25/05/2026
Dlaczego nie dam swoim zwierzętom niczego z glikolem propylenowym? Czyli czas na serię dlaczego czegoś nie podawać i jakie są z tym związane ryzyka.
U kota:
FDA zakazała glikolu propylenowego w paszach dla kotów w 1996 roku (21 CFR § 589.1001). Podstawą zakazu była udokumentowana hemoliza, ciałka Heinza i skrócenie życia erytrocytów u kotów otrzymujących diety zawierające glikol propylenowy (Christopher 1989, Bauer 2008). Kot ma fizjologiczny niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD) i UDP-glukuronylotransferazy — ścieżek, którymi pies i człowiek neutralizują metabolity utleniające. Kot nie ma rezerwy. W Unii Europejskiej formalnego zakazu nie ma, ale nie ma też pozytywnej rekomendacji. Tę lukę wypełnia dietetyk.
U psa:
Metabolizuje glikol propylenowy lepiej. NOAEL u psów ustalony przez Weissa (2012) to 443 mg/kg masy ciała na dobę. Ale w przewlekłej chorobie nerek klirens mleczanu spada, kwasica narasta. W hepatopatii droga detoksykacji zwalnia. W anemii i odwodnieniu każdy dodatkowy stres pogłębia deficyt. U tych pacjentów glikol propylenowy nie powinien być stosowany.
Czego nie wiemy?
Producenci past dostępnych na polskim rynku — Bemo (uspokajająca, energetyczna, „Diar Stop” dla psów i kotów (!!!), Vetoquinol BEZO-PET dla kotów nie deklarują ilości. Etykieta podaje go jako składnik bazowy. Ile go jest — wie tylko producent. Bez tej wartości żaden dietetyk i żaden lekarz nie wyliczy ekspozycji pacjenta.
Kumulacja
Glikol propylenowy nie występuje wyłącznie w pastach. Jest w niektórych roztworach doustnych, smakowych dodatkach do leków jako stabilizator wilgotności. Pacjent dostający „tylko jedną pastę” w rzeczywistości może być narażony z wielu źródeł równolegle.
Dlaczego nie dam:
Bo u kota istnieje gatunkowy mechanizm, który naraża jego zdrowie.
Bo u psa decyduje stan kliniczny — a większość moich pacjentów to pacjenci kliniczni.
Bo producent nie podaje stężenia, więc nie potrafię oszacować ekspozycji.
Bo realna ekspozycja jest sumą wielu produktów, nie pojedynczego.
Bo istnieją alternatywy bez glikolu propylenowego — i to one są moją pierwszą linią.
Bo nic dobrego ten gikol nie daje a jest tylko źródłem ryzyka.