05/01/2026
Rola mentalizacji w psychoterapii
a) Rozwój zdolności do rozumienia siebie
Mentalizacja umożliwia pacjentowi:
• Rozpoznanie, co czuje i dlaczego,
• Nazwanie emocji i powiązanie ich z myślami,
• Zrozumienie, w jaki sposób doświadczenia przeszłości wpływają na aktualne funkcjonowanie.
Przykład: Pacjent odkrywa, że jego wybuchy złości w relacjach wynikają z lęku przed odrzuceniem, a nie z faktycznego zachowania innych.
b) Poprawa relacji interpersonalnych
Zdolność do mentalizowania pomaga pacjentowi:
• Interpretować działania innych jako wynik ich stanów mentalnych, a nie jako atak personalny,
• Budować zdrowsze, bardziej empatyczne relacje,
• Rozpoznawać granice między własnymi emocjami a emocjami innych osób.
Przykład: Zamiast czuć się zdradzonym przez przyjaciela, pacjent zaczyna rozumieć, że przyjaciel mógł działać z własnych, niezwiązanych z nim powodów.
c) Regulacja emocji
Mentalizacja pomaga zrozumieć i kontrolować intensywne emocje, zamiast działać pod ich wpływem.
• Pacjenci uczą się tolerować niepewność i złożoność swoich przeżyć,
• Zamiast reagować impulsywnie, analizują swoje doświadczenia w bardziej zrównoważony sposób.
d) Wspieranie zmiany narracji o sobie
Mentalizacja umożliwia pacjentowi:
• Przyjęcie bardziej zintegrowanej i pozytywnej narracji o sobie,
• Zrozumienie, że wcześniejsze schematy myślenia czy zachowania były adaptacyjne w danym momencie, ale mogą zostać zmienione.
"Mentalizacja w psychoterapii", Fonagy i inni, wydawnictwo UJ.
fot fot Clarissa Crosset