20/11/2025
FIZJOTERAPIA DYSKOPATII KRĘGOSŁUPA
Dyskopatia to uszkodzenie krążka międzykręgowego, które może prowadzić do bólu miejscowego, rwy (kulszowej, udowej, ramiennej), ograniczenia ruchu oraz wzmożonego napięcia mięśniowego. Skuteczna fizjoterapia opiera się na dwóch głównych filarach: terapii manualnej i kinezyterapii, często uzupełnianych edukacją, fizykoterapią i modyfikacją codziennych nawyków.
I. TERAPIA MANUALNA W DYSKOPATII
Celem terapii manualnej jest:
• redukcja bólu,
• zmniejszenie kompresji na korzenie nerwowe,
• przywrócenie prawidłowej ruchomości segmentów kręgosłupa,
• normalizacja napięcia tkanek miękkich.
1. Techniki tkanek miękkich
Stosowane w pierwszej fazie bólu:
• masaż leczniczy/tkanek głębokich,
• rozluźnianie mięśniowo-powięziowe (MFR),
• terapia punktów spustowych,
• techniki energii mięśniowej (MET).
Najczęściej opracowywane struktury:
• mięsień prostownik grzbietu,
• Czworboczny lędźwi,
• pośladkowy średni i mały,
• gruszkowaty,
• pasmo biodrowo-piszczelowe,
• mięśnie przykręgosłupowe.
Efekt: zmniejszenie napięcia chroniącego uszkodzony segment.
2. Mobilizacje stawowe (Maitland, Kaltenborn)
• mobilisation grade I–III przy wzmożonej sztywności,
• poprawa ślizgów stawowych,
• wpływ przeciwbólowy i zwiększenie zakresu ruchu.
3. Trakcje kręgosłupa
Delikatne odciążanie struktur:
• trakcja odcinka lędźwiowego w pozycji leżenia tyłem,
• trakcja manualna szyjna (przy dyskopatii szyjnej).
Cel:
• zmniejszenie kompresji korzeni nerwowych,
• redukcja objawów rwy.
4. Manipulacje stawowe (HVLA)
U wybranych pacjentów, gdy:
• brak ostrego stanu zapalnego,
• nie ma drętwienia, osłabienia siły mięśniowej,
• testy bezpieczeństwa (VAS, mielopatia) są negatywne.
Efekt: szybka poprawa ruchomości i redukcja bólu.
5. Neuromobilizacje
Wskazane przy objawach rwy.
Przykłady:
• Slump test mobilization,
• Sliding/Gliding nerwu kulszowego lub udowego.
Cel: poprawa przesuwalności struktur nerwowych i redukcja objawów promieniujących.
II. KINEZYTERAPIA W DYSKOPATII
To kluczowy element leczenia — bez ćwiczeń efekt terapii jest krótkotrwały.
Celem jest stabilizacja, odciążenie i poprawa funkcji.
1. Ćwiczenia w fazie ostrej
Cel: przeciwdziałanie bólowi i napięciu.
• pozycje odciążające,
• ćwiczenia oddechowe,
• delikatne rozciąganie:
• zginaczy bioder,
• mięśnia gruszkowatego,
• prostowników grzbietu,
• izometria mięśni głębokich:
• aktywacja m. poprzecznego brzucha,
• aktywacja przepony,
2. Ćwiczenia w fazie podostrej
Gdy ból maleje, wprowadzamy:
• ćwiczenia stabilizacji centralnej (core)
• ćwiczenia mobilizujace kręgosłupa
3. Ćwiczenia w fazie przewlekłej
Cel: powrót do pełnej funkcji i zapobieganie nawrotom.
• przysiady z kontrolą,
• martwy ciąg z gumą lub lekkim ciężarem,
• ćwiczenia funkcjonalne
• praca nad mobilnością bioder,
• stabilizacja dynamiczna:
• stanie na niestabilnym podłożu,
• ćwiczenia z taśmą oporową.
III. DODATKOWE ELEMENTY TERAPII
✔ Edukacja pacjenta
• nauka ergonomii,
• unikanie długiego siedzenia,
• prawidłowe podnoszenie przedmiotów,
• plan powrotu do aktywności.
✔ Fizykoterapia (opcjonalnie)
• TENS przeciwbólowo,
• ciepło/zimno,
• laser lub ultradźwięki (przy silnym napięciu).
✔ Profilaktyka
• regularny ruch,
• wzmacnianie core 2–3 razy w tygodniu,
• kontrola masy ciała,
• unikanie dźwigania asymetrycznego.