03/03/2026
Chciałbym zwrócić uwagę na bardzo użyteczne badanie diagnostyczne – oznaczenie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych w kale, takich jak maślan, octan i propionian. Są one produktami fermentacji błonnika przez bakterie jelitowe i odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu organizmu.
Ich znaczenie jest dobrze znane w chorobach zapalnych jelit, zaburzeniach metabolicznych czy otyłości, ale coraz więcej danych wskazuje, że są one również kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Liczy się nie tylko ich obecność, lecz także właściwe proporcje.
Zaburzenie równowagi między propionianem a maślanem – szczególnie nadmiar propionianu – może działać neurotoksycznie i niekorzystnie wpływać na tkankę nerwową. Zjawisko to obserwuje się m.in. w spektrum autyzmu, a także w chorobach neurodegeneracyjnych u dorosłych, takich jak stwardnienie rozsiane czy parkinsonizm.
Dlatego interwencje wspierające produkcję maślanu są niezwykle ważne. Należą do nich suplementacja maślanu oraz spożywanie odpowiedniej ilości błonnika, który stanowi pożywkę dla bakterii jelitowych produkujących korzystne kwasy tłuszczowe.
Warto rozważyć wykonanie tego badania jako elementu pogłębionej diagnostyki.
___
Materiał ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani opisu skuteczności konkretnej metody.
___
I would like to highlight a very useful diagnostic test — the measurement of short-chain fatty acids (SCFAs) in stool, including butyrate, acetate, and propionate. These compounds are produced through the fermentation of dietary fiber by gut bacteria and play an important role in overall health.
Their significance is well established in inflammatory bowel diseases, metabolic disorders, and obesity. However, growing evidence shows that they are also crucial for the proper functioning of the nervous system. Not only their presence matters, but also their balance.
An imbalance between propionate and butyrate — particularly an excess of propionate — may exert neurotoxic effects and negatively impact nervous tissue. This phenomenon has been observed in autism spectrum conditions as well as in adult neurodegenerative disorders such as multiple sclerosis and parkinsonism.
Therefore, interventions that support butyrate production are extremely important. These include butyrate supplementation and adequate dietary fiber intake, which nourishes gut bacteria responsible for producing beneficial fatty acids.
This test is worth considering as part of a comprehensive diagnostic evaluation.