24/03/2025
✨Rehabilitacja osób przewlekle przebywających w łóżku✨
Długotrwałe przebywanie w pozycji leżącej, wymuszone przez toczący się w organizmie stan chorobowy i związana z tym mała aktywność ruchowa, prowadzą do poważnych zaburzeń czynności fizjologicznych i skutkują osłabieniem mięśniowym.
W jaki sposób można podnieść komfort życia pacjentów przewlekle przebywających w łóżku? O tym przeczytacie w dalszej części artykułu.
Skutki długotrwałego leżenia🤒
Pacjenci, którzy od dłuższego czasu muszą przebywać w łóżku, zwykle czują osłabienie, wykazują obniżenie tolerancji na wysiłek, a także zmniejszenie wydolności układu oddechowego i miewają problemy z krążeniem. Wraz z biegiem czasu pojawiają się także zmiany zwyrodnieniowe w układzie kostno-stawowym, przykurcze i zaniki mięśniowe oraz problemy ze strony układu nerwowego. Dodatkowo powstawać mogą także odleżyny czy infekcje dróg oddechowych i moczowych, które mogą stanowić realne zagrożenie dla życia leżących pacjentów, szczególnie tych w podeszłym wieku. 👵🏼🧓🏼
Z tego względu kluczowe znaczenie ma odpowiednia, stosowana pod nadzorem lekarza i fizjoterapeuty profilaktyka, nakierowana na zapobieganie następstwom długotrwałego unieruchomienia w łóżku. W przypadku pacjentów przebywających w domu, poza fachową pomocą medyczną, istotną rolę odgrywa także opieka rodziny.👨👨👧👦
Dlaczego rehabilitacja jest tak ważna dla pacjentów leżących?🤔
Osoby przewlekle chore, które nie mogą się samodzielnie poruszać, poza codziennym monitorowaniem stanu ich zdrowia i podawaniem zapisanych przez lekarza medykamentów, wymagają także rehabilitacji. Dzięki odpowiednio dobranym zestawom ćwiczeń i zabiegów fizjoterapeutycznych rekonwalescencja chorych przebiega o wiele szybciej i sprawniej, co także przekłada się na ich stan psychiczny. Ten z kolei jak wiemy, odgrywa bardzo ważną rolę w powrocie do zdrowia.
Długotrwałe pozostawanie w łóżku, połączone z obniżeniem aktywności ruchowej, prowadzi do wielu powikłań, które są niekiedy wręcz niebezpieczne dla życia. Z tego względu we wczesnej fazie rehabilitacji specjaliści skupiają się przede wszystkim na pobudzeniu krążenia krwi i wzmocnieniu siły mięśniowej. Działania te zapobiegają ogólnemu zniedołężnieniu, odleżynom, zapaleniom płuc, zakrzepicy żył głębokich czy przykurczom. Wybór form i intensywność rehabilitacji zawsze powinna być dostosowana indywidualnie do stanu pacjenta oraz schorzenia, na jakie cierpi i przebiegać wieloetapowo. Powszechnie w rehabilitacji pacjentów leżących wykorzystuje się:
✔ masaże,
✔ światłolecznictwo,
✔ ultradźwięki,
✔ fizykoterapię,
✔ kinesiotaping.
Po okresie dłuższego leżenia pacjenci z reguły najpierw sadzani są biernie w łóżku, a następnie ruch ten wykonują z pomocą drabinek. W kolejnym etapie mogą dopiero przejść do siedzenia ze spuszczonymi nogami. Przy dobrej tolerancji pozycji siedzącej fizjoterapeuci podjąć mogą decyzję o przyłóżkowej pionizacji, a następnie o wprowadzeniu nauki chodu.
Inaczej natomiast przebiega rehabilitacja u chorych cierpiących na różnego rodzaju porażenia. W ich przypadku najpierw stosuje się pionizację bierną z użyciem specjalnych stołów pionizacyjnych albo dedykowanych do tego zadania łóżek. Niestety ta forma rehabilitacji jest możliwa do wykonania jedynie w specjalistycznych placówkach lub szpitalach. Gdy rodzaj uszkodzenia na to pozwala, a pacjent uzyska około 70-stopniowy kąt pionizacji, wówczas dopiero może rozpocząć się fizjoterapia przygotowująca do pozycji siedzącej w wózku. Na tym etapie rola rehabilitanta jest kluczowa, ponieważ pod jego czujnym okiem pacjent wykonuje szereg ćwiczeń ogólnorozwojowych, wspierających samodzielne przesiadanie się z łóżka na wózek i odwrotnie, jak również ułatwiających korzystanie z toalety, ubieranie się, jedzenie czy wykonywanie innych, codziennych czynności.
Jakie korzyści dla pacjenta leżącego przynosi rehabilitacja?👀
Rehabilitacja to nieodłączny element procesu leczenia. Stymuluje ona wiele procesów zdrowotnych i pozytywnie wpływa na cały organizm. Pacjenci przewlekle leżący, którzy korzystają z fizjoterapii, mogą:
✔ Zniwelować negatywne skutki braku ruchu – poprzez pracę nad masą mięśniową i sprawnością ruchową, a także eliminację problemu w postaci przykurczów. Masaże wykonywane przez rehabilitantów oraz z pozoru proste ćwiczenia ruchowe pomagają pacjentom uniknąć znacznego spadku formy.
✔ Wesprzeć funkcjonowanie układu oddechowego i krwionośnego – długie przebywanie w pozycji horyzontalnej może skutkować zapaleniem płuc i niewydolnością serca. Wykonywane pod okiem fizjoterapeuty ćwiczenia oddechowe poprawiają komfort oddychania i tym samym organizm jest lepiej dotleniony, co bezpośrednio wpływa na lepsze krążenie krwi.
✔ Zapobiec odleżynom – problem ten dotyczy osób w każdym wieku i potrafi wystąpić nawet już po kilku dniach leżenia. Celem prowadzonej wówczas fizjoterapii jest między innymi usprawnienie miejscowego ukrwienia i działanie przeciwbólowe.
✔ Zadbać o układ pokarmowy – długotrwałe leżenie osłabia perystaltykę jelit. Wykonywane przez specjalistę masaże wspierają pracę narządów wewnętrznych i eliminują problem zaparć.
✔ Lepiej czuć się psychicznie – długotrwała choroba często staje się przyczyną depresji u pacjentów. W połączeniu z brakiem aktywności oraz przymusowym pozostaniem w łóżku problem ten często się nasila. Poprzez rehabilitację i aktywację niemal całego ciała pacjenci stają się bardziej samodzielni i nie tracą wiary we własne możliwości.
Codzienne przebywanie z chorym leżącym powinno być ukierunkowane na przywrócenie jak największej sprawności psychofizycznej pacjenta. Jest to długotrwały proces, który wymaga zaangażowania wielu osób, jednak poprzez wdrożoną rehabilitację i odpowiednie podejście do chorego, w znaczący sposób może zostać podniesiony jego komfort życia.
