15/02/2026
𝗔𝗹𝗮𝗿𝗺𝘂𝗷ą𝗰𝗼 𝗻𝗶𝗲𝗽𝗼𝗸𝗼𝗷ą𝗰𝗲 𝘄𝗻𝗶𝗼𝘀𝗸𝗶‼️po debacie oraz ankiecie nt. 𝘄𝘀𝗽𝗮𝗿𝗰𝗶𝗮 𝗽𝘀𝘆𝗰𝗵𝗼𝗹𝗼𝗴𝗶𝗰𝘇𝗻𝗲𝗴𝗼 𝗽𝗮𝗰𝗷𝗲𝗻𝘁ó𝘄 𝘁𝗿𝗮𝗻𝘀𝗽𝗹𝗮𝗻𝘁𝗮𝗰𝘆𝗷𝗻𝘆𝗰𝗵 na V Konferencji Parlamentarnej z okazji Ogólnopolskiego Dnia Transplantacji w Sejmie RP pod Honorowym Patronatem Monika Wielichowska Wicemarszałek Sejmu RP. pt. “Obraz wsparcia psychologicznego pacjentów transplantacyjnych oraz ich rodzin w Polsce - diagnoza, wyzwania, rekomendacje”, 9 luty 2026,
To, że “nie jest dobrze” w tym obszarze wiedzieli raczej wszyscy, ale chyba nikt się nie spodziewał aż tak fatalnego obrazu opieki psychologicznej pacjentów transplantacyjnych, z problemami wewnątrz środowiska samych psychologów transplantacyjnych i nie tylko systemowych, jak choćby brak przejrzystych standardów opieki psychologiczno transplantacyjnej, brak (spójnych a czasami jakichkolwiek) standardów organizacji tej opieki w poszczególnych ośrodkach - priorytet, jakość i finansowanie tej opieki zależy od działań na poziomie zarządczym podmiotów. Ale są też takie ośrodki transplantacyjne, które nie mają żadnej opieki psychologicznej‼️
Dawstwo narządów i to szansa na nowe, lepsze życie, ale nie wszyscy biorcy potrafią radzić sobie mentalnie na co dzień z tak skomplikowaną materią jak życie z przeszczepionym narządem, zwłaszcza od dawcy zmarłego!
Słowa niektórych pacjentów z ankiety
nt. opieki psychologicznej wśród pacjentów transplantacyjnych, dializowanych i z mechanicznym wspomaganiem krążenia LVAD przygotowanej przez dr z dr n. med. Aleksandra Tomaszek psycholog - Narodowy Instytut Kardiologii, której jeszcze raz pięknie dziękujemy🌹:
🗣 “nikt mnie nie przygotował na to, co będzie po przeszczepie"❗️
🗣“,,ciało dostało nowe Życie, ale głowa została z lękiem"❗️ 🗣 “każdy dzień zaczynam od strachu, czy to nadal będzie działać"❗️
A oto kilka smutnych wniosków z tej ankiety:
🔷️ aż 55-60 % ankietowanych zgłasza pogorszenie stanu zdrowia
🔷️ 65-70% deklaruje potrzebę wsparcia psychologicznego
🔷️ 45-50% nie otrzymało wsparcia psychologicznego mimo potrzeby
🔷️ najczęściej zgłaszane problemy psychiczne: objawy lękowe i przewlekłe napięcie emocjonalne: 60-65% ,
trudności adaptacyjne do choroby i leczenia 50-55%
🔷️ Czy według pacjentów wsparcie psychologiczne istnieje? Z perspektywy pacjentów wsparcie psychologiczne:
✅️ bywa symboliczne
✅️ bywa niedostępne
✅️ często nieciągłe
✅️ rzadko wpisane w standard opieki
🔷️ Pacjenci nie postrzegają opieki psychologicznej jako:
✅️ elementu leczenia transplantacyjnego
✅️ standardu opieki długoterminowej
✅️ prawa pacjenta
🔷️ Największe problemy psychologiczne pacjentów:
✅️ Przed leczeniem - transplantacją:
lęk przed śmiercią, utrata nadziei, bezradność
✅️ W trakcie: poczucie uprzedmiotowienia, brak kontroli, przeciążenie emocjonalne.
✅️ Po transplantacji / długoterminowo:
lęk o przyszłość, trudności adaptacyjne, depresja,
poczucie izolacji, kryzys tożsamości (,,kim jestem po chorobie?”)
⁉️ Diagnoza problemu dlaczego brakuje wsparcia psychologicznego?
Problem nie leży w braku potrzeby, problem leży w:
▶️ Braku standardu opieki psychologicznej
▶️ Traktowaniu psychiki jako dodatku", , anie elementu leczenia
▶️ Niedoszacowaniu zasobów (psycholog " luksus, nie konieczność).
▶️ Braku ciągłości opieki po wypisie ze szpitala.
▶️ Braku wsparcia dla rodzin opiekunów.
🔷️REKOMENDACJE:
✅️ Wprowadzenie standardu opieki psychologicznej:
przed transplantacją, po transplantacji w dializach i LVAD
✅️ Stała obecność psychologa:
w poradniach transplantacyjnych, w stacjach dializ, w ośrodkach LVAD
Rekomendacje
✅️ Wsparcie dla rodzin i opiekunów:
konsultacje psychoedukacyjne, grupy wsparcia
✅️ Ciągłość opieki po wypisie: ambulatoryjna opieka psychologiczna, telewsparcie.
Uznanie zdrowia psychicznego za element leczenia ratującego życie, a nie usługę dodatkową
Przedstawione tu niektóre wnioski, jak i część slajdów poniżej nie stanowią pełnej prezentacji wspomnianej ankiety, są jedynie wyborem najważniejszych w ocenia naszej Fundacji.
🟪 Wicemarszałek Sejmu RP Monika Wielichowska. “Transplantacja to nie tylko medycyna, to przecież moment w którym ktoś dostaje drugą szansę na życie, ale razem z nią przychodzi ogromny ciężar psychiczny z którym się zmaga on/ona i ich rodziny. Pacjent czeka bojąc się czy zdąży, potem żyje bojąc się, czy przeszczep zostanie przyjęty, czasem dźwiga poczucie winy wobec dawcy, czasem samotność której nie widać nawet wśród najbliższych i właśnie wsparcie psychologiczne nie jest dodatkiem, jest koniecznością”
🟪 Marzanna Bieńkowska, zastępca dyrektora Departamentu Współpracy w imieniu Rzecznik Praw Pacjenta. Ważna i potrzebna jest infolinia dla pacjentów gdzie pacjenci i bliscy mogliby uzyskać wsparcie i pomoc przed transplantacją i po niej. Nie tylko pacjenci, ale też ich bliscy, bo to też jest wielkie wyzwanie dla rodziny. My w tej chwili widzimy potrzebę wprowadzenia takiej infolinii, żeby pacjent wiedział co zrobić, jak zrobić, gdzie się udać"
🟪 prof. Bernadetta lzydorczyk, konsultant krajowa w dziedzinie psychologii klinicznej:
“..W tej chwili mamy już niezbite dowody na to, że większość pacjentów potrzebuje oddziaływania psychologicznego jak również oddziaływania na objawy, które się pojawiają w związku z doświadczaniem przeszczepu. Badania wyraźnie pokazują, że znaczna część pacjentów doświadcza objawów depresyjnych i lękowych..”
🟪 Krótkie podsumowanie wystąpienia dr n. hum. Anna Jakubowska-Winecka,
specjalista psycholog kliniczny, Zakład Psychologii Zdrowia IP-CZD Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”, Kierownik Zakładu -
"Wsparcie psychologiczne dla pacjentów pediatrycznych po transplantacji narządu”
“Podsumowanie: diagnoza, wyzwania
Dzieci po transplantacji stanowią specyficzną grupę chorych. Ich problemy są odmienne niż u dorosłych po transplantacji.
Warunki ich rozwoju są odmienne niż zdrowych rówieśników, ale potrzeby psychologiczne takie same.
Zarówno w profilaktyce problemów psychospołecznych jak i w szeroko rozumianej opiece psychologicznej, kluczowa jest rola opiekunów, którzy niejednokrotnie bardziej niż dziecko potrzebuļą wsparcia, psychoedukacji, czy pomocy w sytuacjach kryzysowych.
W przypadku gdy ktoś z bliskich został dawcą narządu, adaptacja leczenia i opieka nad rodziną musi uwzględniać wsparcie dawcy.
Pełne wykorzystanie możliwości rozwoju dziecka po transplantacji wymaga wsparcia środowiskowego, np. kontaktu psychologa ze szkołą, ośrodkiem pomocy społecznej lub innymi placówkami, które zajmują się dzieckiem w miejscu zamieszkania..”
⭕️ Zaskakujące i niepokojące jest to, że nikt wcześniej nie próbował zdiagnozować kompleksowo i rzetelnie sytuacji w tym obszarze ( podejrzewamy, że również w żadnym innym - z punktu widzenia jakości życia i dobrostanu pacjentów transplantacyjnych, a przynajmniej nic nie wiemy, żeby toczyła się taka debata z udziałem samych zainteresowanych, czyli pacjentów!)
Od dawna przestaliśmy mieć złudzenia, że ktoś to zrobi na poziomie instytucjonalnym w trosce o pacjentów, czy w ich imieniu. Jeżeli my Pacjenci sami o to nie zadbamy, to nikt tego nie zrobi!
Nie zmienia to faktu, że jesteśmy gotowi i otwarci na współpracę ze wszystkimi instytucjami oraz podmiotami. które wyrażają wolę podjęcia wspólnych działań, by jak najszybciej zmienić powyższy obraz sytuacji wdrażając stosowne standardy, procedury, czy dobre praktyki nie tylko w obszarze zdrowia psychicznego pacjentów transplantacyjnych oraz ich rodzin.
Jeszcze raz dziękujemy wszystkim prelegentom oraz uczestnikom za próbę podjęcia tej niełatwej debaty w bardzo skomplikowanej materii, która wymaga od nas wszystkich konkretnych, realnych działań. To posiedzenie Zespołu traktujemy jako początek i punkt wyjścia, mając nadzieję na zaangażowanie się do współpracy wszystkich możliwych podmiotów, których dobro pacjentów transplantacyjnych jest wartością ponad wszelkimi podziałami!
Jeszcze raz ogromne podziękowania dla Pani Marszałek Moniki Wielichowskiej za ten zaszczytny Patronat Honorowy oraz słowa wsparcia dla środowiska pacjentów transplantacyjnych🌹
Dziękujemy także niezmiennie prof. Alicja Chybicka, przewodniczącej Parlamentarnego Zespołu ds. Transplantacji, a także posłance Iwona Kozłowska - przewodniczącej Parlamentarnego Zespołu ds. Chorób Centralnego Układu Nerwowego oraz posłance Elżbiecie P***k za również ciepłe słowa troski jak i deklaracje wspólnych działań❤️
Zapraszamy do podzielenia się uwagami, komentarzami, przemyśleniami, które mogą wnieść coś pozytywnego i pomóc w procesie koniecznych zmian! Razem możemy zdziałać o wiele więcej👍
Ministerstwo Zdrowia
Polskie Towarzystwo Transplantacyjne
Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne ds. Transplantacji "Poltransplant"
Pacjenci.pro
Twoja Decyzja Ratuje Życie - poproś o pomoc specjalistę
Fundacja imstrong
Fundacja Trzy Serca im. Prof. Mariana Zembali
Polskie Stowarzyszenie Sportu po Transplantacji
Fundacja Dbam
Polskie Towarzystwo Walki z Mukowiscydozą
Termedia
Poradnik Zdrowie
Polityka Zdrowotna
Medycyny
w zdrowiu
