01/12/2025
Kim jest logoterapeuta? Czy zawsze jest psychoterapeutą? 🤔
➡️ W ostatnich latach coraz częściej obija się o uszy słowo „logoterapeuta”. W opinii publicznej wiele osób już wie, że nie ma on nic wspólnego z logopedą. Pojawiają się jednak sytuacje, gdy określenie „logoterapeuta” jest nadużywane. W wielu środowiskach używane jest nieadekwatnie w stosunku do wykształcenia tego, kto nazywa siebie logoterapeutą. Wiele osób umieszcza w swoich biogramach informację, że są logoterapeutami, sugerując przy tym, że ich działania mają coś wspólnego z psychoterapią. Niestety, często tak nie jest.
➡️ Chciałbym spojrzeć na ten temat z różnych stron, jednocześnie osadzając go w kontekście kryteriów polskich towarzystw psychoterapeutycznych. Jest to ważne, gdyż przez lata logoterapia zasłużyła sobie w świecie na miano Trzeciej Wiedeńskiej Szkoły Psychoterapii. Czy zawsze można ją tak nazywać?
➡️ Zacznijmy od tego, że nie każdy logoterapeuta jest psychoterapeutą. Przypominanie o tym trzeba kierować szczególnie w stronę tych, którzy przez nieprecyzyjne przedstawianie własnego wykształcenia mogą wprowadzać w błąd swoich klientów. A jak wiemy, prowadzenie psychoterapii wiąże się z dużą odpowiedzialnością i wymaga sporej wiedzy klinicznej. Ten problem nie dotyczy tylko nurtu logoterapii, ale również innych kierunków psychoterapeutycznych, dlatego warto, aby klienci byli świadomi potrzeby weryfikowania, do jakiego specjalisty kierują się na psychoterapię oraz aby mieli w sobie ciekawość tego, jaką drogę kształcenia przeszedł psychoterapeuta, z którym zamierzają umówić się na wizytę. Obecnie w Polsce istnieją pojedyncze szkoły, które uczą logoterapii jako psychoterapii, spełniając przy tym wymogi przewidziane przez prawo. Miejmy nadzieję, że przygotowywana przez ministerstwo ustawa o zawodzie psychoterapeuty pomoże poukładać tę kwestię również w środowisku logoterapeutycznym. Zapewne pozwoliłoby to uniknąć istniejących dziś poradni, w których niedostatecznie wykształceni logoterapeuci, nie rozumiejący klinicznego myślenia, widnieją jako specjaliści psychoterapii.
🗺️ Jak więc odnaleźć się w tym temacie?
Mówiąc najkrócej, słowa „logoterapeuta” używamy w sensie szerokim i wąskim.
1. W znaczeniu szerokim logoterapeutą jest osoba, która ma prawo udzielać poradnictwa lub coachingu logoterapeutycznego, skończyła studia podyplomowe lub roczne studium logoterapii, albo inny kurs nie spełniający wymogów szkoły psychoterapii. Taka osoba nie może prowadzić psychoterapii, a na swoim profilu powinna jasno zapisać np. „logoterapeuta w zakresie poradnictwa” lub „doradca logoterapeutyczny”. Jeśli przy nazwisku pojawia się tylko słowo „logoterapeuta”, klient ma prawo zapytać o dookreślenie tego słowa, aby licząc na usługę psychoterapii, nie spotykał się z osobą, która nie ma umiejętności w tym zakresie. Sami doradcy logoterapeutyczni są bardzo dobrymi specjalistami we wspieraniu swoich klientów w rozwoju, podpowiadaniu im, w jaki sposób stosować logoterapię w różnych obszarach funkcjonowania.
2. Natomiast w wąskim znaczeniu logoterapeutami są osoby, które spełniają wymagania szkoły psychoterapii oraz posiadają niezbędną wiedzę i umiejętności, aby wykonywać zawód psychoterapeuty, według norm określonych przez prawo danego kraju. Ze względu na powstające w tym czasie normy prawne, zobaczmy tutaj tę kwestię w uproszczeniu, posiłkując się zasadami określanymi przez uznawane środowiska psychoterapeutyczne w naszym kraju. Mówiąc najogólniej, wspomniane wymogi pozwalające ubiegać się o certyfikat psychoterapeuty to choćby minimum 1200 godzin kształcenia, 360 godzin stażu klinicznego, odbycie psychoterapii własnej, praca pod superwizją, i inne. Osoby, które spełniają te wymogi mogą nazywać siebie np. „psychoterapeutą w nurcie logoterapii”, „psychoterapeutą LTEA (Logotherapy and Existential Analysis)” lub po prostu „logoterapeutą”, wskazując w swoim biogramie ośrodek i formę kształcenia - ostatnia forma jest najczęściej używaną w środowisku międzynarodowym. Podobna zasada dotyczy również osób, które przeszły z powodzeniem dwa lata, czyli połowę szkoły psychoterapii (również w nurcie logoterapii) i otrzymały od swojego ośrodka szkolącego zaświadczenie pozwalające na rozpoczęcie pracy terapeutycznej z pacjentami. Takie osoby określają siebie jako „psychoterapeuta w nurcie logoterapii w trakcie szkolenia” lub po prostu „logoterapeuci w trakcie szkolenia”. Na tym etapie szkolenia mogą z powodzeniem świadczyć usługi psychoterapii, pozostając pod stałą superwizją.
❗We wszystkich opisanych powyżej przypadkach informacja o wykształceniu osoby podającej się za logoterapeutę nie powinna stwarzać niedomówień ani pozorów, mogących wprowadzić w błąd człowieka szukającego pomocy. Mam nadzieję, że pokazanie tych perspektyw pomoże w bardziej świadomym wyborze specjalisty. Tak, jak wspomniałem, ten tekst jest tylko krótkim omówieniem tematu, skazanym na uproszczenia, choćby z powodu tego, że w obecnym czasie mamy tylko niektóre informacje o przygotowywanej ustawie o zawodzie psychoterapeuty. Pisząc o tym „kim jest logoterapeuta” miałem na względzie przede wszystkim troskę o dobro klientów oraz postawienie akcentu na potrzebę profesjonalizacji logoterapeutów. Podnoszenie kwalifikacji i standardów jest istotną kwestią, szczególnie jeśli mówimy o szeroko rozumianej pomocy psychologicznej.
- dr Rafał Szykuła (logoterapeuta, nauczyciel i superwizor logoterapii w Krakowskim Instytucie Logoterapii, psychoterapeuta ISTDP w trakcie szkolenia, dyrektor Poradni Psychologicznej Baszta Effatha w Jarosławiu, duchowny katolicki).
https://www.facebook.com/EffathaJaroslaw/
