31/01/2026
PANIC/GRIEF – układ emocjonalny, który informuje: „Potrzebuję więzi".
W modelu afektywnej neurobiologii Jaaka Pankseppa PANIC/GRIEF jest układem związanym z lękiem separacyjnym , który uruchamia się wtedy, gdy tracimy kontakt z naszą figurą przywiązania – fizycznie lub emocjonalnie.
To ten układ odpowiada za doświadczenia rozpaczy, tęsknoty, osamotnienia i żalu.
🧠 Jest jedynym układem emocjonalnym, który z definicji zależy od drugiej osoby. Jego „zaspokojenie” nie polega na działaniu jednostki, ale na doświadczeniu bycia chcianym, kochanym i poszukiwanym.
🧠 PANIC/GRIEF jest silnie powiązany z: przednim zakrętem obręczy,
istotą szarą okołowodociągową, układami opioidowymi - stąd cierpienie emocjonane związane z utratą ważnej osoby jest nawet "fizycznie" bolesne.
🧠 Jak ten układ może wiązać się z zaburzeniami nastroju?
Panksepp i Watt pokazują, że depresja często rozwija się jako następstwo nieukojonego separacyjnego cierpienia, po którym następuje wyłączenie systemu SEEKING (brak energii, sensu, motywacji).
🌱 Co pomaga regulować system PANIC/GRIEF?
Najsilniejszym naturalnym regulatorem PANIC/GRIEF jest CARE – układ opieki i czułości. Relacja, w której ktoś jest emocjonalnie dostępny, reagujący i przewidywalny, dosłownie koi mózg separacyjny. Dlatego w terapii, rodzicielstwie i bliskich relacjach tak ogromne znaczenie ma doświadczenie bycia widzianym, "trzymanym" (dosłownie i metaforycznie) i ważnym.
Czy jesteśmy ciekawi pozostałych 5 systemów motywacyjnych będących według współczesnej psychoanalizy odpowiednikami/rozszerzeniem klasycznych popędów?
/grief
