08/02/2024
Czym konkretnie jest „emocjonalna niedostępność”?
– Rodzic jest zwykle tak zaabsorbowany własnymi myślami i zajęciami, że nie poświęca dziecku uwagi (np. nie docierają do niego nawoływania i płacz dziecka).
– Rodzic jest pochłonięty własnymi problemami (np. trudnościami w pracy, chorobą, uzależnieniem).
– Rodzic nie zachowuje się spontanicznie wobec dziecka (np. nie bawi się z nim z zaangażowaniem, traktuje opiekę jako „ciężki obowiązek”).
– Rodzic często odczuwa złość, niechęć lub inne nieprzyjemne emocje w stosunku do dziecka (np. narzeka, że dziecko przeszkadza w życiu, ograniczając swobodę).
– Dziecko nie domaga się kontaktu z rodzicem: nie wyciąga do niego rąk, nie wchodzi na kolana, nie przytula się.
– Dziecko najczęściej wybiera samotne zabawy.
A czym jest nieresponsywność?
– Rodzic ignoruje sygnały dziecka (np. nie podchodzi do łóżeczka mimo głośnego płaczu dziecka).
– Rodzic reaguje z dużym opóźnieniem na sygnały dziecka (np. podchodzi do dziecka dopiero wtedy, kiedy spazmatycznie, długo płacze).
– Rodzic nie potrafi zrozumieć sygnałów dziecka (np. zachęty dziecka do kontaktu uważa za przejawy zmęczenia i na siłę próbuje uśpić dziecko lub próbuje je rozbawić, kiedy jest zmęczone).
– Rodzic nie przyjmuje perspektywy dziecka (np. nie dostosowuje rytmu dnia do potrzeb dziecka, „wie lepiej, co jest dobre dla dziecka).
– Rodzic zachowuje się nieprzewidywalnie dla dziecka, raz jest opiekuńczy i troskliwy, a raz wrogi lub ignorujący.
– Rodzic unika bliskości z dzieckiem (np. nagminne odwraca uwagę dziecka od siebie, nie utrzymuje kontaktu wzrokowego, trzyma dziecko z dala od ciała, siada daleko od dziecka, odwraca się od dziecka, które chce się przytulić).
– Dziecko nie potrafi komunikować swoich potrzeb (nie wskazuje dorosłemu na przedmiot, który chce dostać, nie prowadzi dorosłego za rękę aby pokazać, o co chodzi, nie mówi dorosłemu o tym, czego pragnie: np. „mama jeść”, „daj”).
Niedostrojenie przejawia się między innymi w tym, że
– Rodzic najczęściej oddaje dziecko pod opiekę komuś innemu (np. dzieckiem opiekują się różne, zmieniające się i obce osoby – sąsiedzi, znajomi, lub większość dnia dziecko spędza w żłobku).
– Rodzic ma bardzo mało do powiedzenia o swoim dziecku (jego upodobaniach, rytmie dnia, trudnościach).
– Rodzic całymi godzinami zostawia dziecko przed TV, komputerem, w kojcu czy osobnym pokoju.
Magdalena Czub, Ukryta trauma
fot Markus Spiskie
