25/11/2025
Jak byś się zachował, gdyby powiedziano Ci, że możesz zrobić drugiemu człowiekowi cokolwiek… bez żadnych konsekwencji?
W 1974 roku artystka Marina Abramović przeprowadziła jeden z najbardziej skrajnych eksperymentów społecznych w historii sztuki. Ustawiła stół z 72 przedmiotami: od kwiatu… po naładowaną broń. Stanęła nieruchomo i powiedziała:
„Przez najbliższe 6 godzin jestem obiektem. Możesz zrobić ze mną, co tylko chcesz. Nie zareaguję.”
Na początku ludzie byli ostrożni.
Dawali jej kwiaty.
Uśmiechali się.
Głaskali ją.
Ale z czasem wszystko się zmieniło.
Rozcinali jej ubrania.
Rysowali po jej skórze.
Wbijali kolce.
Łapali za broń.
Jedna osoba nawet położyła palec na spuście.
Nikt jej nie bronił.
Przemoc rosła.
Szacunek zniknął.
Kiedy eksperyment dobiegł końca i Marina zaczęła się poruszać… ludzie uciekli. Nie potrafili spojrzeć jej w oczy.
Co to mówi o naturze człowieka? Gdy nie ma granic, gdy ktoś przestaje być traktowany jak osoba — jak daleko jesteśmy w stanie się posunąć? Co by się stało, gdyby ten eksperyment powtórzono dziś?
To nie była sztuka.
To było lustro.
