19/05/2026
Mit: „Dzieci z ASD nie nawiązują relacji społecznych”
To jedno z najczęściej powtarzanych i jednocześnie najbardziej mylących uproszczeń dotyczących spektrum autyzmu. W rzeczywistości dzieci z ASD nawiązują relacje społeczne, jednak ich przebieg, dynamika i forma mogą znacząco różnić się od relacji obserwowanych u dzieci neurotypowych.
Bardzo ważne jest nie pytanie czy dziecko wchodzi w relacje, ale w jaki sposób te relacje buduje i co może stanowić dla niego wyzwanie w tym obszarze.
Jak wygląda nawiązywanie relacji u dzieci w spektrum?
🩵 Dzieci z ASD mogą rzadziej inicjować kontakt w sposób spontaniczny lub grupowy. Często:
- podchodzą do relacji poprzez konkretne zainteresowanie lub aktywność,
- potrzebują więcej czasu na obserwację sytuacji społecznej,
- mogą mieć trudność z „wejściem” w dynamiczną, grupową zabawę.
❗Nie oznacza to braku chęci kontaktu, lecz odmienny sposób jego rozpoczynania.
🩵Relacje rówieśnicze opierają się na wielu subtelnych sygnałach społecznych, takich jak mimika, ton głosu czy niepisane zasady zabawy. U części dzieci w spektrum:
- interpretacja tych sygnałów może być mniej intuicyjna,
- komunikaty mogą być rozumiane bardziej dosłownie,
- trudność może dotyczyć przewidywania intencji innych osób.
🩵 Zabawa i relacje grupowe wymagają elastyczności oraz szybkiego dostosowywania się do zmieniających się zasad. Dzieci z ASD mogą:
- preferować stałość i przewidywalność,
lepiej funkcjonować w jasno określonych strukturach,
- mieć trudność w dynamicznych zmianach w zabawie
🩵Relacje społeczne mogą mieć inny charakter niż u rówieśników:
-częściej mają formę relacji 1:1,
- są oparte na wspólnych zainteresowaniach,
- bywają bardzo intensywne i zaangażowane w wybranym obszarze.
Na funkcjonowanie społeczne wpływają również aspekty sensoryczne i emocjonalne. Nadmiar bodźców (hałas, ruch, duże grupy) może powodować przeciążenie, co skutkuje wycofaniem się z interakcji — nie z braku potrzeby relacji, ale z potrzeby regulacji.
Dzieci z ASD chcą tych relacji społecznych ale mogą mieć kłopot z ich prawidłowym nawiązaniem lub utrzymywaniem