28/11/2025
W roku 1969, w swojej książce "Rozmowy o śmierci i umieraniu", doktor Elisabeth Kübler-Ross opisała 5 stadiów, przez które przechodzą osoby terminalnie chore - zaprzeczenie, złość, targowanie się, depresja oraz akceptacja. Model powstał w oparciu o jej własne przemyślenia i obserwacje oraz o rozmowy przeprowadzone przez Kübler-Ross z pacjentami, którzy otrzymali diagnozę nieuleczalnej choroby. Sama autorka zaznaczała, że jej celem nie było stworzenie podręcznika wyjaśniającego jak postępować z umierającym pacjentem. To miał być opis możliwych reakcji dotyczących doświadczania śmierci (w tym żałoby, choć nie ona była w tym opisie kluczowa). I mimo że 5 lat po publikacji książki Kübler-Ross podkreślała, że stadia te mogą w praktyce zamieniać się kolejnością, jednocześnie współwystępować, a niektóre z nich mogą wcale się nie pojawić, do powszechnego użytku wszedł model, o którym potocznie mówimy jako o etapach przechodzenia żałoby. Przez ostatnie 50 lat koncepcja była wielokrotnie modyfikowana i aktualizowana, jednak nadal trafiam na materiały (mnóstwo materiałów!), w których opisuje się żałobę w podziale na etapy i doradza się, co zrobić, by przejść do kolejnego etapu.
Jakie ma to znaczenie dla osoby po stracie?
Wiem, że wiele osób w żałobie pragnie zrozumieć, co się z nimi dzieje i czego mogą się spodziewać, dlatego szukają informacji w sieci. To naturalne. Problem pojawia się, gdy taka osoba trafia na artykuł, według którego teraz jest np. na etapie "depresji", a zaraz powinna wejść w etap akceptacji.
A co, jeśli zamiast akceptacji poczuje pustkę? Albo "wróci" do etapu złości? Czy to oznacza, że coś z nią nie tak, bo nie wpisuje się w schemat? A może, że jej żałoba jest powikłana?
Jednym z najczęściej powtarzanych przeze mnie w gabinecie zdań jest to, że żałoba to proces wysoce zindywidualizowany - każdy przeżywa ją po swojemu. Możesz czuć złość, żal, ulgę i ból jednocześnie. Możesz też nie czuć nic.
Jeśli masz wątpliwości co do przebiegu swojej żałoby lub chcesz lepiej zrozumieć swoje myśli i emocje, zgłoś się do specjalisty.
̇ałoba ̇ałobie