👶 od początku spotykało się z troską , dotykiem, ochroną przed frustracją, a w głosie 🗣 najbliższych czuło ciepło. Słowem, aby rosło w dobrym środowisku zapewniającym mu ochronę.
👉 Wówczas będzie budowało silny autoportret 🙂, pozytywną samoocenę, wiarę w siebie i w równolegle wiarę w innych ludzi, będzie w nim rozbudzona ciekawość świata i fundamentalne poczucie zaufania 👈
Bardzo wiele czynników kształtuje predyspozycję do zachorowania na chorobę psychiczną.
Życie niesie olbrzymią liczbę traum i zranień 🙇
Otoczenie powinno bronić dziecko przed złymi uczuciami takimi jak wrogość, odrzucenie, nadużycie, wykorzystanie i wojny rodzinne. Są też wydarzenia nieprzewidywalne, takie jak wypadki, śmierć bliskich. Ale są też rozwody, kryzysy lojalności, wewnętrzne rozdarcia trudne do pogodzenia sprzeczności. Jeżeli czynniki ryzyka spotkają się z dyspozycją genetyczną – która rozproszona w różnych genach zakodowana jest w różnym nasileniu u każdego z nas – to dochodzi do ekspresji tych uśpionych genów i rozwoju zaburzeń i chorób psychicznych.
Żyją wśród nas, a my – w kawiarniach, na uczelniach, w kościele – każdego dnia możemy spotkać osoby, które przeżyły kryzys psychiczny. Nie są widoczne, a jeżeli wychodzą poprzez swoje zachowanie z tła, to są to pojedyncze osoby, najtrudniejsze sytuacje wpadające w oczy sąsiadów, oko kamer i zainteresowanie mediów. Większość egzystuje jako osoby ukryte, słabsze, wrażliwsze, podatne na zranienie, gotowe do wycofania. Przeżywają wewnętrzne stany, o których nie wiedzą sąsiedzi czy koledzy z pracy.
Chorującego – a często całą rodzinę – zaczyna dzielić od życia (otoczenia) bariera wstydu, lęku, niezrozumienia i samotności w znoszeniu ciężkiego problemu 👥 Przestają spotykać się z przyjaciółmi, zmieniają styl życia i pracy, mniej zarabiają, biednieją. Tymczasem doświadczenia psychiatrii środowiskowej wskazują, że chory potrafi kierować swoim leczeniem, może wziąć za nie współodpowiedzialność, wychwycić moment nawrotu choroby. Może uzgadniać z lekarzem najbardziej korzystne leki 💊 i sposób ich przyjmowania. Trzeba podkreślić, że nowe generacje leków przynoszą dziś znacznie mniej skutków ubocznych niż wcześniejsze i ułatwiają to zadanie lecznicze.
Profesor Andrzej Cechnicki, 2019
