05/01/2026
Skuteczność mikrpolaryzacji.
Czy mikropolaryzacja mózgu jest skuteczną terapią zaburzeń poznawczych w chorobie Alzheimera i łagodnych zaburzeniach poznawczych?
Dostępne obecnie badania oraz metaanalizy wskazują na skuteczność mikropolaryzacji mózgu (tDCS) w zakresie poprawy sprawności funkcji poznawczych u pacjentów z chorobą Alzheimera i łagodnymi zaburzeniami poznawczymi (Cai i inni, 2019; Chen i inni, 2022). Po zastosowaniu terapii tDCS zaobserwowano poprawę ogólnego funkcjonowania poznawczego u pacjentów z ŁZP oraz łagodnymi do umiarkowanych przypadkami AD. Poprawa ta została oceniona przy użyciu testu MMSE (Mini-Mental State Examination), który jest najczęściej używanym narzędziem do oceny upośledzenia poznawczego w praktyce klinicznej.
Możemy założyć, że tDCS działa na różne osoby w różny sposób, wpływając na konkretną funkcję mózgową lub mechanizm. Czasami ogólna poprawa jest widoczna, ale trudno ją dokładnie zmierzyć w standardowych testach neuropsychologicznych. U niektórych osób poprawa w funkcjonowaniu poznawczym może wynikać z innych przyczyn niż u innych. Dlatego może być trudno wykazać, że tDCS miało wpływ na konkretną funkcję poznawczą u małej grupy pacjentów, jeśli tylko niektórzy z nich rzeczywiście na tym skorzystali. Badania nad tym, jakie protokoły stymulacji są najlepsze dla osób z określonymi deficytami i historią medyczną, są obiecującym obszarem badań w dziedzinie mikropolaryzacji mózgu. Można spodziewać się, że w najbliższych latach nastąpi znaczny postęp w tej dziedzinie, przekładając się na dalszy wzrost skuteczności tej metody.
Co osiągamy poprzez stosowanie mikropolaryzacji?
Aktualne badania naukowe potwierdzają wartość mikropolaryzacji mózgu (tDCS) jako metody rehabilitacji funkcji poznawczych, przydatnej w przypadku choroby Alzheimera i łagodnych zaburzeń poznawczych. Głównym celem tej terapii jest aktywizacja istniejącego potencjału poznawczego pacjenta i poprawa jego ogólnej sprawności w tym zakresie. Choć tDCS nie ma zdolności leczenia przyczyn choroby, to jednak, poprzez stymulację mózgu, może efektywnie łagodzić niektóre objawy, takie jak pogorszenie uwagi, pamięci czy funkcji wykonawczych. Dzięki temu pacjenci mogą doświadczać lepszej jakości życia i funkcjonowania przez dłuższy czas.
Czy mikropolaryzacja jest zawsze skuteczna?
Na jakie wyniki możemy realnie liczyć? Warto podkreślić, że stymulacja prądem stałym (tDCS), nawet w połączeniu z ćwiczeniami poznawczymi, podobnie jak każda metoda terapeutyczna, może nie przynieść oczekiwanych rezultatów u wszystkich osób. Indywidualne różnice w strukturze i funkcjonowaniu mózgu, a także różnorodność etiologii i przebiegu zaburzeń neurologicznych i psychiatrycznych, mogą wpływać na efektywność tej interwencji.
Stymulacja może wpływać na plastyczność synaptyczną, która jest kluczowa dla procesów uczenia się i pamięci. tDCS może poprawiać plastyczność w obszarach mózgu dotkniętych przez AD i ŁZP, potencjalnie poprawiając funkcje poznawcze. W kontekście AD i ŁZP, tDCS jest często ukierunkowana na obszary mózgu, które są związane z funkcjami poznawczymi, takimi jak: pamięć, uwaga i funkcje wykonawcze. Celem jest poprawa lub utrzymanie tych funkcji. Anoda (pozytywna elektroda) zwykle umieszczana jest nad obszarami mózgu, które wymagają stymulacji, takimi jak lewy płat czołowy górny (DLPFC) dla funkcji wykonawczych czy obszary związane z pamięcią w płacie skroniowym (Rajji, 2021).
W terapii z wykorzystaniem mikropolaryzacji kluczowym czynnikiem jest tzw. protokół. Są to dobrane przez specjalistę takie parametry stymulacji jak ogólna liczba sesji, ich częstotliwość, natężenie prądu wykorzystanego do stymulacji oraz miejsce umieszczenia elektrod, a więc wybór obszarów mózgu, które są stymulowane.
Chociaż „przezczaszkowa stymulacja prądem stałym ” może brzmieć nieco groźnie, w rzeczywistości jest to metoda terapeutyczna uważana za bezpieczną i dobrze tolerowaną. tDCS wykorzystuje bardzo niskie natężenia prądu, które nie powodują bólu ani znaczących skutków ubocznych, co zostało potwierdzone w wielu badaniach klinicznych.
Literatura:
Brunoni, A. R., et al. (Eds.). (2021). Transcranial Direct Current Stimulation in Neuropsychiatric Disorders. https://doi.org/10.1007/978-3-030-76136-3_20
Cai, M., Guo, Z., Xing, G., Peng, H., Zhou, L., Chen, H., McClure, M. A., He, L., Xiong, L., He, B., Du, F., & Mu, Q. (2019). Transcranial Direct Current Stimulation Improves Cognitive Function in Mild to Moderate Alzheimer Disease: A Meta-Analysis. Alzheimer Disease and Associated Disorders, 33(2), 170–178. https://doi.org/10.1097/WAD.0000000000000304
Chen, J., Wang, Z., Chen, Q., Fu, Y., & Zheng, K. (2022). Transcranial Direct Current Stimulation Enhances Cognitive Function in Patients with Mild Cognitive Impairment and Early/Mid Alzheimer’s Disease: A Systematic Review and Meta-Analysis. Brain Sciences, 12, 562. https://doi.org/10.3390/brainsci12050562
Martin, D. M., Mohan, A., Alonzo, A., Gates, N., Gbadeyan, O., & Meinzer, M. (2019). A Pilot Double-Blind Randomized Controlled Trial of Cognitive Training Combined with Transcranial Direct Current Stimulation for Amnestic Mild Cognitive Impairment. Journal of Alzheimer’s Disease, 71(2), 503–512.
Rajji, T. K. (2021). Neurodegenerative Cognitive Disorders. In Transcranial Direct Current Stimulation in Neuropsychiatric Disorders: Clinical Principles and Management (pp. 443-462).
