Małgorzata Jagielska Psychologia Uzależnienia

08/11/2022

18/09/2022

❤️

08/09/2022

23/05/2022

Gdy przyglądamy się osobom z problemem nałogowości dostrzegamy, że to, co przychodzi razem ze stanem po przyjęciu substancji bądź zachowania zapewne jest brakującym elementem układanki.
Substancja bądź zachowania stają się magicznym zaklęciem po użyciu którego zmienia się postrzeganie i doświadczanie siebie i rzeczywistości w najbardziej pożądanym kierunku.

To tak, jakby znaleźć wyjście z labiryntu, drogę do domu, odpowiedź na pytanie – jak być szczęśliwym.
Taka osoba nie musi już szukać, kluczyć, trudzić się, walczyć – bo oto jest, dostępne, łatwe w użyciu, zawsze zadziała, nie zawiedzie, nie porzuci.
Gdy spytamy o doznania w trakcie pierwszych chwil po zażyciu, usłyszymy to czego brakuje – rozluźnienie, spokój, samoakceptacja, poczucie wartości, otwartość, poczucie sensu itp.

Wyobrażamy sobie w związku z tym, jak trudno jest osobie uzależnionej zrezygnować z tego, co przynosi tak wszechogarniające uzupełnienie.

Relacja z substancją bądź zachowaniem o takim potencjale wpływu na świadomość przypomina związek z kimś, kto spełnia najskrytsze pragnienia, zawsze.
To niesłychanie wikłający układ i nie może się dobrze skończyć.

Wiedza o tym jest punktem wyjścia do pracy z uzależnieniem. Potem zaczyna się „neurochirurgiczna operacja".

Piotr Cholerzyński (PMiZ)

Fot: Henri Cartier Bresson

21/12/2021

Agnieszka Jucewicz: Co się dzieje w mózgu osoby uzależnionej, kiedy używka już nie daje przyjemności, tylko po prostu przynosi ulgę w cierpieniu?
Anna Lembke: Badając ten mechanizm, a przede wszystkim pracując z uzależnionymi, zrozumiałam, że deficyt dopaminy, który pojawia się na skutek przebodźcowania mózgu bardzo silnymi doznaniami, może się utrzymywać długo po tym, jak uzależniona osoba odstawi daną substancję czy aktywność. Czasami ten deficyt utrzymuje się miesiącami, a czasem nawet latami i przypomina kliniczną depresję. To sprawia, że te osoby są cały czas bardzo podatne na nawrót uzależnienia.

Agnieszka Jucewicz: Czy ten chroniczny deficyt oznacza, że nic ich nie cieszy?
Anna Lembke: Dokładnie tak. Na początku leczenia pacjenci często mówią: „Wszystko jest takie szare, mdłe". To, co kiedyś sprawiało radość, już nie działa, bo jest "za słabe". Jedna z pacjentek, uzależniona od smartfona i mediów społecznościowych, na moją sugestię, żeby spróbowała przejść się przez park bez patrzenia w telefon czy słuchania czegokolwiek, a tylko patrzyła na drzewa, ludzi i okolicę, spytała: „Ale po co? To takie nudne!".

Agnieszka Jucewicz: Niejedna osoba się w tym opisie odnajdzie.
Anna Lembke: Ten brak umiejętności cieszenia się z codzienności dotyka dziś nie tylko osoby uzależnione. Jesteśmy bez przerwy bombardowani ekscytującymi obrazami, informacjami, wizjami alternatywnych, bardziej atrakcyjnych rzeczywistości. Przy nich taki zwykły spacer przez park, który kiedyś dawał dużo spontanicznej radości, wypada blado. Zaawansowane technologie sprawiły, że nasze mózgi przyzwyczajają się do większych i mocniejszych wyrzutów dopaminy.

fragment rozmowy Agnieszki Jucewicz, Każdy ma dziś swoją "maszynę do masturbacji"
z Anną Lembke, autorką „Dopamine Nation. Finding Balance in the Age of Indulgence"
fot Idin Ebrahimi