27/02/2026
Dzisiaj rocznica urodzin wybitnego psychoteraputy John'a Bowlby. W ramach swojej uniwersalnej teorii przywiązania stworzył pojęcie wewnętrznych modeli operacyjnych (internal working models). Oznaczają one wewnętrzne, często nieuświadomione schematy dotyczące:
1) siebie („Czy jestem wart miłości i wsparcia?”),
2) innych ludzi („Czy inni są dostępni, wrażliwi i godni zaufania?”),
3) relacji („Czy bliskość jest bezpieczna czy zagrażająca?”).
Wspomniane wewnętrzne modele operacyjne tworzą się w pierwszych latach życia na podstawie powtarzalnych doświadczeń z opiekunem.
Jeśli opiekun jest wrażliwy i dostępny, dziecko buduje model:
→ „Jestem ważny, inni są pomocni” (podstawa stylu bezpiecznego).
Jeśli opiekun jest nieprzewidywalny lub odrzucający, dziecko może stworzyć model:
→ „Muszę walczyć o uwagę” (styl zdezorganizowany)
→ „Nie mogę liczyć na innych” (styl unikający/lękowy)
Wewnętrzne modele operacyjne wpływają na sposób przeżywania emocji, kształtują oczekiwania wobec partnerów, determinują reakcje na konflikt i bliskość, mają tendencję do utrwalania się, ale mogą ulegać zmianie pod wpływem nowych doświadczeń (np. bezpiecznej relacji lub terapii długoterminowej).
Na zdjęciu jubilat John Bowlby.