Gabinet Logopedyczny IEL

26/01/2026

Budowa narządu mowy – jak działa nasz aparat mowy?

Mowa to niesamowita umiejętność, a za jej prawidłowe funkcjonowanie odpowiada cały zestaw narządów. Poznanie ich budowy pomaga zrozumieć, jak powstają dźwięki i dlaczego czasem pojawiają się trudności w artykulacji.

Główne elementy narządu mowy:

Wargi – tworzą kształt i kierunek strumienia powietrza, niezbędne do powstawania większości głosek. Zamykają i otwierają usta, kształtują głoski np. „p”, „b”, „m”.

Język – kluczowy w artykulacji: przesuwa się, podnosi i dotyka różnych części jamy ustnej, by wydobyć dźwięki jak „t”, „d”, „sz”, „r”.

Podniebienie twarde i miękkie – wpływa na sposób przepływu powietrza i tworzenie dźwięków nosowych oraz ustnych.

Krtań - to narząd, w którym znajdują się struny głosowe odpowiedzialne za wytwarzanie dźwięku. Dzięki nim powstaje głos, który następnie kształtują język i wargi.

Nos – umożliwia rezonans dźwięków nosowych („m”, „n”, „ń”).

Płuca i przepona – dostarczają powietrze, które napędza struny głosowe.

Dlaczego warto znać aparat mowy?

-Pomaga w zrozumieniu przyczyn trudności w wymowie.
-Ułatwia ćwiczenia logopedyczne – wiesz dokładnie, który narząd angażować.
-Pozwala rodzicom wspierać dziecko w codziennych zabawach logopedycznych.

Mowa to efekt współpracy wielu narządów jednocześnie – każde z nich pełni swoją rolę w precyzyjnym tworzeniu dźwięków. Dlatego nawet niewielkie zaburzenia w funkcjonowaniu któregoś elementu mogą wpływać na wymowę i płynność mowy. Regularne ćwiczenia logopedyczne pomagają w prawidłowym rozwoju aparatu mowy i uczą dziecko, jak używać go efektywnie. Warto pamiętać, że wczesna interwencja daje najlepsze efekty – im szybciej zauważymy trudności i rozpoczniemy ćwiczenia, tym łatwiej je pokonać.

Instytut Edukacji Logopedycznej ul. Matki Teresy z Kalkuty 18A (Czuby)
📞 tel. 881 527 414

24/01/2026

Połykanie to jedna z podstawowych funkcji prymarnych, wykonywana automatycznie nawet kilka tysięcy razy dziennie. Choć na co dzień nie zwracamy na nią uwagi, ma ogromny wpływ na rozwój mowy, zgryzu, napięcie mięśni twarzy oraz sposób oddychania. Prawidłowy wzorzec połykania opiera się na spokojnej pracy mięśni, zamkniętych ustach i języku uniesionym do podniebienia.

Nieprawidłowe połykanie, szczególnie z wysuwaniem języka między zęby lub nadmiernym napięciem warg, może prowadzić do utrwalania wad wymowy, zaburzeń zgryzu oraz nieprawidłowej pozycji spoczynkowej języka i warg. Często towarzyszy temu oddychanie przez usta i trudności w osiągnięciu trwałych efektów terapii logopedycznej.

Dlatego w terapii logopedycznej tak dużą wagę przykładamy do pracy nad funkcjami prymarnymi. Zmiana nawyków, prawidłowe ułożenie języka i równowaga mięśniowa stanowią fundament skutecznej terapii i swobodnej, naturalnej mowy.

Jeśli coś budzi Twój niepokój, warto skonsultować się ze specjalistą i przyjrzeć się tej funkcji bliżej 🌿

Instytut Edukacji Logopedycznej ul. Matki Teresy z Kalkuty 18A (Czuby)
📞 tel. 881 527 414

22/01/2026

Między językami – emocje rodziców w rodzinach dwujęzycznych.

W rodzinach dwujęzycznych, żyjących daleko od ojczyzny, język ojczysty często niesie ze sobą coś więcej niż słowa. Niesie tęsknotę, tożsamość, poczucie przynależności i historię rodziny. Coraz częściej mówi się nie tylko o rozwoju mowy dziecka, ale także o emocjach, które towarzyszą rodzicom.

O smutku, gdy dziecko szybciej liczy w obcym języku.
O ukłuciu w sercu, gdy pierwsze „kocham cię” pada nie po polsku.
O poczuciu winy, że może za mało mówią w języku ojczystym.
O lęku, że coś „umknie”, że więź z kulturą i językiem osłabnie.

To są bardzo delikatne, prawdziwe emocje. I one nie świadczą o błędach rodzicielskich. Świadczą o miłości i o potrzebie bycia blisko – także poprzez język.

Warto pamiętać, że dziecko nie odrzuca języka ojczystego rodzica.
Ono po prostu korzysta z tego języka, który w danym momencie jest dla niego łatwiej dostępny, częściej słyszany lub potrzebny w codziennym funkcjonowaniu.

Presja, napięcie i porównywanie się nie wspierają ani dziecka, ani rodzica.
Język rozwija się tam, gdzie jest bezpieczeństwo, relacja i akceptacja.

Czasem największym wsparciem jest pozwolenie sobie na to, by powiedzieć:
„To dla mnie trudne.”
„Tęsknię za moim językiem.”
„Chciałabym/chciałbym usłyszeć to słowo po polsku.”

Język ojczysty nie musi być idealny, konsekwentny ani „książkowy”.
Wystarczy, że będzie prawdziwy – taki, jaki niesie emocje, bliskość i obecność.

20/01/2026

Dwujęzyczność a rozwój mowy dziecka – fakty i spokój zamiast lęku

Coraz więcej dzieci wychowuje się dziś w rodzinach dwujęzycznych i jest to zjawisko naturalne, wartościowe oraz rozwojowo korzystne. Dwujęzyczność sama w sobie nie powoduje wad wymowy ani zaburzeń rozwoju mowy. U części dzieci początek mówienia może pojawić się nieco później, jednak nadal mieści się w granicach normy rozwojowej. Mieszanie języków, łączenie słów z dwóch systemów językowych czy chwilowe preferowanie jednego języka jest naturalnym etapem rozwoju i nie świadczy o „pogubieniu się” dziecka. Mózg dziecka od najmłodszych lat jest przygotowany do funkcjonowania w więcej niż jednym języku.

Niepokój rodziców powinien pojawić się nie wtedy, gdy dziecko funkcjonuje w dwóch językach, ale wtedy, gdy trudności widoczne są w obu językach jednocześnie – gdy dziecko nie mówi w żadnym z nich, nie rozumie poleceń, nie nawiązuje komunikacji lub silnie frustruje się podczas prób porozumiewania się. W takich sytuacjach warto skonsultować się z logopedą, ponieważ dwujęzyczność nie maskuje zaburzeń, ale też ich nie powoduje.

Najlepszym wsparciem dla dziecka dwujęzycznego jest naturalność. Mówienie do dziecka poprawnie, bez nadmiernej kontroli i presji, czytanie książek, rozmowy, codzienne sytuacje językowe oraz akceptacja tempa rozwoju. Język nie rozwija się pod naciskiem – rozwija się w relacji, w poczuciu bezpieczeństwa i w czasie.

Logopedzi współracujący z rodzinami dwujęznycznymi, dostrzegają w relacjach bardzo subtelne emocje związane z językiem ojczystym. Niektóre mamy odczuwają brak, jeśli nie usłyszały jeszcze od dziecka „kocham cię” po polsku, i martwią się, że może za mało rozmawiają w języku ojczystym. Warto je dostrzegać, bo bywają silnym sygnałem, że potrzebna jest uwaga i delikatne wsparcie, bez presji i poczucia winy.

Język ojczysty może być pięknym spoiwem miłości w relacji rodzic–dziecko, a wspólna obserwacja, cierpliwość i otwartość pozwalają dziecku rozwijać się w obu językach w naturalnym tempie. W kolejnym poście poruszym kwestię emocji i delikatności w sferze języka ojczystego ❤

18/01/2026

5 ćwiczeń artykulacyjnych dla dzieci w wieku 3-4 lat – wspierające rozwój mowy

1. Ruchy języka.
Dziecko naśladuje „samochodzik” językiem: przesuwa go po podniebieniu, dotyka zębów i policzków.

2. Dmuchanie przez słomkę.
Dziecko dmucha w słomkę do kubeczka z wodą lub porusza lekkimi przedmiotami.

3. Gimnastyka warg.
Robienie „rybek”, „uśmiechów” i „dzióbków" z ust.

4. Wymawianie sylab
Powtarzanie sylab typu: pa-pa, ta-ta, ka-ka itd.

5. Naśladowanie dźwięków
Dziecko naśladuje dźwięki zwierząt, pojazdów lub przyrody (np. „szszsz”, „ssssss" "huuuuu").

Dlaczego ćwiczenia artykulacyjne są tak ważne w wieku 3-4 lat?

* W tym wieku dziecko intensywnie rozwija słuch fonemowy – zdolność do rozróżniania dźwięków języka, co jest podstawą prawidłowej wymowy.
* Ćwiczenia artykulacyjne wzmacniają mięśnie aparatu mowy – język, wargi, podniebienie i szczęki, co ułatwia wymawianie trudnych głosek.
* Regularna stymulacja poprawia koordynację oddechową i fonacyjną, niezbędną do płynnej i wyraźnej mowy.
* Wspomaga rozwój mowy spontanicznej, koncentrację i świadomość własnych ruchów artykulacyjnych.
* Badania logopedyczne pokazują, że dzieci, które w tym wieku regularnie ćwiczą artykulację, szybciej osiągają poprawną wymowę trudnych głosek i rzadziej mają później problemy logopedyczne.

17/01/2026

16/01/2026

Prawidłowy tor oddechowy jest jednym z fundamentów prawidłowego rozwoju mowy, choć bardzo często bywa pomijany lub bagatelizowany. W logopedii oddech nie stanowi dodatku do terapii, lecz jej istotną podstawę, ponieważ sposób oddychania wpływa na pracę języka, warg i żuchwy, a także na jakość głosu oraz wyrazistość mowy.

Fizjologicznie prawidłowym torem oddechowym jest oddychanie przez nos, z aktywną pracą przepony. Taki sposób oddychania sprzyja właściwemu napięciu mięśniowemu w obrębie twarzy i jamy ustnej, wspiera prawidłową postawę ciała oraz wpływa na lepszą koncentrację i wydolność organizmu. Oddychanie przez nos pełni również funkcję ochronną, ponieważ powietrze jest ogrzewane, nawilżane i oczyszczane, co ma istotne znaczenie dla zdrowia.

Oddychanie przez usta, zwłaszcza gdy staje się nawykiem, może prowadzić do wielu trudności. Często współwystępuje z wadami wymowy, obniżoną sprawnością narządów artykulacyjnych, nieprawidłowym połykaniem, wadami zgryzu oraz częstymi infekcjami górnych dróg oddechowych. U dzieci może także wpływać na obniżoną koncentrację, szybsze męczenie się oraz zaburzenia jakości głosu.

W terapii logopedycznej zawsze uwzględnia się ocenę toru oddechowego, ponieważ nawet prawidłowo prowadzona praca nad artykulacją nie przynosi trwałych efektów, jeśli oddech pozostaje nieprawidłowy. Działania terapeutyczne obejmują kształtowanie prawidłowego toru oddechu, ćwiczenia oddechowe oraz łączenie oddechu z mówieniem w sposób funkcjonalny.

Jeżeli u dziecka obserwuje się oddychanie przez usta, spanie z otwartą buzią, trudności w wyraźnej wymowie lub szybkie męczenie się podczas mówienia, wskazana jest konsultacja logopedyczna. Wczesna diagnoza oraz odpowiednio dobrana terapia pozwalają zapobiec utrwalaniu się nieprawidłowych nawyków i wspierają harmonijny rozwój mowy.

Zapraszamy zarówno dzieci jak i dorosłych.

IEL ul. Matki Teresy z Kalkuty 18A (Czuby)
📞 tel. 881 527 414

31/12/2025

Pozycja spoczynkowa języka – dlaczego tak ważna?

Prawidłowa pozycja spoczynkowa języka jest jednym z kluczowych elementów warunkujących prawidłowe funkcjonowanie układu stomatognatycznego oraz rozwój mowy.

Co to właściwie jest?
Pozycja spoczynkowa języka to ułożenie języka w jamie ustnej w sytuacji braku mówienia, jedzenia i połykania. Stanowi ona fizjologiczną normę, w której narządy artykulacyjne pozostają w równowadze mięśniowej.

Prawidłowa pozycja spoczynkowa języka:

- czubek języka opiera się o wałek dziąsłowy (tuż za górnymi siekaczami),

- grzbiet języka przylega do podniebienia twardego,

- boki języka kontaktują się z łukami zębowymi,

- zęby są lekko rozwarte lub pozostają w delikatnym kontakcie,

- wargi są domknięte,

- oddychanie odbywa się przez nos.

Znaczenie prawidłowej pozycji spoczynkowej:

- zapewnia równowagę mięśniową w obrębie twarzy i jamy ustnej,

- sprzyja prawidłowemu wzrostowi szczęki i żuchwy,

- zapobiega powstawaniu i utrwalaniu wad zgryzu,

- stanowi bazę dla prawidłowego połykania typu dorosłego,

- wpływa na jakość artykulacji głosek, zwłaszcza dentalizowanych i szeregu syczącego, szumiącego oraz ciszącego.

Nieprawidłowa pozycja spoczynkowa języka (najczęściej obniżona lub międzyzębowa) może prowadzić do:

- zaburzeń artykulacji,

- seplenienia międzyzębowego,

- wad zgryzu (np. zgryzu otwartego),

- utrwalonego oddychania przez usta,

- nieprawidłowego toru połykania.

W terapii logopedycznej praca nad pozycją spoczynkową języka jest elementem fundamentalnym. Bez jej stabilizacji korekcja głosek może być nietrwała, a efekty artykulacyjne – nieterminowe. Dlatego ocena i reedukacja pozycji spoczynkowej powinna poprzedzać lub towarzyszyć terapii dźwięków mowy oraz współpracy ortodontycznej i miofunkcjonalnej.

Masz więcej pytań - skontaktuj się z nami:
IEL ul. Matki Teresy z Kalkuty 18A (Czuby)
📞 tel. 881 527 414

20/12/2025

Święta to doskonały moment, aby w naturalny sposób połączyć zabawę z ćwiczeniami logopedycznymi. Dzieci są wtedy bardziej zaangażowane, a nauka odbywa się bez presji.

Świąteczne słowa mogą stać się świetnym materiałem do ćwiczeń artykulacyjnych.
– głoski sz, ż, cz, dż: szopka, szalik, choineczka, czapka, dzwoneczek, pierniczki
– głoski s, z, c, dz: sanie, prezent, cukierek, rozpakowanie prezentu
– głoska r: renifer, radość, rodzina, mróz, broda mikołaja, piernik

Słowa można powtarzać:
- cicho - jak spadające płatki śniegu ❄
- głośno - jak śmiech Świętego Mikołaja 🎅

Ubieranie choinki to idealna okazja do ćwiczeń aparatu mowy.
– dmuchanie na papierowe bombki, piórka lub watę udającą śnieg wspiera prawidłowy tor oddech i wzmacnia mięsień okrężny ust,
– lizanie lukru z pierniczka, oblizywanie ust i kląskanie usprawniają pracę języka i warg.

Ćwiczenia wykonywane przy okazji zabawy są dla dziecka naturalne i chętnie przez nie podejmowane.

logopedia

12/12/2025

Wczesna konsultacja logopedyczna pozwala szybko zauważyć nieprawidłowości w pracy narządów mowy i wdrożyć ćwiczenia, które wspierają prawidłowy rozwój artykulacji. Odpowiednio dobrane, krótkie aktywności wykonywane w obrębie jamy ustnej wzmacniają język, podniebienie i wargi oraz uczą dziecko precyzyjnych, kontrolowanych ruchów.

Takie ćwiczenia są szczególnie ważne u przedszkolaków – w wieku, w którym nawyki artykulacyjne dopiero się utrwalają, a odpowiednie ułożenie języka ma kluczowy wpływ na późniejszą poprawną wymowę głosek.

Propozycje ćwiczeń artykulacyjnych:

- przesuwanie języka po wewnętrznej stronie górnych i dolnych zębów

- przesuwanie języka po wewnętrznej stronie górnych i dolnych zębów,

- delikatne, rytmiczne dociskanie języka do podniebienia,

- naprzemienne spłaszczanie i unoszenie środkowej części języka,

- wypychanie językiem policzków od wewnątrz przy zamkniętych ustach,

- przesuwanie języka wzdłuż podniebienia od prawej do lewej strony.

Regularne wykonywanie takich ćwiczeń poprawia stabilność i elastyczność języka, ułatwia wypracowanie właściwej pozycji spoczynkowej oraz wspiera przygotowanie do wymowy trudniejszych głosek, takich jak sz, ż, cz, dż czy r.

Wskazówki dla rodziców przedszkolaków

Ćwiczenia artykulacyjne warto wprowadzać w krótkich, naturalnych momentach dnia, aby nie były odbierane jako obowiązek. Sprawdzają się podczas porannego lub wieczornego mycia zębów, w drodze do przedszkola, przy czytaniu książki lub podczas spokojnej zabawy stolikowej. Wystarczy minuta uważnego ruchu języka, aby utrwalać prawidłowe pozycje i budować nawyk właściwej pracy narządów mowy.

Rodzice często pytają, jak długo powinno się ćwiczyć. Odpowiedź jest prosta: krótko, ale regularnie. Lepiej wykonać jedno krótkie ćwiczenie każdego dnia niż długą serię raz w tygodniu. Taka forma pracy jest naturalna dla dziecka, a efekty pojawiają się znacznie szybciej.

IEL ul. Matki Teresy z Kalkuty 18A (Czuby)
📞 tel. 881 527 414

29/11/2025

Kreatywne zabawy wspierające rozwój mowy – piórka i bańki

Proste ćwiczenia oddechowe świetnie wspierają rozwój mowy, a jednocześnie nie wymagają specjalistycznych pomocy. Wystarczy kilka minut dziennie, aby poprawić jakość wydechu, wzmocnić mięśnie ust i zwiększyć kontrolę nad strumieniem powietrza.

Dmuchanie piórka

Połóż lekkie piórko na stole lub podłodze. Zadaniem dziecka jest przesuwanie go powolnym, równomiernym wydechem z ust. Można wyznaczyć cel, do którego piórko ma dotrzeć, lub stworzyć prosty tor przeszkód. Ćwiczenie uczy wydłużonego wydechu, wzmacnia mięśnie artykulacyjne i pomaga w kształtowaniu prawidłowego toru oddechowego.

Dmuchanie baniek mydlanych

To ćwiczenie dzieci wykonują bardzo chętnie, a jednocześnie w naturalny sposób trenują mięśnie warg i kontrolę oddechu. Warto zachęcać dziecko do robienia jak największych baniek, co wymaga spokojnego, długiego wydechu. Można liczyć bańki, próbować utrzymać je jak najdłużej w powietrzu lub wprowadzić element współzawodnictwa.

Dlaczego te zabawy są ważne?

– wydłużają fazę wydechową
– uczą spokojnego, kontrolowanego oddechu
– wzmacniają mięśnie ust i policzków
– w naturalny sposób wspierają artykulację wielu głosek

Takie krótkie ćwiczenia wykonywane regularnie w domu świetnie uzupełniają terapię i pokazują, że praca nad mową może być przyjemna i swobodna.