NZOZ Czermin

09/02/2026

No właśnie, dlaczego w Polsce szczepienia przeciwko HPV mają być obowiązkowe, podczas gdy w innych krajach są dobrowolne?

Polska nie „wyskakuje z kapelusza”, tylko próbuje nadrobić wieloletnie zapóźnienie – i robi to ostrzejszym narzędziem niż większość państw UE.

Polska ma wysoką zachorowalność i umieralność z powodu nowotworów HPV zależnych (rak szyjki macicy w czołówce UE). Według „Poland: Human Papillomavirus and Related Cancers, Fact Sheet 2023” co roku ok. 3862 kobiet zapada na raka szyjki macicy, a ok. 2137 umiera z jego powodu.

Od lat mieliśmy tylko programy dobrowolne; refundacja ogólnopolska ruszyła dopiero w 2023 r., a mimo darmowych szczepionek objęto nimi ok. 18% nastolatków, czyli dramatycznie mało wobec celu 90% wyznaczonego przez WHO. W raportach onkologicznych i strategii Narodowej Strategii Onkologicznej HPV szczepienia są wskazane jako kluczowy element profilaktyki raka, a niskie wyszczepienie uznano za porażkę dotychczasowego, „miękkiego” podejścia.

Czyli - inne kraje wprowadziły programy dużo wcześniej, mają wysoki odsetek zaszczepionych przy modelu dobrowolnym/szkolnym; Polska – późny start i niskie pokrycie, więc sięga po narzędzie obowiązku.

A jak to wygląda w innych krajach UE?

Prawie wszystkie kraje UE mają powszechny program szczepień przeciw HPV dla dziewcząt, a ponad połowa – programy dla dziewcząt i chłopców. Różnica dotyczy formy prawnej: w większości państw to „szczepienie rutynowe” albo „silnie zalecane”, ale praktycznie obowiązkowe de facto – realizowane w szkołach w systemie „opt out” (szczepi się wszystkich, chyba że rodzic złoży pisemną odmowę).

Dzięki temu kraje takie jak Belgia, Hiszpania, Norwegia osiągają 80–90% wyszczepienia nastolatków, podczas gdy Polska przy modelu dobrowolnym ma kilkanaście procent.

Czyli formalnie będziemy jedynym krajem z wpisem „obowiązkowe”, ale funkcjonalnie wiele państw stosuje równie twarde narzędzia (szkoła i szczepienia opt out), osiągając ten sam cel bez słowa „obowiązek”.

Dlaczego w Polsce potrzeba mocniejszego impulsu?

Badania z 2023 r. pokazały, że świadomość istnienia programu HPV i gotowość do zaszczepienia dzieci w Polsce są niskie; wiele osób „w ogóle nie słyszało” o szczepieniu albo myli je z antykoncepcją. Edukacja seksualna i zdrowotna jest słaba i mocno upolityczniona, więc w odróżnieniu od Skandynawii czy Beneluksu nie mamy zaplecza w postaci rzetelnej edukacji w szkołach. Przypomnę tylko, że nowoczesny przedmiot „Edukacja zdrowotna” nie jest obowiązkowa w szkołach.

W Polsce, przy takim punkcie startu sama „rekomendacja” i darmowa szczepionka nie wystarczają – widać to wyraźnie po wprowadzeniu programu szczepień z lat 2023–2024. Z punktu widzenia zdrowia publicznego resort mówi wprost: jeśli chcemy w perspektywie 20–30 lat widzieć wyraźny spadek raków HPV zależnych, potrzebujemy wyszczepienia zbliżonego do 80–90%. Przy obecnej świadomości i poziomie edukacji w Polsce nie osiągniemy tego przy dobrowolnym dostępie do szczepień.

Profilaktyka nowotworów HPV-zależnych w Polsce wiąże się także z finansami opieki zdrowotnej.

Według przeglądu NFZ i analiz farmakoekonomicznych średni koszt leczenia jednej pacjentki z rakiem szyjki macicy w Polsce wynosi ok. 28–34 tys. zł. Szacunkowy całkowity koszt leczenia raka szyjki macicy dla systemu ochrony zdrowia przekracza 50–90 mln zł rocznie; w jednym z raportów NFZ podano ok. 50 mln zł rocznie, ale nowsze opracowania mówią o ponad 90 mln zł w 2022 r.

I dodatkowo - wiadomość sprzed kilkunastu dni:
Chorwacja także wprowadziła obowiązek szczepień. przeciwko HPV.
https://magazin.hrt.hr/zdravlje/ministarstvo-zdravstva-cijepljenje-protiv-hpv-a-od-iduce-godine-obvezno-12537098?fbclid=IwY2xjawP2Z6RleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFWYUs0Y1A2RFN6WjZmTGg0c3J0YwZhcHBfaWQPNTE0NzcxNTY5MjI4MDYxAAEeDW1zii1-WLa7hQ10AfzxR7Gk2LjaHU2EPu0-r0lThWgr4uerTKUCmCq6ik0_aem_c5r-OBQSGIWzlluNdwGBlA

01/02/2026

Coraz więcej dorosłych szczepi się nie tylko „przed wyjazdem na egzotyczne wakacje”, ale traktuje szczepienia jako normalną profilaktykę – tak samo jak badania kontrolne. Poniżej krótki przewodnik i informacja, jakie szczepionki można przyjąć jednocześnie.

Jakie szczepienia warto rozważyć u dorosłych?

Najczęściej zalecane (w Polsce, u ogólnie zdrowej osoby dorosłej):
• Grypa – co roku, jesienią/zimą.
• COVID 19 – dawki przypominające zgodnie z aktualnymi zaleceniami (szczególnie 60+, przewlekle chorzy, pracownicy ochrony zdrowia).
• Tężec / błonica / krztusiec – dawka przypominająca co 10 lat
• Pneumokoki – szczególnie 60+ i osoby z chorobami przewlekłymi (płuca, serce, cukrzyca, immunosupresja).
• Półpasiec (herpes zoster) – u osób po 50–60 r.ż. oraz młodszych z obniżoną odpornością.
• HPV – możliwa także u dorosłych, zwykle do 26 r.ż., ale w części krajów nawet szerzej, zwłaszcza przed nowymi kontaktami seksualnymi (proszę poszukać w lupce informacji dotyczących tej szczepionki)
• WZW B (i często WZW A) – jeśli nie byliśmy szczepieni w dzieciństwie lub nie mamy udokumentowanej pełnej serii.
• MMR (odra–świnka–różyczka) – jeśli brak szczepienia / brak odporności w badaniach (brak przeciwciał)
• Kleszczowe zapalenie mózgu, meningokoki, żółta gorączka, dur brzuszny, WZW A – zależnie od miejsca zamieszkania, stylu życia i planów wyjazdowych.

Polecam …
Dobrą praktyką jest raz na kilka lat zrobić z lekarzem „przegląd szczepień” i uzupełnić braki.

Czy dorosły może przyjąć kilka szczepionek naraz?

Tak – dorosły może w jednym dniu przyjąć kilka różnych szczepionek, w osobne miejsca wkłucia. To standardowa praktyka, np. przy przygotowaniu do wyjazdu (tężec/błonica/krztusiec + WZW A/B + dur brzuszny) albo przy nadrabianiu zaległości.

Ogólne zasady:
• różne szczepionki inaktywowane (np. grypa, pneumokoki, WZW, Tdap, HPV, większość „dla dorosłych”) można podać w tym samym dniu;
• szczepionki żywe (np. MMR, ospa wietrzna, żółta gorączka) można podać tego samego dnia, lub w odstępie co najmniej 4 tygodni, jeśli nie były podane równocześnie;
• szczepionkę przeciw COVID 19 łączy się u dorosłych z innymi preparatami bez konieczności przerw – można szczepić w tym samym dniu w inny mięsień.

Najczęściej spotykane, bezpieczne kombinacje szczepionek podawanych jednego dnia u dorosłych:
• grypa + COVID 19;
• grypa + pneumokoki;
• Tdap (tężec/błonica/krztusiec) + dowolna inna inaktywowana szczepionka (np. WZW B, HPV);
• „pakiet podróżny” – np. WZW A/B + dur brzuszny + tężec/błonica/krztusiec (czasem także w innym terminie żółta gorączka lub meningokoki, jeśli potrzebne).

Ograniczeniem jest zwykle komfort pacjenta (liczba wkłuć, spodziewana gorączka/reakcja miejscowa), a nie bezpieczeństwo immunologiczne.

Kiedy rozdzielić szczepienia?

Warto rozważyć odstęp (1–2 tygodnie lub dłużej), gdy:
• ktoś ma za sobą ciężki NOP po poprzednim szczepieniu i wolimy łatwiej powiązać ewentualną reakcję z konkretnym preparatem;
• pacjent ma istotne choroby autoimmunologiczne / jest w trakcie intensywnej immunosupresji – wtedy schemat najlepiej omawiać indywidualnie ze specjalistą.

W komentarzu podaję link do kalendarza szczepień dorosłych w Polsce, wymienione są tam też grupy pacjentów, dla których szczególnie są polecane szczepienia.

27/01/2026

Mam 30, 40, 50 lat - czy szczepionka przeciw HPV jest jeszcze dla mnie? Czy zadziała?

Szczepionka przeciw HPV działa także u dorosłych – nie cofa zmian, które już powstały, ale zmniejsza ryzyko nowych zakażeń onkogennymi typami wirusa i kolejnych zmian przedrakowych. To inwestycja zdrowotna zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn, zwłaszcza jeśli życie seksualne jeszcze się nie ‘ustabilizowało’ na jednym stałym [i wiernym] partnerze.

Nie ma górnej „magicznej” granicy, po której szczepionka przestaje działać biologicznie.

Ograniczeniem jest to, że im więcej lat aktywności seksualnej za nami, tym większa szansa, że część typów HPV mamy już „zaliczonych” – a szczepionka chroni przed nowymi zakażeniami, nie leczy już istniejących. Mówi się, że szczepionka u nastolatków jest skuteczniejsza – to prawda, ale wynika to głównie z powodów epidemiologicznych, a nie dlatego, że nagle układ odpornościowy przestaje funkcjonować w wieku 30-40 lat i w związku z tym nie odpowie na szczepionkę. Wyjaśnię…

Wraz z wiekiem spada częstość nowych kontaktów seksualnych i chociaż szczepionka przeciw HPV działa na układ odpornościowy bardzo dobrze to ma mniej okazji, żeby coś ‘uratować’. U nastolatków dopiero zaczyna się życie seksualne, więc większości zakażeń można jeszcze zapobiec. Ponadto… innym ograniczeniem jest sama ekonomia.

Modele kosztu do efektywności pokazują, że przedłużanie programu [szczepień nieodpłatnych] na całe populacje w wieku 30–45 lat daje relatywnie mały dodatkowy zysk zdrowotny przy wysokich kosztach, dlatego rekomendacje skupiają się na osobach z podwyższonym, aktualnym ryzykiem zakażenia. Stąd…

Szczepienie przeciw HPV najwięcej ma sensu u dorosłych, którzy:
• mają lub przewidują nowych partnerów, ew. nie są pewni wierności aktualnych partnerów,
• mają rozpoznane lub przebyte infekcje HPV jednymi typami, ale nie wszystkimi,
• byli leczeni z powodu zmian cytologicznych np. szyjki macicy, prącia lub kłykcin – wówczas szczepienie zmniejsza ryzyko nawrotów,
• są w grupie ryzyka – MSM (man who have s*x with man), s*x workers, nosiciele HIV.

Dodatkowo...

Analiza opublikowana przez polskich badaczy w Scientific Reports (2025) wykazała, że w grupie kobiet HPV-dodatnich zaszczepionych 9-walentną szczepionką aż 72,4% osiągnęło całkowite zniknięcie wirusa HPV, podczas gdy w grupie nieszczepionej odsetek ten wyniósł tylko 45,7%. To oznacza, że szczepienie zwiększa szansę na wyeliminowanie infekcji aż o 26,7 punktów procentowych.

Proszę jednakże pamiętać, że szczepienie przeciwko HPV u kobiet nie zwalnia ich z cytologii lub badania DNA wirusa HPV – to pozostaje bez zmian. A co z mężczyznami? Bo przekaz dla nich nie jest tak częsty jak dla kobiet.

Mężczyźni z HPV to nie tylko „bezobjawowi nosiciele”, ale też osoby z nowotworami prącia, odbytu, części ustnej gardła, a także kłykcinami kończystymi. Jakie są zalety szczepienia się dorosłych mężczyzn?

• proszę pamiętać, że szczepienie nie wyleczy już istniejących kłykcin czy zakażenia,
• szczepienie może zmniejszyć ryzyko nowych zakażeń typami onkogennymi HPV i nawrotów kłykcin po leczeniu,
• szczególnie zalecane jest u mężczyzn, którzy mają nowe partnerki lub należą do grup zwiększonego ryzyka (MSM, osoby żyjące z HIV).

Acha, i jeszcze … zaszczepieni mężczyźni mniej przenoszą HPV dalej, co pośrednio chroni ich partnerki/partnerów przed zmianami przedrakowymi i rakiem. Jak to się dzieje? Szczepionka zmniejsza ryzyko przetrwałego zakażenia HPV oraz rozwinięcia się zmian (kłykciny, nowotwory anogenitalne - anatomiczny obszar ciała obejmujący odbyt, krocze oraz zewnętrzne narządy płciowe - i części gardła). Mężczyzna rzadziej ma wirusa w nabłonku i krócej go „przechowuje”. A krótsza i rzadsza obecność wirusa na błonach śluzowych i skórze narządów płciowych to mniejsze prawdopodobieństwo przekazania HPV w trakcie kontaktów seksualnych.

Co mówią dane i wytyczne?

Badania, na których opiera się rejestracja, obejmują dorosłych do 45 r.ż.; w tej grupie (24–45 lat) wykazano wysoką skuteczność szczepień przeciw nowym zakażeniom tymi typami HPV, które są oferowane w szczepionkach oraz zmianom anogenitalnym. Skuteczność realnie maleje z wiekiem (i nie mówię tu o starzeniu się układu odpornościowego, bo to oczywiste), ponieważ rośnie odsetek osób już zakażonych jednym lub kilkoma typami HPV oraz spada częstość nowych ekspozycji (stałe związki).

27/01/2026

27/01/2026

To, co mówi lekarz teściów o grypie i o „zawałach po szczepionkach na covid”, jest sprzeczne z aktualnymi danymi i rekomendacjami. Zanim odpowiem, jak uspokoić teściów i jakie kroki przedsięwziąć wobec takiego lekarza [aby podobnych informacji nie przekazywał innym] to krótko uporządkuję informacje o tych szczepionkach.

1. Szczepionka przeciw grypie

Sezonowe szczepionki są 4 walentne (czyli chronią przed dwoma szczepami grypy typu A i dwoma – typu B), więc od razu obejmują kilka krążących linii, a nie „jeden czy dwa rodzaje grypy”. Skuteczność przeciw objawowej grypie zwykle wynosi ok. 30–60% (zależnie od sezonu i dopasowania do aktualnie krążących szczepów wirusa), ale nawet przy gorszym dopasowaniu zmniejsza ryzyko hospitalizacji i ciężkiego przebiegu [1].

W badaniach widzimy czasem, że przy pewnych wariantach grypy – głównie A/H3N2 – szczepionka działa trochę słabiej, zwłaszcza u osób wielokrotnie szczepionych. To oznacza po prostu mniejszą szansę uniknięcia zachorowania, a nie to, że szczepienie sprawi cięższą chorobę. Szczepionka nie ‘przełącza’ odporności na zły tor, tylko nie zawsze daje pełną ochronę przed każdym nowym wariantem wirusa [2]. Innymi słowy, nie ma danych, że szczepienie nasila ciężkość grypy wywołanej innym szczepem – mówimy co najwyżej o trochę niższym procencie ochrony, a nie o „bardziej ciężkim przebiegu przez szczepionkę”.

Polskie i europejskie dokumenty kardiologiczne wręcz stawiają szczepienie przeciw grypie jako element prewencji sercowo-naczyniowej u osób z chorobami serca, po zawale, z niewydolnością, cukrzycą, w podeszłym wieku. U seniorów >65 lat uznaje się, że korzyść – mniej zapaleń płuc, zaostrzeń chorób przewlekłych, zawałów indukowanych infekcją – zdecydowanie przewyższa potencjalne ryzyko NOP-ów [3].

2. Szczepionka przeciw Covid-19

Dobrze udokumentowane jest rzadkie ryzyko zapalenia mięśnia sercowego/osierdzia (ok. 50–100 przypadków na milion dawek - czyli 0,005–0,01%) po szczepionkach mRNA, głównie u młodych mężczyzn, zwykle po 2. dawce; większość przypadków ma łagodny przebieg i dobre rokowanie [4]. Dla porównania – po przejściu Covid-19 w tych samych grupach wiekowych częstość zapalenia mięśnia sercowego/osierdzia wynosi 500 do 1000 przypadków na milion pacjentów [5].

W ogromnym badaniu obejmującym 46 mln dorosłych w Anglii częstość zawałów i udarów była niższa po szczepieniu niż u niezaszczepionych, głównie dlatego, że szczepienie chroni przed ciężkim Covid-19, który sam dramatycznie podnosi ryzyko takich incydentów [6].

W skrócie - co można powiedzieć teściom?

• Szczepionka przeciw grypie chroni przed kilkoma głównymi szczepami, dobieranymi co sezon. Jej podanie nie powoduje, że po infekcji innymi typami grypę przechodzimy ciężej – najwyżej trochę mniej skutecznie działa na jakiś boczny wariant, ale wciąż zmniejsza ryzyko ciężkiej choroby i powikłań sercowo naczyniowych.
• Szczepionki przeciw Covid-19 mogą rzadko powodować zapalenie mięśnia sercowego, głównie u młodych mężczyzn. U osób w wieku emerytalnym widzimy mniej zawałów i udarów, bo mniej jest ciężkich zakażeń SARS CoV 2.
• Dla seniorów (zwłaszcza z nadciśnieniem, cukrzycą, chorobą serca) międzynarodowe towarzystwa cały czas zalecają szczepienia przeciw grypie i Covid-19 jako standardową profilaktykę.

I teraz…

Jeżeli lekarz rodzinny twierdzi, że szczepionka przeciw grypie „pogorszy przebieg grypy wywołanej innymi szczepami, nie szczepionkowymi”, albo straszy „zawałami po covidowej szczepionce” bez oparcia w danych, to przekazuje informacje niezgodne z aktualną wiedzą medyczną i oficjalnymi rekomendacjami.

W takim razie, co można zrobić?

Jeśli wchodzi to w grę, to należy poprosić lekarza o wyjaśnienie, na jakich konkretnie wytycznych lub publikacjach opiera swoje stanowisko. Można też zapytać: „Polskie/europejskie towarzystwa rekomendują szczepienie seniorów przeciw grypie i Covid 19 – dlaczego Pan(i) zaleca inaczej?”.

Jeśli sytuacja jest rażąca, można złożyć pisemną skargę do kierownika przychodni, opisując dokładnie, jakie informacje przekazał lekarz i dlaczego Państwo uważacie, że są sprzeczne z wiedzą medyczną. Jeśli lekarz konsekwentnie szerzy treści antyszczepionkowe, można poinformować Okręgową Izbę Lekarską – to już ścieżka bardziej formalna, ale uzasadniona, gdy mamy do czynienia z jawnym zniechęcaniem do standardowych szczepień pacjentów wysokiego ryzyka.

28/11/2025

28/11/2025

UWAGA❗JUŻ W SOBOTĘ 29 LISTOPADA AKCJA PROFILAKTYCZNA DLA PANÓW❗👨URO PIT STOP - NIE BÓJ SIĘ ZAJRZEĆ POD MASKĘ

▶ Profilaktyka raka prostaty i jąder

💪To idealna okazja. by spotkać się z lekarzami z naszej Poradni Urologicznej oraz wykonać badanie PSA!

Nie trzeba się rejestrować! ❌️✍️

Do dyspozycji będą:

➡️lek. Sławomir Gumularz
➡️lek. Witold Myszka.

🎯 GDZIE? Korytarz Poradni Urologicznej Szpitala Specjalistycznego w Mielcu, ul. Żeromskiego 17

⏰️ KIEDY? Sobota, 29 listopada 2025, godz. 10:15–15:00

🫡 CEL WYDARZENIA?

Przełamanie tabu wokół badań urologicznych, zachęcenie mężczyzn do regularnych badań profilaktycznych oraz edukacja ich partnerek – ambasadorek męskiej profilaktyki.

🧐 Co w trakcie?

❗Badanie PSA,
❗konsultacja urologiczna,
❗konsultacja z dietetykiem,
❗pomoc pielęgniarska,
❗atrakcyjne gadżety, które będą przypominać o koniczności badań przez cały rok.

⬆️ Ponadto:

❗ wykłady,
❗ prezentacje,
❗ wskazówki,
❗ broszury informacyjno-edukacyjne,
❗ ulotki.

12/11/2025

Co robić w nagłych przypadkach Program Wczesnego Wykrywania Raka Płuca ZRÓB BEZPŁATNE BADANIA Kliknij tu… Oddziały Poradnie Diagnostyka Obrazowa Punkt Pobrań Wyniki badań on-line Przyjęcie do szpitala Zabieg – jak się przygotować? Poród – co ze sobą zabrać? Ankieta satysfakcji pa...

03/11/2025

03/11/2025

♂️ Movember - zaplanuj go z nami!
🧑‍👱‍♂️ Profilaktyka to męska sprawa 👨‍🦳🧔
__________________
​ ​
🔧 Zrób sobie przegląd
​ ​
🚹 Przejdź do męskiego Poradnika Pacjenta i dowiedz się:
🔹 jakie badania profilaktyczne powinien wykonać każdy mężczyzna
🔹 jakie objawy powinny Cię zaniepokoić
🔹 gdzie na stronie Akademia NFZ znajdziesz bezpłatny kalendarz badań
🔹 jak skorzystać z badań diagnostycznych w programie Moje Zdrowie
🔹 jak styl życia wpływa na rozwój choroby.
__________________
​ ​
♂ Profilaktyka to męska sprawa
💁‍♂️ Wpisz w wyszukiwarkę ten adres 👉 NFZ.GOV.PL/movember
lub kliknij w link 🔗 w komentarzu 👇
​ ​
Ministerstwo Zdrowia

26/10/2025

Za dużo ważysz? Męczysz się, chodząc po schodach? 24 października, w Światowy Dzień Walki z Otyłością, uruchom aplikację mojeIKP i zacznij swój powrót do formy

26/10/2025

Otyłość jest chorobą, która wymaga kompleksowego działania w różnych obszarach.
👉Interdyscyplinarne podejście w leczeniu otyłości jest bardzo ważne – zwiększa szansę na poprawę i utrzymanie dobrego stanu zdrowia.

Co jest istotne w postępowaniu niefarmakologicznym?
• Prawidłowo zbilansowana dieta.
• Regularna aktywność fizyczna.
• Odpowiednia higiena snu.
• Zdrowa relacja z jedzeniem, bez zakazów i dużych restrykcji.
• Wsparcie bliskich osób oraz środowiska.
• Wsparcie zespołu specjalistów (dietetyka, psychologa, fizjoterapeuty, lekarza), który działa kompleksowo.

👩‍💻Potrzebujesz wsparcia w zakresie zmiany stylu życia na zdrowszy? Skorzystaj z bezpłatnych konsultacji dietetycznych przez internet w poradni Centrum Dietetycznego Online: cdo.pzh.gov.pl