15/02/2026
Dolegliwości zdrowotne, którym często towarzyszy bezsenność - o czym warto wiedzieć.
💚 Bezsenność często bywa objawem różnych dolegliwości zdrowotnych. Sen to czas regeneracji dla ciała i umysłu, dlatego trudności z zasypianiem lub częste wybudzenia mogą świadczyć o tym, że w organizmie lub psychice dzieje się coś, co wymaga wsparcia lub leczenia.a
Zaburzenia psychiczne i ich wpływ na sen:
💚 Depresja – częste są trudności z zasypianiem lub wczesne poranne wybudzenia, np. między 3 a 5 rano. Po takim przebudzeniu trudno ponownie zasnąć. W depresji rytm dobowy jest zaburzony, a nastrój najgorszy właśnie rankiem. Mózg „startuje za wcześnie”, co uruchamia lawinę smutnych myśli. Jest to spowodowane zmianą w równowadze substancji w mózgu (np. serotoniny) oraz poziomu hormonów stresu.
💚 Lęki i zaburzenia lękowe (np. nerwica lękowa, zaburzenie lękowe uogólnione, fobie) – napięcie psychiczne utrudnia zasypianie. Kładąc się spać, pojawiają się niepokojące myśli typu: „Co jeśli coś się stanie?” lub „Czy o czymś nie zapomniałem?”. Organizm pozostaje w stanie napięcia – mięśnie są napięte, serce bije szybciej, co utrudnia wyciszenie. Nie potrafisz odpuścić.
💚 Zespół stresu pourazowego (PTSD) – mózg cały czas odczuwa zagrożenie, jakby trauma nadal trwała. Pojawiają się koszmary i natrętne wspomnienia, które budzą w nocy. Sen jest płytki i przerywany, a rano pojawia się uczucie wyczerpania. Relaksu brak, poszarpany sen.
💚Choroba afektywna dwubiegunowa – w fazie manii sen może być znacznie skrócony lub w ogóle nie występować; podczas depresji pojawiają się problemy podobne do tych w depresji jednobiegunowej.
💚 Schizofrenia – mogą występować zaburzenia rytmu snu i czuwania, trudności z zasypianiem oraz niespokojny sen. Omamy i urojenia powodują silny niepokój, który dodatkowo utrudnia wypoczynek.
Choroby somatyczne wpływające na sen:
💚 Choroby tarczycy (np. nadczynność tarczycy) – organizm pracuje „na wysokich obrotach”. Serce bije szybko, a ciało jest rozgrzane i niespokojne. Trudno się wyciszyć i zasnąć. Tu trzeba zrobić badania.
💚 Nieleczone nadciśnienie tętnicze – powoduje szybszą pracę serca (tachykardię) oraz stan ciągłego napięcia. To utrudnia relaks i przerywa sen. Nadciśnienie może też wywoływać bóle głowy i duszności budzące w nocy. Czasami stan taki jest po zmianie leków na nadciśnienie, Bardzo często tachykardia to skutek niedoboru magnezu. Sprawdź zawsze jego poziom.
💚 Bóle przewlekłe (np. reumatoidalne zapalenie stawów, fibromialgia) – ból utrudnia spokojny sen i powoduje częste wybudzenia.
💚 Choroby neurologiczne (np. choroba Parkinsona, choroba Alzheimera) – zaburzają rytm snu i czuwania, co prowadzi do niespokojnego snu.
💚 Bezdech senny – podczas snu występują krótkie zatrzymania oddechu, które powodują częste mikrowybudzenia i przerywają regenerację.
💚 Choroby serca, choroby płuc – duszność, bóle i kołatanie serca utrudniają zasypianie i przerywają sen.
💚Menopauza a sen:
W okresie menopauzy zmiany hormonalne, zwłaszcza spadek estrogenów, powodują uderzenia gorąca i nocne pocenie się, które często wybudzają ze snu. Wahania hormonów wpływają również na rytm snu i mogą powodować zaburzenia nastroju, co dodatkowo utrudnia odpoczynek. Kobiety często skarżą się na przerywany sen i trudności z ponownym zaśnięciem. Tu potrzebna jest terapia np. fitohormony.
Styl życia i czynniki zewnętrzne:
💚 Nadużywanie kofeiny, alkoholu i nikotyny – wszystkie te substancje zakłócają sen i utrudniają zasypianie. Po alkoholu sen jest mniej regenerujący i organizm łatwiej się wybudza.
💚 Praca zmianowa – rozregulowuje zegar biologiczny, przez co organizm nie wie, kiedy ma spać. Ten rodzaj pracy zaburza wydzielanie melatoniny, co utrudnia zasypianie i pogarsza jakość snu.
💚Stres – zarówno zawodowy, jak i osobisty, powoduje przeciążenie emocjonalne, które utrudnia wyciszenie przed snem.
💚Brak ruchu i niedotlenienie. Za mało jesteś na powietrzu. No powiedz, ile dziennie?
💚Jeśli bezsenność utrzymuje się dłużej niż kilka tygodni lub negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie, warto skonsultować się z lekarzem. Nie chodzi tylko o sięgnięcie od razu po leki nasenne, ale przede wszystkim o znalezienie i leczenie prawdziwej przyczyny problemu. Tylko wtedy sen będzie zdrowy, regenerujący i da poczucie prawdziwego odpoczynku. Zanim sięgniesz po leki, wypróbuj zawsze możliwe sposoby radzenia sobie z bezsennością bez ich stosowania.