Co to jest strona internetowa?

https://www.facebook.com/117443424617141/

Rafał Gatkowski - Fizjo Na Luzie, Gryfino (2026)

21/03/2026

🧠 Dlaczego przepuklina dysku boli? To nie tylko ucisk

Na tym obrazie widzimy typowe zmiany degeneracyjne w obrębie kręgosłupa, które mogą prowadzić do bólu. Kluczowym elementem jest tutaj uszkodzony krążek międzykręgowy i drażnienie nerwu rdzeniowego.

🔎 Co się dzieje?

Dochodzi do pęknięcia pierścienia włóknistego, przez co jądro miażdżyste wydostaje się na zewnątrz (protruzja / przepuklina).

To prowadzi do dwóch głównych mechanizmów bólu:

⚠️ 1. Drażnienie chemiczne (stan zapalny)

Jądro miażdżyste ma specyficzne środowisko i w normalnych warunkach jest „ukryte” przed układem odpornościowym.

Gdy wydostaje się poza dysk:

➡️ organizm traktuje je jak ciało obce
➡️ dochodzi do reakcji zapalnej wokół korzenia nerwowego

Uwalniane są mediatory zapalne, które:
• drażnią nerw
• zwiększają jego wrażliwość
• powodują ból promieniujący (np. rwa kulszowa)

👉 To właśnie dlatego nawet niewielka przepuklina może dawać silne objawy.

🔧 2. Ucisk mechaniczny

Na obrazie widać również:
• zwężenie przestrzeni dla nerwu
• zmiany zwyrodnieniowe stawów
• wypuklinę dysku

To wszystko może prowadzić do mechanicznego ucisku korzenia nerwowego.

👉 Taki ból często jest:
• bardziej stały
• nasilany przez ruch lub pozycję
• związany z kompresją struktur

🧠 Co czujemy?

W efekcie pojawia się:
• ból promieniujący do kończyny
• mrowienie lub drętwienie
• czasem osłabienie mięśni

💡 Najważniejsze

Ból przy przepuklinie dysku to nie tylko ucisk.

Bardzo często kluczową rolę odgrywa:

➡️ stan zapalny i drażnienie chemiczne nerwu

Dlatego podejście terapeutyczne powinno uwzględniać zarówno:
• zmniejszenie stanu zapalnego
• jak i poprawę mechaniki kręgosłupa

16/03/2026

🧬 Jak przebiega proces gojenia tkanek?

Gojenie tkanek to naturalny proces biologiczny, który rozpoczyna się po urazie – niezależnie od tego, czy dotyczy mięśnia, więzadła, ścięgna czy innych struktur. Proces ten przebiega etapami i może trwać od kilku tygodni do nawet kilkunastu miesięcy, w zależności od rodzaju tkanki oraz stopnia uszkodzenia.

🔥 Faza zapalenia (około 0–5 dni)

Pierwszym etapem jest faza zapalna, która pojawia się bezpośrednio po urazie i trwa zwykle od kilku godzin do około 5 dni.

W tym czasie organizm uruchamia mechanizmy obronne:
• zwiększa się przepływ krwi w miejscu uszkodzenia
• aktywują się komórki układu odpornościowego
• usuwane są uszkodzone struktury

W tej fazie często pojawiają się objawy takie jak:
• ból
• obrzęk
• zaczerwienienie
• zwiększona wrażliwość tkanek

Choć objawy te mogą być nieprzyjemne, stan zapalny jest niezbędnym etapem prawidłowego gojenia.

🧪 Faza proliferacji (około 5–21 dni)

Kolejnym etapem jest faza proliferacji, czyli faza odbudowy. Zazwyczaj trwa od około 5 dnia do około 3 tygodni po urazie.

W tym okresie organizm zaczyna odbudowywać tkanki:
• aktywują się fibroblasty
• powstają nowe naczynia krwionośne
• rozpoczyna się produkcja kolagenu

Nowa tkanka zaczyna wypełniać miejsce uszkodzenia, jednak jest ona jeszcze stosunkowo słaba i podatna na przeciążenia.

🔧 Faza konsolidacji (około 3–8 tygodni)

W tej fazie włókna kolagenowe zaczynają się porządkować i wzmacniać. Etap ten trwa zwykle od około 3 do 8 tygodni.

Tkanka stopniowo odzyskuje:
• wytrzymałość
• stabilność
• zdolność do przenoszenia obciążeń

Organizm dostosowuje strukturę nowej tkanki do obciążeń mechanicznych, które pojawiają się podczas codziennych aktywności.

🧠 Faza organizacji i przebudowy (około 2–12 miesięcy)

Ostatnim etapem jest faza przebudowy, która może trwać od kilku miesięcy nawet do około roku.

W tym czasie:
• włókna kolagenowe reorganizują się
• tkanka dostosowuje się do działających sił
• stopniowo zwiększa się jej wytrzymałość

Dlatego nawet gdy ból już ustąpi, proces regeneracji tkanek może nadal trwać.

💡 Dlaczego to ważne?

Czas gojenia różni się w zależności od rodzaju tkanki. Mięśnie regenerują się stosunkowo szybko, natomiast więzadła, ścięgna czy krążki międzykręgowe potrzebują znacznie więcej czasu.

Dlatego w rehabilitacji bardzo ważne jest odpowiednie stopniowanie obciążenia, które wspiera naturalny proces regeneracji organizmu.

15/03/2026

🧠 Jak ból dociera do mózgu?

Drogi nocyceptywne w układzie nerwowym

Na schemacie widzimy, jak informacja o bólu wędruje z ciała do mózgu.

Proces zaczyna się w tkankach – w skórze, mięśniach czy narządach.

🔎 1. Nocyceptory – czujniki bólu

W skórze znajdują się nocyceptory, czyli receptory reagujące na:
• uszkodzenie tkanek
• temperaturę
• bodźce chemiczne
• silny ucisk

Gdy zostaną pobudzone, wysyłają sygnał do układu nerwowego.

⚡ 2. Dwa rodzaje włókien przewodzących ból

Informacja o bólu przewodzona jest przez dwa główne typy włókien nerwowych:

Włókna Aδ
• przewodzą szybko
• odpowiadają za ostry, kłujący ból

Włókna C
• przewodzą wolniej
• odpowiadają za ból tępy, piekący i długotrwały

🧬 3. Rdzeń kręgowy – pierwsze „centrum przekaźnikowe”

Sygnał bólowy trafia najpierw do rdzenia kręgowego.

Tutaj może dojść do kilku rzeczy:
• przekazania informacji do mózgu
• aktywacji odruchu obronnego (np. cofnięcie ręki)
• pobudzenia układu współczulnego.

🧠 4. Droga do mózgu – wzgórze

Następnie sygnał biegnie drogą rdzeniowo-wzgórzową do mózgu.

W wzgórzu następuje dalsze przetwarzanie informacji bólowej.

To tutaj ból zaczyna być:
• lokalizowany
• interpretowany.

🧩 5. Kora mózgowa – świadome odczuwanie bólu

Na końcu sygnał trafia do kory mózgowej, gdzie ból staje się świadomym doświadczeniem.

To dlatego ból nie jest tylko reakcją tkanek – jest także zjawiskiem neurologicznym i mózgowym.

💡 Ciekawostka

Mózg nie tylko odbiera sygnały bólowe.
Może również wysyłać drogi zstępujące, które:
• hamują ból
• albo wzmacniają jego odczuwanie.

Dlatego stres, emocje czy kontekst sytuacyjny mogą zmieniać to, jak odczuwamy ból.

14/03/2026

🧠 Dlaczego przepuklina dysku może wywołać stan zapalny?

Krążek międzykręgowy (dysk) składa się z dwóch głównych części:
• pierścienia włóknistego
• jądra miażdżystego

I tu pojawia się ciekawa rzecz.

🔬 Dysk jest „ukryty” przed układem odpornościowym

W normalnych warunkach jądro miażdżyste nie ma kontaktu z układem immunologicznym.
Można powiedzieć, że jest dla organizmu trochę „niewidoczne”.

⚠️ Co się dzieje przy przepuklinie?

Gdy dochodzi do pęknięcia pierścienia włóknistego, jądro miażdżyste może wydostać się na zewnątrz.

Wtedy:

➡️ układ odpornościowy po raz pierwszy „widzi” te struktury
➡️ może potraktować je jak ciało obce

Efektem jest reakcja zapalna.

🔥 Co powoduje stan zapalny?

Uwalniane są różne mediatory zapalne, m.in.:
• cytokiny (np. TNF-α)
• interleukiny (IL-1β, IL-6)
• prostaglandyny

Te substancje mogą drażnić korzenie nerwowe, co powoduje:
• ból
• promieniowanie do nogi lub ręki
• objawy rwy kulszowej lub barkowej.

💡 Dlatego ból nie zawsze wynika z samego ucisku

W wielu przypadkach kluczową rolę odgrywa właśnie stan zapalny, a nie tylko mechaniczny ucisk nerwu.

➡️ Dlatego czasem niewielka przepuklina może boleć bardzo mocno, a duża zmiana może nie dawać objawów.

13/03/2026

🧠 Sieć żył wokół rdzenia – mało znana ciekawostka z anatomii kręgosłupa

Na grafice widzisz przekrój poprzeczny kręgu i rdzenia kręgowego.
Wokół rdzenia znajduje się gęsta sieć naczyń – wewnętrzny splot żylny kręgowy.

Leży on pomiędzy oponą twardą a trzonem kręgu i tworzy pierścień żył otaczający rdzeń.
Krew odpływa także przez żyłę rdzeniową przednią i tylną oraz żyły korzeniowe.

🔵 Co jest w nim wyjątkowego?

Żyły kręgosłupa są bezzastawkowe, dlatego krew może płynąć w obu kierunkach.
Zmiany ciśnienia w jamie brzusznej czy klatce piersiowej mogą więc bezpośrednio wpływać na przepływ krwi wokół rdzenia.

⚠️ Dlaczego to ważne?

Brak zastawek sprawia, że układ ten może być drogą szerzenia się:
• stanów zapalnych
• infekcji
• a nawet komórek nowotworowych wzdłuż kręgosłupa.

💡 Ciekawostka kliniczna

Przy pęknięciu krążka międzykręgowego elementy dysku mogą kontaktować się z układem odpornościowym.
Ponieważ jądro miażdżyste ma inne środowisko biologiczne, organizm może potraktować je jak ciało obce, co wywołuje reakcję zapalną.

➡️ Kręgosłup to nie tylko kości i dyski – to również rozbudowany układ żylny, który ma duże znaczenie kliniczne.

12/03/2026

👣 Dlaczego stopa się „zapada”? Czy pronacja to problem?

W gabinetach często można usłyszeć:
„Twoja stopa się zapada”.

Najczęściej chodzi o pronację, czyli naturalny ruch stopy do wewnątrz podczas chodzenia. Co ważne – pronacja sama w sobie jest potrzebna. Dzięki niej stopa potrafi amortyzować obciążenia i dostosować się do podłoża.

Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy pronacja jest zbyt duża albo słabo kontrolowana.

Dlaczego stopa może się bardziej zapadać?

🔹 Słabsza praca mięśni stabilizujących łuk stopy
Łuk podłużny stopy utrzymują nie tylko więzadła i powięź podeszwowa, ale też mięśnie. Szczególnie ważny jest mięsień piszczelowy tylny, który pomaga stabilizować stopę podczas chodzenia.

🔹 Słabsze mięśnie stopy
Mięśnie krótkie stopy wspierają stabilność łuku. Gdy ich praca jest ograniczona, stopa może gorzej kontrolować obciążenia.

🔹 Budowa anatomiczna
U części osób niższy łuk stopy jest po prostu naturalną cechą budowy i nie musi powodować żadnych problemów.

🔹 Kontrola ruchu podczas chodu
Stopa nie działa sama. Jej ustawienie wpływa na kolano, biodro i miednicę, dlatego w fizjoterapii patrzymy na całą kończynę dolną, a nie tylko na samą stopę.

📚 Badania pokazują, że sama pronacja nie zawsze oznacza problem. Kluczowe jest to, czy pojawia się ból, przeciążenie lub utrata kontroli ruchu.

Dlatego w terapii najważniejsze pytanie brzmi nie:
„Czy stopa pronuje?”,
ale raczej:
👉 „Czy ta pronacja powoduje objawy?”

10/03/2026

👣 Dlaczego stopa może powodować ból pleców?

Kiedy pojawia się ból pleców, większość osób skupia się wyłącznie na kręgosłupie.
Tymczasem źródło problemu może znajdować się… znacznie niżej – w stopie.

Dlaczego?

Nasze ciało działa jak łańcuch biomechaniczny.
To znaczy, że zmiana w jednym miejscu może wpływać na inne segmenty ciała.

Stopa jest pierwszym ogniwem tego łańcucha.

🔹 Stopa wpływa na ustawienie kolana
Jeśli stopa nadmiernie się zapada (pronacja), kość piszczelowa może rotować do wewnątrz.
To zmienia ustawienie stawu kolanowego.

🔹 Kolano wpływa na biodro
Zmiana osi kończyny dolnej może powodować inne ustawienie biodra i miednicy.

🔹 Miednica wpływa na kręgosłup
Gdy ustawienie miednicy się zmienia, kręgosłup lędźwiowy musi się do tego dostosować.
To może prowadzić do przeciążeń i bólu pleców.

🔹 Stopa amortyzuje siły działające na ciało
Podczas chodzenia i biegania stopa pomaga rozpraszać siły działające na organizm.
Jeśli ta funkcja jest zaburzona, większe obciążenia mogą trafiać wyżej – do kolan, bioder i kręgosłupa.

🔹 Rola mięśni stabilizujących stopę
Mięśnie takie jak np. piszczelowy tylny pomagają stabilizować łuk stopy.
Ich osłabienie może zmieniać biomechanikę całej kończyny dolnej.

📚 Badania biomechaniczne pokazują, że ustawienie stopy może wpływać na rotację piszczeli, ustawienie kolana oraz pracę biodra.

Dlatego w fizjoterapii często patrzymy na stopę nawet wtedy, gdy pacjent zgłasza ból pleców.

Czasami poprawa funkcji stopy może zmniejszyć przeciążenia w wyższych segmentach ciała.

08/03/2026

🌷 Drogie Panie!

Z okazji Dnia Kobiet życzę Wam dużo zdrowia, energii na co dzień i jak najwięcej lekkości w ruchu. Niech każdy dzień przynosi chwilę dla siebie, uśmiech i dobre samopoczucie.

Dbajcie o siebie tak samo, jak dbacie o innych. Wasze ciało naprawdę na to zasługuje.

Wszystkiego najlepszego! 🌷
Rafał Gatkowski – fizjoterapeuta

08/03/2026

👣 Dlaczego stopa jest fundamentem ciała?

Większość osób myśli o stopie dopiero wtedy, gdy zaczyna boleć.
Tymczasem w biomechanice naszego ciała stopa pełni rolę fundamentu całego układu ruchu.

Dlaczego?

🔹 To pierwszy punkt kontaktu z podłożem
Każdy krok zaczyna się właśnie tutaj. Siły powstające podczas chodzenia czy biegu przechodzą ze stopy dalej – do kolana, biodra i kręgosłupa.

🔹 Stopa amortyzuje obciążenia
Podczas biegu na stopę działa nawet 2–3 razy większa siła niż masa ciała.
Łuki stopy, powięź podeszwowa i mięśnie pomagają te siły rozproszyć.

🔹 Wpływa na ustawienie całej nogi
Nieprawidłowa praca stopy może zmieniać ustawienie:
➡️ kolana
➡️ biodra
➡️ miednicy

Dlatego problemy ze stopą mogą mieć związek np. z bólem kolana czy pleców.

🔹 Stopa ma ogromną ilość receptorów czucia
Dzięki nim mózg wie, jak ustawione jest ciało i może kontrolować równowagę oraz stabilność.

🔹 Małe mięśnie – duża rola
Mięśnie krótkie stopy stabilizują jej łuki i pomagają w kontroli ruchu.
Gdy są osłabione, stopa może gorzej radzić sobie z obciążeniami.

🔹 Rola mięśnia piszczelowego tylnego
To jeden z najważniejszych mięśni stabilizujących łuk podłużny stopy.
Pomaga kontrolować pronację stopy podczas chodu i biegu.

Gdy mięsień piszczelowy tylny jest przeciążony lub osłabiony, może prowadzić m.in. do:
• obniżenia łuku stopy
• przeciążeń w obrębie stopy i kostki
• zmian w biomechanice całej kończyny dolnej.

📚 Badania pokazują, że zaburzenia biomechaniki stopy mogą wpływać na cały łańcuch ruchu kończyny dolnej.

Dlatego w fizjoterapii często patrzymy na stopę nie tylko wtedy, gdy boli…
ale także wtedy, gdy pojawiają się problemy w kolanie, biodrze czy kręgosłupie.

06/03/2026

🧠 Dlaczego młodzi ludzie coraz częściej mają ból pleców?

Jeszcze 20–30 lat temu ból kręgosłupa kojarzył się głównie z osobami starszymi.
Dziś coraz częściej trafiają do gabinetu osoby w wieku 20–35 lat.

Dlaczego tak się dzieje?

🔹 Siedzący tryb życia
Praca przy komputerze, studia, samochód. Ciało stworzone do ruchu spędza wiele godzin w jednej pozycji.

🔹 Telefon i pochylona głowa
Kilka godzin dziennie patrzenia w dół to ogromne obciążenie dla odcinka szyjnego i górnej części pleców.

🔹 Mało ruchu w ciągu dnia
Kręgosłup nie lubi bezruchu. Potrzebuje ruchu, zmiany pozycji i pracy mięśni.

🔹 Stres
Stres zwiększa napięcie mięśniowe, szczególnie w obrębie karku i pleców.

🔹 Nagłe przeciążenia
Brak ruchu przez cały tydzień, a potem intensywny trening lub ciężka praca fizyczna.

❗ Warto pamiętać:
Ból pleców nie jest tylko problemem wieku.
To często efekt stylu życia.

A dobra wiadomość jest taka, że w wielu przypadkach można go skutecznie zmniejszyć odpowiednim ruchem i terapią.

02/03/2026

🧠 Zawroty głowy – błędnik czy udar?

Nie każdy zawrót głowy to „błędnik”.
I nie każdy to od razu udar.

Ale… kluczowe jest jedno pytanie:

👉 Czy problem jest obwodowy (nerw VIII / ucho wewnętrzne)?
👉 Czy centralny (pień mózgu / móżdżek)?

To rozróżnienie może być bardzo poważne.

👂 Gdy winny jest nerw VIII (problem obwodowy)

Najczęściej:
– zapalenie nerwu przedsionkowego
– BPPV
– choroba Ménière’a

Typowo pojawia się:
✔️ silne wirowanie świata
✔️ nasilanie przy ruchu głową
✔️ nudności i wymioty
✔️ jednostronny oczopląs
✔️ brak innych objawów neurologicznych

Pacjent czuje się fatalnie, ale neurologicznie jest „czysty”.

🧠 Gdy przyczyna jest centralna

Tu trzeba być czujnym.

Czerwone flagi:
⚠️ podwójne widzenie
⚠️ zaburzenia mowy
⚠️ drętwienie twarzy
⚠️ chwiejny chód
⚠️ oczopląs pionowy lub zmiennokierunkowy

W takich sytuacjach myślimy o:
– udarze tylnego dołu czaszki
– uszkodzeniu pnia mózgu
– procesie ośrodkowym

🔎 A co z testem HINTS?

W ostrych, ciągłych zawrotach głowy z oczopląsem stosuje się test HINTS:

H – Head Impulse
I – Nystagmus
S – Test of Skew

To zestaw trzech badań przyłóżkowych, które pomagają odróżnić przyczynę obwodową od centralnej.

Co ciekawe – badania pokazują, że prawidłowo wykonany HINTS przez doświadczonego klinicystę może być bardziej czuły w wykrywaniu udaru tylnego dołu niż wczesny rezonans MRI (w pierwszych 24–48 godzinach).

To pokazuje, jak ogromną wartość ma dokładne badanie kliniczne.

💡 Dlaczego to ważne?

Bo:
✔️ nie każdy zawrót nadaje się na terapię przedsionkową
✔️ nie każdy to „kręgosłup szyjny”
✔️ niektóre wymagają pilnej diagnostyki

Zawroty głowy to nie tylko błędnik.
Czasem to neurologia wysokiego ryzyka.

⸻

01/03/2026

Nerwy czaszkowe – 12 par, które potrafią powiedzieć więcej niż rezonans

Mamy 12 par nerwów czaszkowych.
Wychodzą bezpośrednio z mózgu i kontrolują to, co najbardziej „ludzkie”:

👁 widzenie
👂 słuch i równowagę
👃 węch
🗣 mowę
🙂 mimikę
🍽 połykanie

Ich badanie to absolutna podstawa neurologii klinicznej.

📌 Dlaczego są tak ważne?

Bo pozwalają precyzyjnie lokalizować uszkodzenie w obrębie mózgu i pnia mózgu.

W neurologii mówi się, że:

„Deficyt nerwu czaszkowego to wskazówka topograficzna”.

Przykład?
Jednostronne opadanie powieki z rozszerzoną źrenicą może wskazywać na zajęcie nerwu III.
Asymetria twarzy z zachowanym czołem sugeruje uszkodzenie ośrodkowe.
Pełne porażenie połowy twarzy – obwodowe.

To są informacje, których często nie widać w pierwszym badaniu obrazowym.

🔎 Przykłady kliniczne

🔹 Opadanie twarzy po jednej stronie
→ nerw VII (twarzowy)

🔹 Podwójne widzenie
→ nerwy III, IV lub VI

🔹 Zaburzenia połykania
→ nerwy IX i X

🔹 Brak czucia twarzy
→ nerw V (trójdzielny)

🔹 Zawroty głowy + oczopląs
→ nerw VIII lub układ przedsionkowy

🧠 Co pokazują badania?

Wytyczne neurologiczne podkreślają, że badanie nerwów czaszkowych:

• zwiększa dokładność lokalizacji uszkodzeń pnia mózgu
• pozwala odróżnić uszkodzenie ośrodkowe od obwodowego
• bywa kluczowe w udarach tylnego dołu czaszki
• ma wysoką wartość diagnostyczną w pierwszym badaniu przy łóżku chorego

W wielu przypadkach klinicznych właściwe badanie neurologiczne pozwala szybciej postawić hipotezę niż samo obrazowanie.

⚖️ Ośrodkowe vs obwodowe – kluczowa różnica

Uszkodzenie nerwu czaszkowego może być:

Obwodowe – uszkodzenie samego nerwu
(np. porażenie Bella)

Ośrodkowe – uszkodzenie drogi korowo-jądrowej
(np. udar)

I sposób objawów bywa zupełnie inny.
To dlatego dokładne badanie twarzy, języka, gałek ocznych czy podniebienia ma tak ogromne znaczenie.

💡 Dlaczego to ważne dla fizjoterapeuty?

Bo:

✔️ asymetria twarzy to nie zawsze problem mięśni
✔️ zaburzenia równowagi mogą mieć źródło przedsionkowe
✔️ zaburzenia mowy mogą wskazywać na patologię centralną
✔️ trudności w połykaniu to nie tylko kwestia napięcia mięśni

Neurologia zaczyna się od obserwacji.
A nerwy czaszkowe to jej najczystsza forma.

Rafał Gatkowski - Fizjo Na Luzie

21/03/2026

16/03/2026

15/03/2026

14/03/2026

13/03/2026

12/03/2026

10/03/2026

08/03/2026

08/03/2026

06/03/2026

02/03/2026

01/03/2026

Adres

Telefon

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Skontaktuj Się Z Praktyka

Skróty

Udostępnij

Kategoria