Stowarzyszenie na rzecz osób z chorobą Addisona i niedoczynnością nadnerczy

30/04/2026

Z ogromną wdzięcznością😍 kierujemy podziękowania do Pani Ewy Szymczyk – niezwykle zaangażowanej pielęgniarki, która prowadzi na Facebooku grupę zrzeszającą Pielęgniarki Szkolne: https://www.facebook.com/groups/195040841159056 💙

Dzięki Pani inicjatywie nasze materiały edukacyjne zostały rozesłane do wielu placówek szkolnych, trafiając do Gabinetów Pielęgniarskich oraz Pomocy Przedmedycznej.

👉Jesteśmy przekonani, że przekazane broszury w istotny sposób przyczynią się do podniesienia poziomu świadomości wśród personelu medycznego, a tym samym wpłyną pozytywnie na jakość opieki oraz dobrostan uczniów z niedoczynnością kory nadnerczy.

Nasze materiały są również dostępne w wersji PDF do pobrania i samodzielnego wydruku🖨️: https://chorobaaddisona.org.pl/publikacje/

😍Dziękujemy za otwartość, wsparcie i realne działania na rzecz edukacji medycznej oraz zdrowia dzieci i młodzieży.

Z wyrazami wdzięczności💙
Ekipa wysyłkowa Stowarzyszenia

Ministerstwo Zdrowia Ministerstwo Edukacji Narodowej Pielęgniarka w szkole

29/04/2026

Ciekawostka:

Przez długi czas nadnercza były dla medycyny niemal „przezroczyste” – sądzono, że nie mają większego znaczenia i jedynie wypełniają przestrzeń w organizmie. Dopiero XIX wiek przyniósł przełom w ich rozumieniu.

Brytyjski lekarz Thomas Addison jako pierwszy powiązał uszkodzenie nadnerczy z ciężką chorobą. Opisał pacjentów z nasilonym osłabieniem, wymiotami i charakterystycznym ciemnieniem skóry – dziś rozpoznajemy to jako objawy niewydolności kory nadnerczy, czyli choroby Addisona.

Równolegle badacze próbowali zrozumieć rolę tych gruczołów poprzez eksperymenty. Charles-Édouard Brown-Séquard wykazał, że organizm nie jest w stanie przetrwać bez nadnerczy – co ostatecznie potwierdziło ich kluczowe znaczenie dla życia.

Dziś wiemy, że choć są niewielkie (mają zaledwie kilka centymetrów), produkują hormony absolutnie niezbędne do funkcjonowania organizmu – regulują m.in. reakcję na stres, ciśnienie tętnicze, poziom glukozy i gospodarkę wodno-elektrolitową.

To dobry przykład tego, jak coś uznawanego kiedyś za „zbędne” okazuje się jednym z najważniejszych elementów naszego organizmu.

Źródło: Kortyzol. Jak oswoić hormon, który rządzi Twoim życiem. dr n. med. Katarzyna Skórzewska

27/04/2026

Wszyscy działamy w jednej sprawie. Gdy połączymy siły, wszystko ma inny wymiar❤️.

https://www.facebook.com/share/1B1fwoCLgV/?mibextid=wwXIfr

We want to take a moment to recognize the amazing organizations in the International Adrenal Consortium for supporting adrenal disease patients and families worldwide! Together, we make a difference. ✨

Special thanks to Adisen - Asociación Nacional de Addison y Otras Enfermedades Endocrinas, SOLUtion Medical, Let's Cure ACC, The MAGIC Foundation, Stowarzyszenie na rzecz osób z chorobą Addisona i niedoczynnością nadnerczy, Pituitary Network Association, CARES Foundation, Australian Addison's Disease Association Inc., Canadian Addison Society, Bijniervereniging België, Adrenal Assoc. NVACP, European Adrenal Network, Adrenal Insufficiency United, Addison's Disease Self-Help Group, ALD Hope, Primary Aldosteronism Foundation, Association Surrénales, and ASOES ONG.

27/04/2026

Wszyscy działamy w jednej sprawie ❤️. Gdy połączymy siły, wszystko ma inny wymiar.

We want to take a moment to recognize the amazing organizations in the International Adrenal Consortium for supporting adrenal disease patients and families worldwide! Together, we make a difference. ✨

Special thanks to Adisen - Asociación Nacional de Addison y Otras Enfermedades Endocrinas, SOLUtion Medical, Let's Cure ACC, The MAGIC Foundation, Stowarzyszenie na rzecz osób z chorobą Addisona i niedoczynnością nadnerczy, Pituitary Network Association, CARES Foundation, Australian Addison's Disease Association Inc., Canadian Addison Society, Bijniervereniging België, Adrenal Assoc. NVACP, European Adrenal Network, Adrenal Insufficiency United, Addison's Disease Self-Help Group, ALD Hope, Primary Aldosteronism Foundation, Association Surrénales, and ASOES ONG.

27/04/2026

⏰ To już ostatni tydzień, by przekazać 1,5% podatku na rzecz naszego Stowarzyszenia!

Jeśli jeszcze nie rozliczyliście PIT-u, to został naprawdę ostatni moment. Termin mija 30 kwietnia.

Przekazując 1,5%, wspieracie osoby z chorobą Addisona i niedoczynnością kory nadnerczy. Dzięki temu możemy:

✔ prowadzić działania edukacyjne dla pacjentów i lekarzy
✔ tworzyć ważne materiały informacyjne
✔ wspierać chorych i ich rodziny
✔ działać na rzecz większego bezpieczeństwa pacjentów w Polsce

To nic nie kosztuje, a może realnie pomóc tym, którzy na co dzień mierzą się z rzadką i wymagającą chorobą.

🙏 Jeśli możecie – przekażcie 1,5%, a także udostępnijcie ten post. Ostatnie dni są kluczowe.

Dziękujemy za każdą pomoc i każde dobre słowo ❤️

25/04/2026

⏰ To już ostatni weekend, by przekazać 1,5% podatku na rzecz naszego Stowarzyszenia!

Jeśli jeszcze nie rozliczyliście PIT-u – to właśnie teraz jest moment, by zrobić coś dobrego bez żadnych dodatkowych kosztów. Termin rozliczeń mija 30 kwietnia.

Dzięki Waszemu wsparciu możemy działać na rzecz osób z chorobą Addisona i niedoczynnością kory nadnerczy:
✔ edukować pacjentów i lekarzy
✔ tworzyć materiały ratujące zdrowie i życie
✔ wspierać chorych oraz ich rodziny
✔ walczyć o większe bezpieczeństwo pacjentów w Polsce

To tylko chwila przy rozliczeniu, a dla nas realna pomoc na cały rok.

🙏 Jeśli możecie – przekażcie 1,5% i udostępnijcie ten post dalej. Ostatnie dni mają ogromne znaczenie.

Dziękujemy za każde wsparcie ❤️

24/04/2026

Nasza członkini Martyna miała dziś przyjemność uczestniczyć w Fakultecie z chorób rzadkich na Uniwersytet Medyczny w Łodzi 💙

W pierwszej części spotkania studenci zmierzyli się z zadaniem postawienia diagnozy na podstawie objawów fikcyjnej pacjentki – mieli określony budżet na diagnostykę, którego nie mogli przekroczyć. Zlecali różne badania, analizowali parametry, a finalnie trafili na właściwe – kortyzol, sód i potas. I co najważniejsze – poradzili sobie znakomicie, stawiając prawidłowe rozpoznanie – chorobę Addisona! 👏

W drugiej części głos zabrała Martyna, pokazując swoje zdjęcia sprzed diagnozy i opowiadając, jak wyglądała jej droga do rozpoznania choroby. Podzieliła się swoją niezwykle ważną i poruszającą historią własnej diagnostyki niedoczynności kory nadnerczy. To była niezwykle cenna i autentyczna lekcja, która na pewno zostanie ze studentami na długo.

Na zakończenie Martyna opowiedziała o działalności naszego stowarzyszenia oraz rozdała ulotki dotyczące rozpoznawania niedoczynności kory nadnerczy, samego schorzenia oraz postępowania w przełomie nadnerczowym.

Serdecznie dziękujemy za zaproszenie:
👉 Pani dr n. med. Katarzynie Muras-Szewdziak
👉 Panu Maciejowi Wójcikowi, opiekunowi Studenckiego Koła Chorób Rzadkich UM w Łodzi

To spotkanie było bardzo owocne i inspirujące!

Martyna – ogromne podziękowania dla Ciebie 💙 za poświęcony czas, przygotowanie oraz za odwagę w dzieleniu się swoją niełatwą historią. Twoje świadectwo ma ogromną wartość i realnie wpływa na zwiększanie świadomości o naszej chorobie.
Międzyzakładowe SKN Chorób Rzadkich UM w Łodzi

24/04/2026

Tyroksyna (T4), kortyzol i inne hormony – dlaczego w endokrynologii wszystko jest ze sobą połączone?

Układ hormonalny działa jak system naczyń połączonych. Zmiana jednego hormonu często wpływa na działanie innych. To szczególnie ważne u pacjentów z niedoczynnością nadnerczy, chorobami tarczycy czy niedoczynnością przysadki.

Tyroksyna (T4) i kortyzol – ważna zależność kliniczna
Wpływ T4 na układ sercowo-naczyniowy

Tyroksyna przyspiesza pracę serca i zwiększa tempo metabolizmu. Z kolei jej niedobór może powodować:

zwolnienie akcji serca,
osłabienie,
senność,
spowolnienie procesów metabolicznych.

U części pacjentów niedobór hormonów tarczycy może współistnieć z niedoborem kortyzolu, np. w chorobie Addisona lub przy niewydolności przysadki.

Dlaczego hydrokortyzon podaje się przed tyroksyną?

To jedna z najważniejszych zasad leczenia.

Jeśli pacjent ma niedobór kortyzolu i jednocześnie rozpocznie leczenie tyroksyną bez wcześniejszego zabezpieczenia hydrokortyzonem, może dojść do poważnych powikłań.

Dlaczego?
T4 przyspiesza metabolizm i zwiększa zapotrzebowanie organizmu na kortyzol.
U osób z nierozpoznaną lub niewyrównaną niewydolnością nadnerczy może to wywołać przełom nadnerczowy.
U osób starszych tyroksyna może dodatkowo zwiększyć ryzyko migotania przedsionków lub niewydolności serca.
Zalecenie kliniczne

Najpierw wdraża się hydrokortyzon (zwykle przez 2–3 dni), a dopiero później rozpoczyna leczenie tyroksyną.

Wpływ glikokortykosteroidów na hormony tarczycy

Kortyzol i leki steroidowe również wpływają na tarczycę.

Kortyzol hamuje wydzielanie TSH.
Może to prowadzić do spadku poziomu T4 i T3.
Wysokie dawki prednizolonu zwiększają wiązanie T4 z białkami transportowymi, co może zmniejszać dostępność hormonu dla tkanek.
Dlatego warto monitorować:
TSH (jeśli ma znaczenie kliniczne),
FT4,
FT3,
objawy pacjenta.

Szczególnie podczas leczenia hydrokortyzonem lub hormonem wzrostu (GH).

T3, T4 i białka transportowe (TBG)

Hormony tarczycy krążą we krwi związane głównie z globuliną wiążącą hormony tarczycy (TBG).

Co zwiększa TBG?
estrogeny,
doustna antykoncepcja,
ciąża.

Może to zmieniać całkowite stężenia T4 i T3.

Co zmniejsza TBG?
androgeny, np. testosteron.

U pacjentów przyjmujących lewotyroksynę może to oznaczać konieczność korekty dawki.

Żelazo a lewotyroksyna

Doustne preparaty żelaza zmniejszają wchłanianie lewotyroksyny.

Co robić?

Lewotyroksynę i żelazo należy przyjmować w odpowiednim odstępie czasu, zgodnie z zaleceniami lekarza lub farmaceuty.

Hormon wzrostu (GH) a kortyzol

GH może przyspieszać metabolizm kortyzolu i nasilać objawy jego niedoboru.

U pacjentów z niewydolnością nadnerczy po włączeniu GH czasem konieczne jest zwiększenie dawki hydrokortyzonu.

Najważniejsze wnioski

✅ Hormony wzajemnie na siebie wpływają.
✅ Hydrokortyzon należy podać przed tyroksyną, jeśli istnieje niedobór kortyzolu.
✅ Leczenie wymaga monitorowania badań i objawów.
✅ Inne leki (np. żelazo, steroidy, testosteron) również mogą zmieniać skuteczność terapii.
✅ Szczególnej ostrożności wymagają pacjenci z hipopituitaryzmem i wtórną niewydolnością nadnerczy.

Warto pamiętać

W endokrynologii nie leczy się „jednego hormonu”. Leczy się cały organizm i relacje między układami hormonalnymi. To właśnie dlatego precyzyjne prowadzenie terapii ma tak duże znaczenie.

24/04/2026

📢 Udostępnij ten post.
💡 24 kwietnia – Światowy Dzień Hormonów 💡

To dobry moment, by zatrzymać się na chwilę i uświadomić sobie, jak ogromny wpływ na nasze zdrowie i codzienne funkcjonowanie ma układ hormonalny.

📍Ponad 400 chorób rzadkich ma bezpośredni związek z jego zaburzeniami. Jedną z nich – wciąż zbyt rzadko rozpoznawaną – jest niedoczynność kory nadnerczy 👈

📍Nadnercza, choć niewielkie, odgrywają kluczową rolę w naszym życiu. To one pomagają organizmowi radzić sobie ze stresem, regulują poziom energii, ciśnienie krwi, metabolizm oraz reakcje obronne. Gdy ich praca zostaje zaburzona, cały organizm traci równowagę.

📍Niedoczynność kory nadnerczy to poważna choroba, która może rozwijać się latami bez właściwego rozpoznania. Jej objawy – przewlekłe zmęczenie, zawroty głowy, brak apetytu – łatwo pomylić ze stresem czy przemęczeniem. W efekcie diagnoza często pojawia się zbyt późno, a to może prowadzić do przełomu nadnerczowego, czyli stanu zagrożenia życia.

📣 Jako stowarzyszenie działamy, by to zmienić.
Naszym celem jest zwiększanie świadomości na temat niedoczynności nadnerczy – zarówno wśród pacjentów, jak i specjalistów. Zależy nam, aby choroba była rozpoznawana szybciej, a każda osoba dotknięta tym schorzeniem otrzymała odpowiednią opiekę i wsparcie.

📢 Światowy Dzień Hormonów to dla nas okazja, by mówić głośniej – o hormonach, ich znaczeniu w codziennym życiu oraz o chorobach rzadkich, które zbyt często pozostają niezauważone. To także przypomnienie, że wiedza ma realną moc – może poprawić jakość życia, a czasem je uratować.

Dowiedz się więcej o na: http://www.worldhormoneday.org/



European Society of Endocrinology (ESE) World Hormone Day Szymon Suwała - lekarz Endokrynolog, diabetolog, internista - Dr n. med. Marek Derkacz Ministerstwo Zdrowia Rzecznik Praw Pacjenta Endokrynologia Dziecięca - Klinika Endokrynologii i Chorób Metabolicznych Endoctor_Dorota Otremba Zakład Endokrynologii UJ

21/04/2026

Aby opowiedzieć taką historię, trzeba zdobyć się na odwagę, bo rozdrapywanie dawnych ran nigdy nie jest łatwe. Po co jednak powstają takie artykuły? Po to, by ludzie poznali problemy osób żyjących z niedoczynnością nadnerczy. O samych nadnerczach, ich budowie i hormonach zawsze można opowiedzieć później. Najpierw trzeba pokazać człowieka, codzienność, strach i drogę do diagnozy. Tylko wtedy pojawia się szansa na prawdziwe zrozumienie.

To jedna z wielu historii. Osoby, które zostały szybko zdiagnozowane, mogą mówić o dużym szczęściu. Wciąż zbyt mało mówi się o tym, do czego prowadzi brak świadomości i bagatelizowanie objawów.

Nie każdy chce być widoczny, nie każdy chce opowiadać o swojej prywatności. Większość wolałaby po prostu spokojnie żyć, spacerować w słońcu, cieszyć się zwyczajnością. Czasem jednak trzeba oddać kawałek prywatności w imię ważniejszego celu — by ktoś inny został szybciej zauważony, zrozumiany i uratowany.

Ta historia została opowiedziana anonimowo, bo koszt emocjonalny takich wspomnień bywa ogromny. Za każdą podobną publikacją stoi człowiek, który wraca pamięcią do chwil pełnych strachu, bezradności i samotności.

Jeżeli ktoś z Was nosi w sobie podobne doświadczenie i kiedyś zechce je opowiedzieć — warto to rozważyć. Nie jest to ani łatwe, ani przyjemne. Ale świadomość społeczna ratuje życie. Czasem od reakcji przypadkowych ludzi, bliskich, nauczycieli czy personelu medycznego może zależeć czyjeś bezpieczeństwo.

Będzie mi bardzo miło, jeśli udostępnicie tę historię. Skoro już została opowiedziana, niech niesie się dalej. Niech inni dowiedzą się, że rzadka choroba — jakakolwiek — bywa często drugą diagnozą: psychicznie rujnującą, wynikającą z niezrozumienia, samotności i walki o to, by ktoś wreszcie uwierzył.

Dlatego takie historie mają znaczenie. Nie po to, by wzbudzać sensację, ale po to, by budzić uważność.

https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-endokrynologiczne,ola-gasla-w-oczach--mama-oli--dzis-wiem--ze-mogla-nie-przezyc,artykul,28089708.html



wśród fanów

21/04/2026

Hormon wzrostu (GH) i kortyzol – zależność ważniejsza, niż się wydaje

Hormon wzrostu kojarzy się głównie ze wzrastaniem dzieci, ale jego rola jest znacznie szersza. GH wpływa na metabolizm glukozy, tłuszczów, regenerację tkanek, a także na działanie innych hormonów – w tym kortyzolu.

Jak wydziela się hormon wzrostu?

GH nie jest wydzielany stale. Pojawia się pulsacyjnie, zwykle co kilka godzin.

Największy wyrzut występuje krótko po zaśnięciu, szczególnie w fazie snu głębokiego. To dlatego mówi się, że dzieci „rosną w nocy” – i jest w tym sporo prawdy.

Co ciekawe, najwyższe stężenia GH pojawiają się wtedy, gdy poziom kortyzolu jest fizjologicznie niski. Pokazuje to, że oba hormony działają rytmicznie i częściowo naprzemiennie.

GH i kortyzol a poziom glukozy

Zarówno GH, jak i kortyzol pomagają utrzymać prawidłowy poziom glukozy, zwłaszcza podczas nocnego postu.

Ich zadaniem jest m.in.:

• ograniczanie spadków glukozy
• wspieranie produkcji glukozy w wątrobie
• zabezpieczenie organizmu w okresie bez jedzenia

Niedobór jednego lub obu hormonów może zwiększać ryzyko nocnej hipoglikemii, szczególnie u osób z chorobami przysadki lub nadnerczy.

Terapia GH a kortyzol

To bardzo ważny temat kliniczny.

Po rozpoczęciu leczenia hormonem wzrostu może dojść do zwiększonego metabolizmu kortyzolu. U części pacjentów ujawnia to wcześniej niewidoczny niedobór kortyzolu.

GH zmniejsza aktywność enzymu 11β-HSD1, który przekształca nieaktywny kortyzon w aktywny kortyzol. W praktyce może to oznaczać mniejszą dostępność kortyzolu w tkankach.

Skutki mogą obejmować:

• zmęczenie
• osłabienie
• spadki ciśnienia
• gorszą tolerancję wysiłku
• objawy niewystarczającej substytucji hydrokortyzonem

Dlatego u pacjentów rozpoczynających terapię GH często konieczne jest monitorowanie osi nadnerczowej i czasem korekta dawki hydrokortyzonu.

GH a lipidy

Hormon wzrostu wpływa także korzystnie na metabolizm tłuszczów.

Może prowadzić do:

• obniżenia cholesterolu całkowitego
• zmniejszenia VLDL
• poprawy składu ciała
• redukcji tkanki tłuszczowej trzewnej

To szczególnie istotne u osób z niedoczynnością przysadki, u których zaburzenia lipidowe są częste.

Wnioski kliniczne
GH może przyspieszać metabolizm kortyzolu i ujawniać jego niedobór.
Po rozpoczęciu terapii GH warto ocenić, czy dawka hydrokortyzonu jest wystarczająca.
Leczenie GH wpływa także na tarczycę – dlatego wymaga monitorowania FT4 i funkcji osi tarczycowej.
GH to nie tylko wzrost – to ważny regulator metabolizmu całego organizmu.

W kolejnym poście: tyroksyna i kortyzol.

19/04/2026

Estrogeny i terapia zastępcza – doustnie czy transdermalnie?

Terapia estrogenowa może być prowadzona na dwa główne sposoby:

• doustnie – w postaci tabletek

• transdermalnie – w postaci plastrów, żeli lub sprayów

Choć celem obu form jest uzupełnienie estrogenów, droga podania ma realne znaczenie metaboliczne i kliniczne. To nie tylko kwestia wygody, ale także wpływu na wątrobę, układ krzepnięcia i gospodarkę hormonalną.

Estrogeny a krzepliwość krwi

Estrogeny przyjmowane doustnie przechodzą najpierw przez wątrobę, co uruchamia tzw. efekt pierwszego przejścia. W praktyce oznacza to silniejszy wpływ na syntezę wielu białek, w tym czynników krzepnięcia.

Skutki mogą obejmować:

• zwiększenie produkcji czynników krzepnięcia

• wzrost ryzyka zakrzepicy żylnej

• większy wpływ na układ hemostazy niż przy podaniu przez skórę

Formy transdermalne omijają ten etap, dlatego zwykle uważa się je za korzystniejsze u kobiet z podwyższonym ryzykiem sercowo-naczyniowym lub zakrzepowym.

Przy wyborze terapii znaczenie ma również skład preparatu – szczególnie proporcja estrogenów do progestyn.

Estrogeny a poziom kortyzolu

To temat rzadziej poruszany, a bardzo istotny.

Doustne estrogeny silniej zwiększają poziom CBG (globuliny wiążącej kortyzol), co prowadzi do wzrostu całkowitego kortyzolu w osoczu. Nie zawsze oznacza to wzrost aktywnego wolnego kortyzolu, ale może zmieniać interpretację wyników badań.

Ma to szczególne znaczenie u osób:

• z niewydolnością nadnerczy

• stosujących hydrokortyzon

• wymagających precyzyjnego monitorowania osi hormonalnej

W takich sytuacjach droga podania estrogenu może wpływać na skuteczność leczenia i konieczność modyfikacji dawek.

Co warto monitorować?

Przy terapii hormonalnej warto patrzeć szerzej niż tylko na sam estradiol. Znaczenie mogą mieć:

• objawy kliniczne

• parametry krzepnięcia

• profil lipidowy

• ciśnienie tętnicze

• dobowe profile kortyzolu

• samopoczucie i tolerancja leczenia

Wniosek

Tabletka i plaster to nie to samo. Obie formy mogą być skuteczne, ale działają inaczej metabolicznie. Wybór powinien być indywidualny i uwzględniać nie tylko objawy menopauzy, ale także ryzyko zakrzepicy, choroby współistniejące i interakcje hormonalne.

Źródło: Replacement Therapies in Adrenal Insufficiency Peter C. Hindmarsh